Περισσότερα από 25 χρόνια πέρασαν από την τελευταία ολική έκλειψη Ηλίου στην ηπειρωτική Ευρώπη, που συνέβη τον Αύγουστο του 1999. Τότε, η Σελήνη κάλυψε πλήρως τον Ήλιο, σκοτεινιάζοντας τον ουρανό σε πολλές περιοχές της Γηραιάς Ηπείρου. Σήμερα, 27 χρόνια αργότερα, ένα άλλο εντυπωσιακό αστρονομικό φαινόμενο έρχεται ξανά στο προσκήνιο, με την Ισπανία να βρίσκεται στο επίκεντρο της ολικότητας.
Το «μονοπάτι» της ολικής έκλειψης
Η ολική έκλειψη Ηλίου θα ξεκινήσει από τη βόρεια Ρωσία, θα διασχίσει τον Αρκτικό Ωκεανό και τον ανατολικό τομέα της Γροιλανδίας, κορυφούμενη ανοιχτά της Ισλανδίας και καταλήγοντας στη βόρεια Ισπανία λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου. Σε ορισμένες ισπανικές πόλεις, η Σελήνη θα καλύψει πλήρως τον Ήλιο για 1 λεπτό και 50 δευτερόλεπτα.
Σε περιοχές της Βόρειας Αμερικής, της δυτικής Αφρικής και σε άλλα σημεία της Ευρώπης, η έκλειψη θα είναι ορατή μόνο μερικώς. Στην Ελλάδα, ένα μικρό ποσοστό μερικής έκλειψης θα είναι θεωρητικά ορατό σε βορειοδυτικές περιοχές (όπως η Κέρκυρα και η Καστοριά), αλλά η κάλυψη είναι τόσο μικρή που δεν θα μπορεί να παρατηρηθεί εύκολα.
Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι αυτή είναι η πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου στην Ισπανία από το 1905 και η πρώτη στην Ισλανδία από το 1954.
Η επόμενη μεγάλη ευκαιρία: Αύγουστος 2027
Οι αστρονόμοι δεν θα χρειαστεί να περιμένουν πολύ για την επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου. Στις 2 Αυγούστου 2027, θα έχουμε μια νέα ολική έκλειψη που θα διασχίσει τη νότια Ισπανία, το Μαρόκο, την Αλγερία, την Τυνησία, τη Λιβύη, την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία. Σημαντική θα είναι και η ευκαιρία παρατήρησης ιδιαίτερα υψηλού ποσοστού μερικής έκλειψης στη νότια Ελλάδα.
Γιατί οι εκλείψεις είναι σημαντικές για την επιστήμη
Όπως αναφέρει η Φιόρη Μεταλληνού, αστροφυσικός στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, οι ολικές εκλείψεις προσφέρουν μοναδικές ευκαιρίες για επιστημονική παρατήρηση. «Κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης μπορούμε να μελετήσουμε την εξώτερη ατμόσφαιρα του Ήλιου, την ηλιακή κορώνα, και συγκρίνουμε τα δεδομένα με άλλες εκλείψεις για να μάθουμε περισσότερα» προσθέτει.
Επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμοι από την Ελλάδα, όπως τα μέλη του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας, ετοιμάζουν ταξίδια στην Ισπανία για την παρατήρηση του φαινομένου.
Εντυπωσιακά φαινόμενα του 2026
Δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου – 17 Φεβρουαρίου 2026
Στις 17 Φεβρουαρίου 2026 θα σημειωθεί μια δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου, κατά την οποία η Σελήνη θα αφήσει έναν φωτεινό «δακτύλιο» γύρω από τον Ήλιο. Το φαινόμενο θα είναι ορατό από την Ανταρκτική, με μερικές εμφανίσεις να παρατηρούνται στη νότια Αφρική και σε περιοχές της Νότιας Αμερικής.
Αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα
Αν και το ηλιακό μέγιστο τελείωσε το 2025, η ηλιακή δραστηριότητα παραμένει δυναμική και το 2026, οδηγώντας σε εντυπωσιακές εμφανίσεις του Βόρειου Σέλαος, κυρίως στις βόρειες χώρες.
Η Σελήνη το 2026: Εκλείψεις και υπερπανσέληνοι
Ένα λιγότερο γνωστό γεγονός είναι ότι μια ηλιακή έκλειψη συμβαδίζει πάντα με μια σεληνιακή έκλειψη περίπου δύο εβδομάδες πριν ή μετά. Έτσι, το 2026 θα προσφέρει εντυπωσιακά σεληνιακά φαινόμενα:
- Ολική έκλειψη Σελήνης – 3 Μαρτίου 2026
Η λεγόμενη «ματωμένη Σελήνη» θα έχει πορτοκαλί και χάλκινες αποχρώσεις, ορατή σε μεγάλο μέρος της Βόρειας και Νότιας Αμερικής, στον Ειρηνικό, καθώς και σε περιοχές της Ασίας και της Ωκεανίας. - Μερική έκλειψη Σελήνης – 27-28 Αυγούστου 2026
Θα είναι ορατή από την Ευρώπη, την Αφρική και την Ασία. Στην Αθήνα, το φαινόμενο θα είναι ορατό στις 06:50 το πρωί της 28ης Αυγούστου. - Τρεις υπερπανσέληνοι
Στις 3 Ιανουαρίου, 24 Νοεμβρίου και 23 Δεκεμβρίου 2026, η Σελήνη θα φαίνεται μεγαλύτερη και φωτεινότερη. - Μπλε Φεγγάρι τον Μάιο
Δύο πανσέληνοι μέσα στον ίδιο μήνα, στις 1 και 31 Μαΐου 2026.
Περσείδες: Το αποκορύφωμα του καλοκαιριού
Οι Περσείδες, η πιο δημοφιλής βροχή διαττόντων αστέρων, θα κορυφωθούν στις 12 και 13 Αυγούστου 2026 υπό ιδανικές συνθήκες, καθώς συμπίπτουν με Νέα Σελήνη. Η βροχή θα διαρκέσει από τις 14 Ιουλίου έως την 1η Σεπτεμβρίου, προσφέροντας μοναδικές νύχτες παρατήρησης.
Πηγή: Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών / ΑΠΕ-ΜΠΕ
