Παρά την προστασία που απολαμβάνει το είδος των λευκών καρχαριών βάσει διεθνών κανονισμών, δεκάδες από αυτούς καταλήγουν κάθε χρόνο στις ψαραγορές της Μεσογείου, όπως αναφέρει μια διεθνής ερευνητική ομάδα. Η κατάσταση είναι πιο σοβαρή από ποτέ, με επιστήμονες να προειδοποιούν για τον άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης του τοπικού πληθυσμού.
Οι λευκοί καρχαρίες και άλλα απειλούμενα είδη καρχαριών πωλούνται κυρίως σε χώρες της Βόρειας Αφρικής. Η έρευνα, που εκπόνησαν αμερικανοί επιστήμονες σε συνεργασία με την Blue Marine Foundation, αποκάλυψε ανησυχητικά στοιχεία από λιμάνια της Μεσογείου, όπου καταγράφηκαν τουλάχιστον 40 λευκοί καρχαρίες που σφαγιάστηκαν το 2025.
Τα ευρήματα αυτά προκάλεσαν αίσθηση και δημοσιεύθηκαν στο BBC, το οποίο επιβεβαίωσε την ύπαρξη βίντεο στα social media που δείχνουν νεκρούς λευκούς καρχαρίες και ρυγχοκαρχαρίες προς πώληση στην Αλγερία και την Τυνησία.
Ο λευκός καρχαρίας (Carcharodon carcharias) ανήκει σε μια ομάδα 20 και πλέον ειδών καρχαριών που προστατεύονται από διεθνείς νόμους, και γι’ αυτό η αλιεία τους απαγορεύεται.
Απειλούμενα είδη καρχαρία βρέθηκαν να πωλούνται σε ψαραγορές της Βόρειας Αφρικής (James Glancy/Blue Marine)
Ο δρ. Φρανσέσκο Φερέτι του Πολυτεχνικού Ινστιτούτου και Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια (Virginia Tech) δήλωσε στο BBC ότι οι τοπικοί πληθυσμοί καρχαριών συνεχίζουν να μειώνονται ραγδαία. «Καμία άλλη θάλασσα δεν υπόκειται σε τόσο έντονη αλιεία όσο η Μεσόγειος» τόνισε.
«Οι συνέπειες της βιομηχανικής αλιείας γίνονται όλο και πιο εμφανείς, και είναι πιθανό οι λευκοί καρχαρίες να εξαφανιστούν στο εγγύς μέλλον» προειδοποίησε.
Ο πληθυσμός λευκών καρχαριών στη Μεσόγειο είναι ήδη «κρισίμως κινδυνεύων» σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN).
Ο Τζέιμς Κλάνσι της οργάνωσης Blue Marine εντόπισε απειλούμενα είδη σε αγορά της Τυνησίας το 2023 (James Glancy/Blue Marine)
Στο πλαίσιο των προσπαθειών τους, ο Φερέτι και οι συνεργάτες του επιχείρησαν φέτος για πρώτη φορά να τοποθετήσουν πομπό σε έναν λευκό καρχαρία της Μεσογείου, ώστε να παρακολουθήσουν την πορεία του. Ταξίδεψαν ανάμεσα στη Σικελία και την Αφρική, μια περιοχή που θεωρείται καταφύγιο για τους καρχαρίες. Αν και χρησιμοποίησαν τρεις τόνους δόλωμα για να προσελκύσουν τα αρπακτικά, δεν εντόπισαν ούτε έναν.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, σε συνεργασία με 23 άλλες χώρες των Μεσογειακών ακτών, έχει υπογράψει συμφωνία για την προστασία 24 απειλούμενων ειδών, συμπεριλαμβανομένων των λευκών καρχαριών, των ρυγχοκαρχαριών και των σφυροκέφαλων.
Σύμφωνα με τη Σάρα Άλμαμπρουκ της Εταιρείας Θαλάσσιας Βιολογίας της Λιβύης, οι περισσότεροι καρχαρίες δεν αλιεύονται επίτηδες, αλλά πιάνονται τυχαία ως «παρεμπίπτοντα αλιεύματα». Ενώ οι αλιείς υποτίθεται ότι πρέπει να τους απελευθερώσουν ζωντανούς, η οικονομική τους ανάγκη πολλές φορές τους οδηγεί στο να κρατούν τους καρχαρίες.
«Πώς να τους επιστρέψουν στη θάλασσα όταν χρειάζονται φαγητό για τα παιδιά τους;» αναφέρει η Άλμαμπρουκ. «Εάν όμως τους στηρίξουμε και τους εκπαιδεύσουμε στη βιώσιμη αλιεία, τότε θα μπορούσαν να αποφύγουν τη σύλληψη λευκών καρχαριών και άλλων προστατευόμενων ειδών».
