Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Κριστίν Λαγκάρντ, προαναγγέλλει ευημερία για την Βουλγαρία, καθώς η υιοθέτηση του ευρώ, η οποία έχει προγραμματιστεί για την 1η Ιανουαρίου, πλησιάζει. Ωστόσο, αυτή η εξέλιξη δεν έχει κινητοποιήσει τους 6,4 εκατομμύρια κατοίκους της χώρας να γιορτάσουν. Η θετική προοπτική της ένταξής τους στη ζώνη του ευρώ συνδυάζεται με πολλά ερωτηματικά.
Η θεωρητική βάση της ένταξης μιας από τις φτωχότερες χώρες της ΕΕ στη ζώνη του ευρώ προβλέπει ποικίλα οικονομικά οφέλη. Την ίδια στιγμή, σχεδόν οι μισοί Βούλγαροι εκφράζουν ανησυχία για πιθανές αυξήσεις τιμών μέσα σε ένα περιβάλλον που ήδη πλήττεται από υψηλό κόστος ζωής.
«Οι μετατροπές νομισμάτων ενδέχεται να οδηγήσουν σε προσωρινή αύξηση πληθωρισμού, κυρίως λόγω στρογγυλοποίησης τιμών από επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια της μετάβασης», δήλωσε η Λαγκάρντ σε πρόσφατη ομιλία της στη Σόφια. Ωστόσο, διαβεβαίωσε ότι με τη σωστή εποπτεία, οι επιπτώσεις στις τιμές καταναλωτών μπορούν να περιοριστούν.
Αλλά, οι προκλήσεις είναι πολλές. Η Βουλγαρία εντάσσεται στην ευρωζώνη, ουσιαστικά χωρίς σταθερή κυβέρνηση και προϋπολογισμό για το 2026, τον πρώτο που θα υιοθετήσει το ευρώ.
Η κυβέρνηση συνασπισμού στη Σόφια, που είχε φιλοδυτική ατζέντα, παραιτήθηκε μετά μία σειρά από διαδηλώσεις κατά των φορολογικών σχεδίων και καταγγελιών για διαφθορά.
Η απόσυρση του πρώτου σχεδίου προϋπολογισμού για το 2026, ο οποίος περιλάμβανε αυξήσεις φόρων και εισφορών, δεν έχει εξαφανίσει την κοινωνική δυσαρέσκεια. Για την ώρα, θα εφαρμοστεί ο προϋπολογισμός του 2025, καθώς τη χώρα φαίνεται να οδεύει για νέες εκλογές, τις όγδοες σε πέντε χρόνια.
Η χρονική στιγμή των εκλογών είναι κρίσιμη. Εάν διεξαχθούν εν μέσω της μετάβασης στο ευρώ, τα ακροδεξιά κόμματα, όπως η φιλορωσική «Αναγέννηση», ενδέχεται να κερδίσουν έδαφος.
Διπλές οι τιμές στα βουλγαρικά σούπερ μάρκετ, σε λεβ και σε ευρώ (REUTERS/Fedja Grulovic)
Η Βουλγαρία με μισή καρδιά
«Με την εισαγωγή του ευρώ, η Βουλγαρία ολοκληρώνει το τελευταίο βήμα της πορείας της προς την Ευρωπαϊκή Νομισματική Ένωση», δήλωσε η Λαγκάρντ.
Η Βουλγαρία, μέλος της ΕΕ από το 2007, συνδέει το εθνικό της νόμισμα, το λεβ, με το ευρώ από το 1999. Τώρα αναγνωρίζεται ότι πληροί τα κριτήρια για ένταξη στη ζώνη του ευρώ, υλοποιώντας ένα όνειρο που διατρέχει τη βαλκανική χώρα.
Με την προσθήκη αυτή, το νούμερο των Ευρωπαίων πολιτών που χρησιμοποιούν το κοινό νόμισμα θα ξεπεράσει τα 350 εκατομμύρια.
Η παραιτηθείσα κυβέρνηση είχε διαφημίσει τις ευεργετικές συνέπειες της ένταξης, σημειώνοντας ότι σχεδόν το 45% των βουλγαρικών εξαγωγών κατευθύνεται ήδη προς τη ζώνη του ευρώ.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις αναμένεται να εξοικονομήσουν περίπου 1 δισεκατομμύριο λέβα ετησίως χάρη στην κατάργηση του κόστους μετατροπής νομισμάτων.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η ένταξη στο ευρώ θα αποβεί ευεργετική για τον τουρισμό και τις εμπορικές σχέσεις της Βουλγαρίας με την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο.
Ωστόσο, η αισιοδοξία δεν είναι κοινή. Πολλοί Βούλγαροι είναι επιφυλακτικοί.
Κέρματα ευρώ στο Νομισματοκοπείο της Κεντρικής Τράπεζας της Βουλγαρίας (Γραφείο Τύπου της Βουλγαρικής Κυβέρνησης/Handout via REUTERS)
Δεν αρκεί η αλλαγή του νομίσματος
H Βουλγαρία αντιμετωπίζει το υψηλότερο ποσοστό κοινωνικού αποκλεισμού στην ΕΕ, φτάνοντας το 30,3%. Οι περιοχές κοντά στα σύνορα με Σερβία και Ρουμανία παρουσιάζουν το χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην ΕΕ.
Από τα 16,3 δισεκατομμύρια ευρώ που έχει διαθέσει μέχρι σήμερα η ΕΕ στη Βουλγαρία, η πλειοψηφία των κονδυλίων έχει κατευθυνθεί στην πρωτεύουσα Σόφια, με ελάχιστα αίτια να επωφελούνται οι μικροί δήμοι και οι αγροτικές κοινότητες.
Οι ανησυχίες είναι μεγάλες ότι η διαδικασία ένταξης στο ευρώ μπορεί να διευρύνει τις ανισότητες στην κοινωνία.
Για τους περισσότερους Βούλγαρους, η Ευρώπη φαντάζει πολύ μακρινή. Οι διαφημιστικές πινακίδες στους δρόμους που προπαγανδίζουν την ισοτιμία ευρώ-λεβ συνοδεύονται από τα μηνύματα «Κοινό παρελθόν. Κοινό μέλλον. Κοινό νόμισμα», αλλά για τους πολίτες αυτή η δήλωση φαίνεται περισσότερο σαν κακόγουστο αστείο.
Τα πρόσφατα λαϊκά κινήματα κατά της πολιτικής διαφθοράς και της ανευθυνότητας των πολιτικών, θέτουν στο επίκεντρο την απογοήτευση που νιώθουν οι πολίτες. Με 18 χρόνια παρουσίας στην ΕΕ, η κυβέρνηση της Βουλγαρίας και οι Βρυξέλλες δεν έχουν τηρήσει τις υποσχέσεις τους για βελτίωση του κράτους δικαίου.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η κατάσταση αυτή μπορεί να προσφέρει έδαφος στην αντίθεση όχι μόνο απέναντι στην διεύρυνση, αλλά και για την αναγκαία στήριξη της Ουκρανίας στην ΕΕ, θεμιτή για την αποκατάσταση της σταθερότητας στα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης.
Η Βουλγαρία του ευρώ φέρει ίχνη πολιτικής και κοινωνικής αστάθειας. Οι συνεχείς διαμαρτυρίες αναδεικνύουν την ανάγκη για ριζικές μεταρρυθμίσεις στο κράτος και στην πολιτική ζωή.
Οι διαδηλωτές, κυρίως νέοι, επιμένουν για δικαστική μεταρρύθμιση, αλλαγές στο εκλογικό σύστημα και ανανέωση της πολιτικής ηγεσίας.
Αυτή η κατάσταση αναδεικνύει την πολύπλοκη φύση της βουλγαρικής πραγματικότητας και τα εμπόδια που υφίστανται ακόμη και με την υιοθέτηση του ευρώ.
Πηγή: In.gr
