Τα ακραία καιρικά φαινόμενα που παρατηρήθηκαν φέτος έχουν πλήξει δυσανάλογα τις γυναίκες και τους πιο φτωχούς πληθυσμούς, σύμφωνα με έκθεση του οργανισμού World Weather Attribution (WWA). Η μελέτη αναλύει 22 κλιματικές καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή και καταδεικνύει ότι οι εκπομπές αερίων που παγιδεύουν τη θερμότητα αυξάνουν τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία και εντείνουν τα ακραία καιρικά φαινόμενα σε όλες τις ηπείρους.
Αν και το 2025 δεν αναμένεται να σπάσει το παγκόσμιο ρεκόρ θερμοκρασίας του 2024, η έκθεση κατατάσσει την ακραία ζέστη ανάμεσα στις πιο καταστροφικές μορφές κλιματικών φαινομένων. Ενώ οι πλημμύρες και οι καταιγίδες αφήνουν εμφανή σημάδια καταστροφής, η ακραία ζέστη είναι ένας «σιωπηλός δολοφόνος»—φέτος, πάνω από 24.000 Ευρωπαίοι έχασαν τη ζωή τους λόγω της.
Ο πραγματικός αριθμός θανάτων θεωρείται ακόμη μεγαλύτερος, καθώς οι περισσότεροι θάνατοι σχετίζονται με προϋπάρχουσες παθήσεις, παρά άμεσα με τη θερμότητα.
Πώς επηρεάζει τις γυναίκες η ακραία ζέστη
Τον Φεβρουάριο, ένα έντονο κύμα θερμότητας έπληξε το Νότιο Σουδάν, προκαλώντας θερμοπληξία σε δεκάδες παιδιά και κλείσιμο σχολείων για δύο εβδομάδες. Η κατοίκοι κλήθηκαν να παραμείνουν σε εσωτερικούς χώρους, ωστόσο πολλά σπίτια διαθέτουν σιδερένιες στέγες και στερούνται κλιματισμού και πρόσβασης σε καθαρό νερό.
Η μελέτη του WWA διαπίστωσε ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή αύξησε τη θερμοκρασία του κύματος καύσωνα κατά 4°C, μετατρέποντας το, από σπάνιο φαινόμενο σε συχνό (αναμένοντας να επαναλαμβάνεται κάθε δύο χρόνια).
Οι ακραίες θερμοκρασίες, που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπέρασαν τους 40°C, επηρεάζουν δυσανάλογα τις γυναίκες, οι περισσότερες από τις οποίες ασχολούνται με τη γεωργία ή άλλες δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους.
Σύμφωνα με τον WWA, περίπου το 60% του χρόνου τους δαπανείται σε μη αμειβόμενη εργασία, όπως η μεταφορά νερού και το μαγείρεμα σε πολύ θερμές συνθήκες, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους για μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία.
«Η εκπαίδευση πλήττεται σοβαρά από την ακραία ζέστη», αναφέρει η έκθεση. Το παρατεταμένο κλείσιμο των σχολείων εντείνει την πιθανότητα απώλειας γνώσεων, αυξάνει τις έμφυλες ανισότητες και τους κινδύνους για πρόωρους γάμους, καθιστώντας δυσκολότερη την επιστροφή στο σχολείο για τα κορίτσια.
Άνισο υπόβαθρο στην κλιματική έρευνα
Ο WWA τονίζει ότι οι γυναίκες παγκοσμίως φέρουν ένα «δυσανάλογο βάρος» από τις ακραίες θερμοκρασίες. Ωστόσο, η ανισότητα επεκτείνεται στην επιστήμη, με τις αναλύσεις του WWA να επικεντρώνονται κυρίως σε συμπεριφορές υψηλών βροχοπτώσεων στον Παγκόσμιο Νότο.
Οι χώρες αυτής της περιοχής—συμπεριλαμβανομένων της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής—αντιμετωπίζουν υψηλά επίπεδα εισοδηματικής ανισότητας και χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής σε σύγκριση με την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.
Οι συγγραφείς της έκθεσης εντόπισαν κενά στα παρατηρησιακά δεδομένα, επισημαίνοντας ότι η εξάρτηση από κλιματικά μοντέλα που έχουν αναπτυχθεί κυρίως για τον Παγκόσμιο Βορρά περιορίζει τις ικανότητές τους να βγάζουν ασφαλή συμπεράσματα.
«Αυτό το άνισο υπόβαθρο στην κλιματική επιστήμη αντικατοπτρίζει τις ευρύτερες αδικίες της κλιματικής κρίσης», προσθέτει η έκθεση.
Απαλλαγή από τα ορυκτά καύσιμα
Ο WWA καλεί για «επείγουσα» απεξάρτηση από τα ορυχτά καύσιμα και για αυξημένες επενδύσεις σε μέτρα προσαρμογής, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συχνότερες κλιματικές καταστροφές. Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι τα ορυκτά καύσιμα αποτελούν τον κύριο ένοχο της υπερθέρμανσης του πλανήτη, ευθύνοντας για το 68% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.
Προτού η αλλαγή να είναι εφικτή, ο WWA επισημαίνει ότι η προσαρμογή στις κλιματικές καταστροφές είναι συχνά περιορισμένη. «Ακόμα και σχετικά υψηλά επίπεδα ετοιμότητας δεν μπορούν να αποτρέψουν τις ακραίες απώλειες και ζημιές», επισημαίνει η έκθεση.
«Αυτό αποδεικνύει ότι η προσαρμογή από μόνη της δεν αρκεί. Η αναγκαία ρύθμιση των εκπομπών είναι επιτακτική, ώστε να αποφευχθούν οι χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής», καταλήγουν οι συγγραφείς της έκθεσης.
ΠΗΓΗ: Euronews
