Από την εποχή του Facebook και μετά, οι κοινωνικές σχέσεις έχουν υποστεί δραστικές αλλαγές. Έννοιες και συνήθειες που αποτελούσαν τη βάση των επαφών μας έχουν μεταμορφωθεί. Με την επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης, η κατάσταση αυτή έχει εξελιχθεί ακόμα περισσότερο, και η κατεύθυνση δεν φαίνεται να είναι θετική.
Κάνοντας λόγο για την κατάσταση αυτή, ο αρθρογράφος των Financial Times, Μάρτιν Σάντμπου, τονίζει πως αρχικά οι εταιρείες τεχνολογίας υπέσκαψαν την έννοια της «φιλίας» και της «σύνδεσης», ενώ τώρα επιδιώκουν να καταλάβουν και τη «συντροφικότητα».
Η Διάσταση της Ψυχής
Σύμφωνα με τον Σάντμπου, η διαχείριση του ελεύθερου χρόνου μας αποτελεί ένα σημαντικό παράθυρο στην ψυχή μας. Οι διακοπές και οι γιορτές είναι σπάνιες και πολύτιμες στιγμές, που έρχονται ως οάσεις σε μία ζωή γεμάτη υποχρεώσεις. Σε αυτές τις στιγμές, οι άνθρωποι επιδιώκουν να κάνουν πράγματα που τους ευχαριστούν, και όχι μόνο όσα είναι υποχρεωμένοι να κάνουν.
Ένα από τα πιο βασικά στοιχεία της ελεύθερης ώρας είναι η αναζήτηση συντροφικότητας, ακόμη και όταν οι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν. Αυτή η ανάγκη περιλαμβάνει τόσο τις καλές παρέες όσο και τις πιο στενές σχέσεις. Όλα αυτά συνδέονται με τη συχνά αναφερόμενη «επιδημία μοναξιάς» που πλήττει τη σύγχρονη κοινωνία.
Ο Σάντμπου είναι κατηγορηματικός σχετικά με την αιτία αυτής της μοναξιάς.
Η Υποκρισία της Φιλίας
Όσοι θυμούνται τον κόσμο πριν από το Facebook μπορεί επίσης να έχουν παρατηρήσει πώς το κοινωνικό δίκτυο έχει επηρεάσει την έννοια της φιλίας. Ο όρος «φίλος» έχει υποστεί αλλοίωση, και πλέον η ουσία του σπάνια αποδίδει την αληθινή του σημασία. Οι «φίλοι» έχουν μετατραπεί σε αριθμούς, με την πραγματική αλληλεπίδραση να υποβιβάζεται.
Αυτή η γλωσσική αλλοίωση έχει οδηγήσει σε γρήγορη διαρροή των πραγματικών κοινωνικών δεσμών. Υπάρχει πλέον σοβαρή ανησυχία ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν υπονομεύσει την ικανότητα μας να συνδεόμαστε. Η φιλία αντικαθίσταται από τις «συνδέσεις», οι οποίες τελικά μας απομονώνουν ακόμα περισσότερο.
Η τεχνολογία τώρα επιδιώκει να σφετεριστεί και τη «συντροφικότητα».
Συντροφικότητα και Τεχνητή Νοημοσύνη
Το τελευταίο έτος, η τεχνητή νοημοσύνη έχει προχωρήσει στην παροχή «συντρόφων», που πολύ γρήγορα έγιναν κοινό φαινόμενο. Η κρυφή επιθυμία των ανθρώπων για συντροφικότητα βρίσκεται πίσω από αυτή την τάση. Ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ του Facebook αναγνωρίζει το χάσμα στον αριθμό των πραγματικών και επιθυμητών φίλων ως μία νέα επιχειρηματική ευκαιρία για την τεχνητή νοημοσύνη. Δηλαδή, η βιομηχανία που μας στέρησε τη συντροφικότητα τώρα προσφέρει λύσεις για να γεμίσει το κενό.
Ορισμένες από αυτές τις εφαρμογές μπορεί να είναι αθώες, όπως οι «σύντροφοι» σε παιχνίδια ρόλων ή η διατήρηση αναμνήσεων αγαπημένων προσώπων. Ωστόσο, η ουσία τους είναι ότι αυτές οι λύσεις δεν προσφέρουν πραγματική συντροφικότητα. Όπως επισημαίνει ο Σάντμπου, ο Γάλλος φιλόσοφος Μισέλ ντε Μονταίν δήλωνε ότι η αξία της συντροφικότητας είναι οι ίδιοι οι φίλοι, και όχι η χρησιμότητα που μπορεί να προσφέρουν.
Αυτό που αναζητούμε σε μια φιλία δεν μπορεί να ανταγωνιστεί η τεχνητή νοημοσύνη. Ο Σάντμπου επισημαίνει ότι οι σύντροφοι της τεχνητής νοημοσύνης λειτουργούν ως καθρέφτες της ευχής μας, ενώ η πραγματική φιλία απαιτεί αλληλεπίδραση και κοινά βιώματα.
Σολιψισμός και Αναγνώριση της Μοναξιάς
Η εμφάνιση συντρόφων τεχνητής νοημοσύνης φανερώνει τη στροφή προς τον σολιψισμό. Έχοντας σχεδιαστεί για να είναι ευχάριστοι και χρήσιμοι, απομακρύνουν τα κακά συναισθήματα και την αίσθηση απομόνωσης. Ωστόσο, αυτό που προσφέρουν είναι εξίσου απομακρυσμένο από την πραγματική συντροφικότητα, όσο η πορνογραφία από τη σεξουαλική οικειότητα.
Η αληθινή φιλία και σύνδεση δεν μπορούν να αναπτυχθούν σε έναν κόσμο που αποφεύγει τον σολιψισμό. Η αποδοχή της μοναξιάς μας και η αναγνώριση της αξίας των άλλων είναι θεμελιώδη βήματα προς την οικοδόμηση υγιών σχέσεων.
Ας δείξουμε στήριξη στον εαυτό μας και στους γύρω μας, αναγνωρίζοντας τις πραγματικές αξίες της φιλίας, της σύνδεσης και της συντροφικότητας. Αλλάζοντας την προσέγγισή μας στις γιορτές, μπορεί να δημιουργήσουμε πραγματικές σε στιγμές με τους άλλους, χωρίς να περιμένουμε ανταπόδοση. Αφήνοντας τα τηλέφωνα στο σπίτι, μπορεί να κάνουμε την εμπειρία αυτή ακόμα πιο ουσιαστική.
