Η Ελβετία διαθέτει ένα μοναδικό «μυστικό» για την οικονομική της ανθεκτικότητα, που οφείλεται εν μέρει στο φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον της. Στη χώρα αυτή, οι εργοδότες έχουν τη δυνατότητα να απολύουν εργαζομένους με σχετική ευκολία, γεγονός που συμβάλλει στην επιχειρηματική τους ευελιξία.
Η αυξημένη ελευθερία απολύσεων, σε συνδυασμό με λιγότερες ρυθμίσεις και χαμηλότερους φόρους, προσφέρει στους εργοδότες πολύτιμα πλεονεκτήματα. Παρά το γεγονός ότι η Ελβετία αντιμετωπίζει συνεχείς προκλήσεις από τον ισχυρό φράγκο και τους υψηλότερους μισθούς στην παγκόσμια αγορά, το μοντέλο ευελιξίας της έχει διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της.
Η οικονομία της Ελβετίας υπερβαίνει αυτήν της Γερμανίας κάθε χρόνο από το 2018.
Με αυτές τις πιέσεις να διαρκούν, οι εξαγωγείς συνεχίζουν να επηρεάζονται από τις μεταβολές που προκαλούν οι επιβαλλόμενοι δασμοί στις ΗΠΑ. Παρ’ όλα αυτά, η ελβετική προσέγγιση ευελιξίας έδειξε να αντέχει και να προσαρμόζεται.
Η Ελβετία ξεπερνά τη Γερμανία
Όπως αναφέρει το Bloomberg, η ελβετική προσέγγιση αναδεικνύεται εν μέσω αφύπνισης των γερμανικών αρχών. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επιδιώκει να διευκολύνει τις εταιρείες από κανονισμούς και ζητά από τους νομοθέτες να βοηθήσουν στη «θεμελιώδη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος».
«Οι φιλελεύθεροι εργασιακοί νόμοι δεν είναι απλώς «ευπρόσδεκτοι», αλλά κρίσιμοι για την καταπολέμηση των προκλήσεων που προκαλούν οι τοπικές συνθήκες, όπως το υψηλό κόστος εργασίας και το ισχυρό φράγκο», δήλωσε η Eva Bruhin, επικεφαλής θεμάτων εργοδοτών στο λόμπι της μεταποιητικής βιομηχανίας Swissmem.
Η Ελβετία ξεχωρίζει για την ελαφριά της αγορά εργασίας, καθώς σύμφωνα με έρευνα του ΟΟΣΑ, διαθέτει τη λιγότερη αυστηρή προστασία στην Ευρώπη.
Αν και οι κανόνες διευκολύνουν τις αναδιαρθρώσεις, οι απολύσεις έξι και περισσότερων ατόμων ταυτόχρονα απαιτούν ανακοίνωση στις αρχές και συνήθως προϋποθέτουν αποζημίωση.
Ύστερα από την πρόσφατη απομάκρυνση περίπου 15.000 υπαλλήλων από την UBS Group AG, αλλά και εκατοντάδων από Novartis AG και Pfizer Inc., οι επιχειρήσεις διατηρούν το δικαίωμα να απολύουν προσωπικό για χαμηλή απόδοση.
«Αν κάποιος δεν τηρεί τους κανόνες, μπορώ εύκολα να τερματίσω τη σχέση εργασίας του», δήλωσε ο Claudio Picech, διευθύνων σύμβουλος του παρόχου υποδομών Equans.
Η ευελιξία έχει και προκλήσεις
Ο Picech, ο οποίος έχει ηγηθεί τμημάτων μεγάλων εταιρειών όπως η Alstom Power SA και η Siemens AG, αναγνωρίζει ότι η ευελιξία έχει και τα δικά της μειονεκτήματα. Οι εργαζόμενοι συχνά φεύγουν για καλύτερες ευκαιρίες, κάτι που βλάπτει τη συνολική οικονομία.
Εντός της Ελβετίας, το κοινωνικό σύστημα προσφέρει προστασία στους απολυμένους, καλύπτοντας μέχρι 80% του τελευταίου μισθού τους, για διάστημα έως δύο ετών, προκειμένου να διατηρηθεί το βιοτικό τους επίπεδο. Έτσι,, οι εταιρείες δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από την κρατική υποστήριξη.
«Η ιδέα είναι να προστατεύεται το άτομο, όχι η θέση εργασίας», δήλωσε ο Michael Siegenthaler, επικεφαλής ερευνών στο οικονομικό ινστιτούτο KOF στη Ζυρίχη. «Η υποστήριξη πρέπει να διευκολύνει τις διαρθρωτικές αλλαγές».
Η Γερμανία και η πρόκληση της σταδιακής αποχώρησης
Στην αυτοκινητοβιομηχανία της Γερμανίας, η ελληνική Volkswagen AG έχει υπογράψει συμφωνία για τη σταδιακή αποχώρηση έως 35.000 υπαλλήλων μέχρι το 2030, εν μέσω στασιμότητας της ευρωπαϊκής αγοράς και κερδοφορίας.
Η δυνατότητα εύκολης απόλυσης στην Ελβετία, τόσο οι αναγκαίες πολιτικές για τη μετάβαση σε μειωμένες ώρες εργασίας, συνέβαλαν καθοριστικά στην ικανότητα των επιχειρήσεων να αντέξουν μια σειρά κρίσεων που έχουν προκύψει τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τη Bruhin της Swissmem.
Προβλήματα που ανέκυψαν από δασμούς και το ισχυρό φράγκο επηρεάζουν την ελβετική οικονομία. Αλλά η ευελιξία παραμένει κλειδί, δίνοντας στους εργοδότες αλλά και στους εργαζομένους τη δυνατότητα να προσαρμόζονται στο μεταβαλλόμενο οικονομικό τοπίο.
Η ευελιξία ωστόσο, δεν είναι χωρίς κινδύνους. Οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να ζουν με ανασφάλεια, παρά τις γενναιόδωρες κοινωνικές παροχές. «Πολλοί φοβούνται μην χάσουν τη δουλειά τους», σημείωσε η Peppina Beeli, από τη συνδικαλιστική οργάνωση Unia.
Σύμφωνα με την Beeli, υπάρχει ανισότητα στη μεταχείριση ηλικιωμένων, συνδικαλισμένων και εγκύων, που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο απόλυσης. Επίσης, υπάρχει και το οικονομικό βάρος, καθώς το κράτος πληρώνει μεγάλες αποζημιώσεις μέσω επιδομάτων ανεργίας.
«Αυτό ωστόσο μπορεί να είναι επιβαρυντικό για το δημόσιο, καθώς δεν μπορεί κάθε χώρα να υποστηρίξει ένα τέτοιο σύστημα», καταλήγει ο Tito Boeri, πρόεδρος του τμήματος οικονομικών του Πανεπιστημίου Bocconi στο Μιλάνο.
