Η αρχή του 2026 δεν βρήκε την ελληνική ύπαιθρο σε διάθεση γιορτής, αλλά σε κατάσταση εγρήγορσης και αγώνα. Σε μια ένδειξη υπερβάλλουσας σημασίας αλλά και πραγματικής πίεσης, εκατοντάδες αγρότες προχώρησαν σε κινητοποιήσεις, μεταμορφώνοντας τις εθνικές οδούς και τους κόμβους σε πρόχειρους καταυλισμούς εξεγέρσεων.
Η εικόνα από τον Έβρο έως την Κρήτη και από τη Θεσσαλία έως την Πελοπόννησο δεν είναι παρά μια ομοιομορφία: αγροτικά τρακτέρ με αναμμένες μηχανές, φωτιές για να καταπολεμήσουν τον παγετό και μια αίσθηση ότι οι παραγωγοί διακυβεύουν το μέλλον τους.
Η καρδιά της αντίστασης χτυπά δυνατά στον κόμβο της Νίκαιας στη Λάρισα, το ιστορικό προπύργιο του αγροτικού συνδικαλισμού, και στο Κάστρο Βοιωτίας, όπου οι παραγωγοί της Στερεάς Ελλάδας έχουν δημιουργήσει ένα από τα πιο μαζικά μπλόκα των τελευταίων ετών.
Η κατάσταση είναι παρόμοια και στα βόρεια σύνορα, με τα τρακτέρ παραταγμένα κοντά στα τελωνεία, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα όχι μόνο στην Αθήνα αλλά και στις Βρυξέλλες.
Εντυπωσιακή είναι η στάση ευθύνης που επιδεικνύουν οι αγρότες σε αυτές τις γιορτινές ημέρες, γεγονός το οποίο έχει αναγνωριστεί και από πολλούς πολίτες. Συνειδητοποιώντας την απαίτηση των πολιτών για μετακίνηση, οι αγρότες έχουν επιλέξει -τουλάχιστον για την ώρα- να μην προχωρήσουν σε ολικούς αποκλεισμούς δρόμων.
Η παρουσία τους στους δρόμους συνιστά μια προειδοποίηση για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, χωρίς όμως να στοχεύει στη «τιμωρία» των ταξιδιωτών. Η παρατεταμένη στάθμευση των τρακτέρ στην άκρη του δρόμου λειτουργεί ως μια μόνιμη προειδοποίηση για τα επόμενα βήματα.
Η απόφαση τους να υποδεχθούν την Πρωτοχρονιά στο κρύο αποτυπώνει την συσσωρευμένη αγανάκτηση τους για το εκρηκτικό κόστος παραγωγής. Το τρίπτυχο «ενέργεια – εφόδια – καύσιμα» συνεχίζει να αποτελεί βρόχο γύρω από το λαιμό του παραγωγού.
Όπως όλα δείχνουν, ο Ιανουάριος θα είναι ένας «καυτός» μήνας για την ελληνική ύπαιθρο.
Οι αγρότες απαιτούν την θεσμοθέτηση αγροτικού πετρελαίου και πλαφόν στην τιμή του ρεύματος, καθώς οι εκρηκτικές αυξήσεις έχουν περιορίσει τα περιθώρια κέρδους τους. Επιπλέον, παρά την πάροδο του χρόνου από τις καταστροφικές πλημμύρες του Daniel, η Θεσσαλία εξακολουθεί να υποφέρει, με πολλές καλλιέργειες να παραμένουν μη καλλιεργήσιμες. Οι αποζημιώσεις – όπου αυτές παρέχονται – θεωρούνται από πολλούς «σταγόνα στον ωκεανό» συγκριτικά με την καταστροφή του κεφαλαίου (φυτικού και ζωικού).
Ταυτόχρονα, η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική έχει προκαλέσει γραφειοκρατικό χάος και μείωση επιδοτήσεων, με αποτέλεσμα οι αγρότες να ζητούν άμεση επαναδιαπραγμάτευση των όρων που τη διέπουν.
Συγκεκριμένα, οι 5 βασικοί άξονες των αιτημάτων των αγροτών είναι οι εξής:
1. Μείωση Κόστους Παραγωγής
Είναι το πιο κεντρικό αίτημα όλων των μπλόκων, καθώς χωρίς αυτό θεωρούν ότι η καλλιέργεια δεν είναι βιώσιμη.
Αγροτικό Πετρέλαιο: Θεσμοθέτηση αφορολόγητου πετρελαίου απευθείας στην αντλία, αντί του τρέχοντος συστήματος επιστροφής φόρου.
Ρεύμα: Πλαφόν στην τιμή της κιλοβατώρας στα 7 λεπτά για αγροτική χρήση.
Εφόδια: Κατάργηση του ΦΠΑ σε μέσα και εφόδια (λιπάσματα, ζωοτροφές, φυτοφάρμακα).
Ενέργεια: Κατάργηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας που εκτοξεύει τις τιμές.
2. Εισόδημα & Τιμές
Κατώτατες εγγυημένες τιμές: Θέσπιση τιμών πώλησης που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής και να διασφαλίζουν ένα λογικό κέρδος.
Αναπλήρωση εισοδήματος: Ειδική ενίσχυση για το χαμένο εισόδημα του 2025 σε προϊόντα που η τιμή τους έχει καταρρεύσει (π.χ., βαμβάκι, ελιές, εσπεριδοειδή σε ορισμένες περιοχές).
3. Αποζημιώσεις & ΕΛΓΑ
Αλλαγή κανονισμού ΕΛΓΑ: Να μετατραπεί σε δημόσιο φορέα που θα ασφαλίζει και θα αποζημιώνει στο 100% την παραγωγή και το κεφάλαιο (φυτικό/ζωικό) από όλους τους φυσικούς κινδύνους και τις ασθένειες.
Ζωικές νόσοι (ειδικό αίτημα από κτηνοτρόφους): Λόγω των εξάρσεων (ευλογιά, πανώλη), ζητούν πλήρη αποζημίωση για τα θανατωμένα ζώα και δωρεάν ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, όχι απλά επιδότηση για αγορά νέων ζώων.
4. Επιδοτήσεις & ΟΠΕΚΕΠΕ
Πληρωμές: Άμεση εξόφληση όλων των χρωστούμενων ενισχύσεων (παρελθόντων ετών) που παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Διαφάνεια: Να ξεκαθαρίσει το τοπίο με τους ελέγχους και να μην πληρώσουν οι αγρότες τα λάθη της διοίκησης ή τα προβλήματα στα πληροφοριακά συστήματα. Υπάρχει έντονη αντίδραση για τη μεταφορά του ελεγκτικού μηχανισμού στην ΑΑΔΕ χωρίς προηγούμενη εξυγίανση.
5. Υποδομές & Θεσμικά
Έργα υποδομής: Άμεση υλοποίηση αντιπλημμυρικών και αρδευτικών έργων, ιδιαίτερα στη Θεσσαλία που ακόμα μετρά τις πληγές του Daniel.
Ακατάσχετο: Αύξηση του ακατάσχετου ορίου στους τραπεζικούς λογαριασμούς.
«Αγροτοδικεία»: Να σταματήσουν οι δικαστικές διώξεις αγροτών για τη συμμετοχή τους σε προηγούμενες κινητοποιήσεις.
Μάλιστα, η σημερινή ημέρα έχει και μια επιπλέον σημασία: είναι η πρώτη ημέρα εφαρμογής του νέου συστήματος ελέγχου των ενισχύσεων, με τον ΟΠΕΚΕΠΕ να εντάσσεται υπό την «ομπρέλα» της ΑΑΔΕ. Αν και η κυβέρνηση προβάλλει την κίνηση αυτή ως σημαντικό βήμα για τη διαφάνεια και την ταχύτητα, στα μπλόκα η δυσπιστία είναι διάχυτη.
Οι αγρότες, εκ των οποίων πολλοί έχουν «καεί» από τις καθυστερήσεις και τα λάθη που έχουν γίνει τα προηγούμενα χρόνια, φοβούνται ότι η αυστηροποίηση των ελέγχων χωρίς ταυτόχρονη στήριξη μπορεί να οδηγήσει σε νέες περικοπές και αποκλεισμούς δικαιούχων. Το μήνυμα είναι σαφές: «Δεν θέλουμε πλατφόρμες και ελέγχους, θέλουμε ρευστότητα για να σπείρουμε».
Η Κυριακή των Αποφάσεων
Η τωρινή ηρεμία φαίνεται ωστόσο φαινομενική, καθώς όλα προειδοποιούν για μια «ηρεμία πριν την καταιγίδα». Όλα τα μάτια είναι στραμμένα στην Κυριακή, 4 Ιανουαρίου. Στην πανελλαδική σύσκεψη που έχει προγραμματιστεί, θα μετρηθούν οι δυνάμεις και θα ληφθεί η απόφαση για τη μορφή του αγώνα.
Οι «σκληροπυρηνικοί» πιέζουν για κλείσιμο των εθνικών οδών και άμεση κατάληψη στην Αθήνα, ενώ οι πιο μετριοπαθείς περιμένουν τις τελευταίες εξελίξεις από την κυβέρνηση.
Με τα τρακτέρ έτοιμα και την υπομονή τους εξαντλημένη, το μήνυμα που εκπέμπεται από τα μπλόκα είναι ότι αυτός ο αγώνας δεν είναι εθιμοτυπικός αλλά υπαρξιακός. Και φαίνεται πως ο Ιανουάριος θα είναι ένας «καυτός» μήνας για την ελληνική ύπαιθρο.
