Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) έχει ανακοινώσει ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης και έγκαιρης ανάκαμψης για την Ουκρανία, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2026-2028. Στο πλαίσιο αυτού του σχεδίου, περιγράφονται οι κρίσιμες δράσεις που θα ακολουθηθούν για την προστασία των αγροτικών μέσων διαβίωσης, την αποκατάσταση της παραγωγικής ικανότητας και τη στήριξη του γεωργικού τομέα και του αγροδιατροφικού συστήματος.
Η πρωτοβουλία στοχεύει στην άμεση στήριξη των αγροτικών οικογενειών και των μικρών παραγωγών, καθώς και στην αποκατάσταση των παραγωγικών πόρων και των καλλιεργήσιμων εδαφών. Το σχέδιο επίσης περιλαμβάνει τη βελτίωση της πρόσβασης στις αγορές και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των συστημάτων τροφίμων, καθώς οι περιοχές αυτές υποφέρουν συνεχώς από τις επιπτώσεις των συγκρούσεων.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το ενεργό χαρτοφυλάκιο του FAO στην Ουκρανία ανέρχεται σε 25,9 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, με 24 εκατομμύρια από αυτά να προορίζονται συγκεκριμένα για δραστηριότητες έκτακτης ανάγκης και ανάκαμψης.
«Οι άνθρωποι του αγροτικού τομέα στην Ουκρανία ζουν ιδιαίτερα δυσάρεστες καταστάσεις – από τη δυσκολία πρόσβασης σε γη και μηχανήματα μέχρι την ικανότητα διάθεσης των προϊόντων τους. Εντούτοις, ο αγροτικός τομέας παραμένει κρίσιμης σημασίας για την επισιτιστική ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα της χώρας. Για το λόγο αυτό, συνεργαζόμαστε με τους εταίρους μας για να ενισχύσουμε την ανθεκτικότητα των αγροτικών οικογενειών και να διασφαλίσουμε τη βιωσιμότητα του γεωργικού τομέα στην Ουκρανία», δήλωσε ο Taras Vysotskyi, αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας, Περιβάλλοντος και Γεωργίας της Ουκρανίας.
Οι πιέσεις από τον πόλεμο
Οι επιπτώσεις του πολέμου είναι πιο εμφανείς στις περιοχές κοντά στη πρώτη γραμμή, όπου οι αγροτικές υποδομές έχουν υποστεί σοβαρές ζημίες και η πρόσβαση στη γη περιορίζεται από εκρηκτικά υπολείμματα πολέμου. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η έλλειψη εργατικού δυναμικού και η αύξηση του κόστους παραγωγής που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί. Αυτοί οι παράγοντες έχουν διαταράξει σημαντικά τους κύκλους παραγωγής και περιορίζουν την πρόσβαση στην αγορά, καθιστώντας δύσκολη την επιβίωση του αγροτικού τομέα.
Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης και έγκαιρης ανάκαμψης του FAO αναγνωρίζει αυτές τις προκλήσεις και προτείνει μια ολοκληρωμένη στρατηγική που συνδέει την άμεση βοήθεια με μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις αποκατάστασης και επούλωσης.
Η έμφαση της στρατηγικής είναι στη διασφάλιση παραγωγής τροφίμων για τις ευάλωτες αγροτικές οικογένειες και τους μικρούς καλλιεργητές, παράλληλα με την αποκατάσταση παραγωγικών πόρων και την υποστήριξη βιώσιων γεωργικών πρακτικών, που είναι ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή.
«Οι αγροτικές κοινότητες της Ουκρανίας χρειάζονται σταθερή υποστήριξη. Το σχέδιο αυτό έχει σκοπό να κλείσει το χάσμα ανάμεσα στην άμεση βοήθεια και την ανακατασκευή, και να διασφαλίσει την ασφαλή πρόσβαση σε καλλιεργήσιμες γαίες», τόνισε η Shakhnoza Muminova, επικεφαλής του FAO στην Ουκρανία. «Η συνεχής, αξιόπιστη υποστήριξη είναι ουσιώδης για την αποφυγή περαιτέρω απωλειών και τη διατήρηση των προσπαθειών ανακατασκευής στο μέλλον».
Οι τρεις πυλώνες του σχεδίου
Το σχέδιο του FAO δομείται γύρω από τρεις αλληλένδετους πυλώνες: συντονισμό και υποστήριξη, γεωργία έκτακτης ανάγκης και έγκαιρη ανάκαμψη. Αυτοί οι τομείς επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι η παρεχόμενη βοήθεια είναι στοχευμένη και προσαρμοσμένη στις εθνικές προτεραιότητες, υποστηρίζοντας παράλληλα τη μετάβαση από ανθρωπιστική βοήθεια σε κοινοτική ανάπτυξη.
Έμφαση δίνεται στην υποστήριξη των περιοχών της πρώτης γραμμής και ειδικότερα στις γυναίκες και τους νέους, καθώς και στους εσωτερικά εκτοπισμένους και τους επαναπατριζόμενους. Η αποκατάσταση της αγροτικής γης από εκρηκτικούς κινδύνους είναι προϋπόθεση για την επιστροφή στην παραγωγή και την επιτροπή ασφαλούς οικονομικής δραστηριότητας στις αγροτικές περιοχές. Μέσω των συνδυασμένων δράσεων για άμεση βοήθεια και μακροχρόνιες επενδυτικές παρεμβάσεις, ο FAO στοχεύει στη διατήρηση και ενίσχυση του γεωργικού δυναμικού της Ουκρανίας.
Το ενεργό χαρτοφυλάκιο του FAO υπερβαίνει τα 25,9 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, ενώ απαιτούνται και πρόσθετοι πόροι για την πρόληψη περαιτέρω διάβρωσης της παραγωγικής ικανότητας και τη στήριξη της γεωργίας ως θεμέλιο για την ανάκαμψη της οικονομίας.
Η συνεισφορά του FAO στην Ουκρανία
Από την αρχή του πολέμου το 2022, ο FAO έχει συμβάλει στην υποστήριξη περισσότερων από 300.000 αγροτικών οικογενειών και σχεδόν 17.000 μικρών επιχειρήσεων του αγροδιατροφικού τομέα. Η βοήθεια περιλαμβάνει την παροχή σπόρων, ζωοτροφών, κιτ πουλερικών, συστημάτων αποθήκευσης για σιτηρά, καθώς και οικονομική στήριξη και επιχορηγήσεις – προσφέροντας έτσι τη δυνατότητα στις κοινότητες να διατηρήσουν την παραγωγή τροφίμων και τα μέσα διαβίωσης παρά τις συνεχείς συγκρούσεις.
Επιπλέον, μέσω προηγμένων δορυφορικών αναλύσεων, ο FAO έχει εντοπίσει πάνω από ένα εκατομμύριο κρατήρες που αποδεικνύουν τον αντίκτυπο του πολέμου και την κλίμακα των ζημιών. Μια δέσμη πολυκριτηριακών διαδικασιών έχει καταδείξει 32.000 εκτάρια των οποίων η αποκατάσταση είναι κρίσιμη. Μέχρι σήμερα, οι αγρότες και οι αγροτικές οικογένειες που καλλιεργούν περισσότερα από 22.000 εκτάρια έχουν λάβει ειδική στήριξη για την επανέναρξη των γεωργικών τους δραστηριοτήτων και την ανασυγκρότηση της ζωής τους.
