Οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη επιδεικνύουν συνεχιζόμενη διάθεση πρόσληψης, ωστόσο τα στοιχεία υποδεικνύουν μια πιο επιλεκτική αγορά εργασίας. Η αναζήτηση υποψηφίων πλέον καθορίζεται από συγκεκριμένα κριτήρια, με έμφαση σε δεξιότητες που σχετίζονται άμεσα με την παραγωγή, την τεχνολογία και την εξειδίκευση των εργαζομένων.
Η Eurostat αποκαλύπτει την εικόνα της αγοράς, με το ποσοστό κενών θέσεων εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση να φτάνει το 2%, και στην Ευρωζώνη το 2,1%. Πρόκειται για περίπου 2% των θέσεων που παραμένουν ανοιχτές, αναζητώντας εργαζομένους. Αυτή η αναλογία έχει υποχωρήσει ελαφρώς σε σύγκριση με τα υψηλά της περιόδου 2022-2023, ωστόσο παραμένει σε ιστορικά αυξημένα επίπεδα.
Χώρες όπως η Ολλανδία και το Βέλγιο ξεχωρίζουν, με το ποσοστό κενών θέσεων να ξεπερνά το 3,5%, ενώ η Ολλανδία πλησιάζει το 4,1%. Παράλληλα, υπάρχουν παραδείγματα χωρών όπου τα ποσοστά κενών θέσεων είναι σημαντικά χαμηλότερα, δείχνοντας τις διαφοροποιήσεις στην αγορά εργασίας.
Αυτές οι αποκλίσεις αντικατοπτρίζουν το πού συγκεντρώνονται οι επενδύσεις, τα έργα υποδομών, η βιομηχανική δραστηριότητα και οι υπηρεσίες που απαιτούν υψηλή ένταση εργασίας. Όπως συνοψίζουν τα στοιχεία της Eurostat, οι κλάδοι που καταγράφουν τη μεγαλύτερη ζήτηση προσωπικού στην Ευρώπη είναι:
- Διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες με ποσοστά κενών θέσεων άνω του 3%, συμπεριλαμβανομένων υπηρεσιών outsourcing και προσωρινής απασχόλησης.
- Κατασκευές, με ποσοστά γύρω στο 2,7%, λόγω έργων υποδομών και ενεργειακών παρεμβάσεων.
- Επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες, που κυμαίνονται γύρω στο 2,4%, περιλαμβάνοντας μηχανικούς και τεχνικούς συμβούλους.
- Καταλύματα και εστίαση, γύρω στο 2,3%, επηρεαζόμενοι από εποχικότητα και κινητικότητα εργαζομένων.
- Πληροφορική και επικοινωνίες, με ποσοστό κοντά στο 2,2%, που παραμένει σταθερά υψηλό.
Ποιες ειδικότητες αναζητούνται στην πράξη
Καταγράφοντας τις ανάγκες προσλήψεων, τρεις ομάδες ειδικοτήτων ξεχωρίζουν ανάμεσα στους αναφερόμενους κλάδους. Η πρώτη ομάδα περιλαμβάνει τεχνικές ειδικότητες όπως εργοδηγοί, ηλεκτρολόγοι και τεχνικοί συντήρησης, με τη ζήτηση να ενισχύεται από έργα υποδομής και ενεργειακές επενδύσεις. Οι εταιρείες βρίσκονται συχνά σε δυσκολία να καλύψουν θέσεις που απαιτούν εμπειρία και άμεση διαθεσιμότητα.
Η δεύτερη ομάδα αφορά θέσεις που σχετίζονται με ψηφιακή υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένων υποστηρικτικών ρόλων στον τομέα των πληροφοριακών συστημάτων, ανάλυση δεδομένων, κυβερνοασφάλεια και συμμόρφωση.
Η τρίτη ομάδα εντάσσει ειδικότητες που σχετίζονται με την υγεία, την ασφάλεια και την κανονιστική συμμόρφωση, καθώς η αύξηση του κόστους ατυχημάτων και προστίμων καθιστά αυτούς τους ρόλους απαραίτητους για πολλές επιχειρήσεις.
Η ζήτηση στην ελληνική αγορά
Στην Ελλάδα, το ποσοστό κενών θέσεων εργασίας διαμορφώθηκε στο 1,8% το τρίτο τρίμηνο του 2025, ελαφρώς κάτω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Την ίδια στιγμή, η ανεργία παραμένει γύρω στο 8%, σημαντικά υψηλότερη του μέσου όρου της ΕΕ.
Αυτός ο συνδυασμός υποδηλώνει ότι το κύριο πρόβλημα της αγοράς δεν είναι η έλλειψη εργατικού δυναμικού, αλλά η έλλειψη εξειδικευμένων επαγγελματιών. Οι ίδιοι τομείς που προσλαμβάνουν στην Ευρώπη, βρίσκονται επίσης στην Ελλάδα, με πρωταγωνιστές τους τομείς των κατασκευών, του τουρισμού, των τεχνικών υπηρεσιών και της πληροφορικής.
Ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης
Η άνοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν προδηλώνει μείωση θέσεων εργασίας, αλλά αναδιάρθρωση αυτών. Όπως δείχνουν οι αγγελίες για προσλήψεις, οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να προσλαμβάνουν, δίνοντας όμως προτεραιότητα σε θέσεις που σχετίζονται με πληροφοριακά συστήματα, αυτοματισμούς και ψηφιακά εργαλεία.
Κατά την εκτίμηση του δεύτερου εξαμήνου του 2025, πάνω από το 14% των νέων αγγελιών σε κλάδους υψηλής ειδίκευσης στην Ευρώπη περιλάμβαναν αρμόδια για δεξιότητες δεδομένων ή Τεχνητής Νοημοσύνης, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο σε σχέση με το 2022. Η ζήτηση για ψηφιακές δεξιότητες δεν περιορίζεται μόνο σε τεχνολογικές θέσεις, καθώς τράπεζες, τηλεπικοινωνίες, λιανεμπόριο και logistics αναζητούν εργαζόμενους με ικανότητες ανάλυσης δεδομένων και υποστήριξης αυτοματοποιημένων διαδικασιών.
Στις χώρες της βόρειας και δυτικής Ευρώπης, μία στις τέσσερις νέες θέσεις σε επαγγελματικές και τεχνικές υπηρεσίες απαιτεί πλέον κάποιου είδους δεξιότητες σχετικές με δεδομένα ή AI. Στην Ελλάδα, αν και το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο, παρουσιάζει αυξητική τάση. Το 8% – 10% των νέων αγγελιών το 2025 περιλαμβάνει σχετική απαίτηση, κυρίως στον τομέα των τραπεζών, των εταιρειών πληροφορικής, μεγάλων λιανεμπορικών αλυσίδων και εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η αυξανόμενη ζήτηση αποτυπώνεται και στις αμοιβές, με τις θέσεις που σχετίζονται με δεδομένα και εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης να προσφέρουν κατά μέσο όρο 20% έως 35% υψηλότερους μισθούς από τον μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης στον ίδιο τομέα. Στις αγορές όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Γαλλία, η επιπλέον αυτή αμοιβή ξεπερνά συχνά το 40%, ειδικά όταν συνδυάζεται με εμπειρία και ικανότητες.
Στην Ελλάδα, παρά το μικρότερο πλεονέκτημα, η διαφορά παραμένει εντυπωσιακή. Οι αποδοχές για θέσεις που απαιτούν δεξιότητες δεδομένων ή AI κυμαίνονται 15%-25% υψηλότερα από τους αντίστοιχους μισθούς σε ειδικότητες χωρίς ψηφιακή εξειδίκευση. Αυτή η απόσταση δεν αντανακλά μόνο την τεχνολογική πολυπλοκότητα αλλά και την έλλειψη εργατικού δυναμικού που διαθέτει συνδυασμένες ψηφιακές δεξιότητες με γνώσεις της εγχώριας αγοράς και των κανονιστικών απαιτήσεων.
Σημαντικό είναι ότι οι περισσότερες από αυτές τις θέσεις δεν είναι καθαρά ερευνητικές, αλλά λειτουργικοί ρόλοι που συνδυάζουν την τεχνολογία με την καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων. Αυτό συνεπάγεται ότι τα κριτήρια προσλήψεων εξελίσσονται, με τις επιχειρήσεις να προσλαμβάνουν πιο στοχευμένα και να επιβραβεύουν τεχνικές, ψηφιακές και λειτουργικές δεξιότητες, γεγονός που θα καθορίσει το ποιοι θα βρουν δουλειά και με ποιους όρους.
