Η μάχη κατά των ψευδών ειδήσεων στη Φινλανδία αρχίζει ήδη από την προσχολική εκπαίδευση. Η σκανδιναβική χώρα έχει, εδώ και χρόνια, ενσωματώσει την εκπαίδευση στα μέσα επικοινωνίας στα σχολεία της, προάγοντας, από την ηλικία των τριών ετών, δεξιότητες κριτικής ανάλυσης και αναγνώρισης της παραπληροφόρησης.
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Φινλανδίας είναι μέρος μιας στρατηγικής που στοχεύει στο να καταστήσει τους πολίτες πιο ανθεκτικούς απέναντι στην προπαγάνδα και τις ψευδείς ειδήσεις. Οι εκπαιδευτικοί τώρα κλήθηκαν να εντάξουν και τον γραμματισμό στην τεχνητή νοημοσύνη, ειδικά μετά την κλιμάκωση της παραπληροφόρησης από τη Ρωσία στην Ευρώπη, μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Η ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ το 2023 έχει προκαλέσει την οργή της Ρωσίας, η οποία αρνείται ότι επηρεάζει τις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών.
Η Κία Χακάλα, παιδαγωγική σύμβουλος του Δήμου Ελσίνκι, σημείωσε: «Οι ισχυρές δεξιότητες μιντιακού γραμματισμού είναι κρίσιμες για την ασφάλεια της χώρας και της δημοκρατίας μας». Αυτό δείχνει τη σημασία της εκπαίδευσης στον τομέα αυτό.
Διαβάστε επίσης: Κίνα: Απαιτούν πτυχία από influencers για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης
Ο γραμματισμός στην τεχνητή νοημοσύνη ως ζωτική δεξιότητα
Στο Δημοτικό Σχολείο Ταπανίλα, ένας δάσκαλος δίδαξε στους μαθητές πώς να εντοπίζουν ψευδείς ειδήσεις. Ο δάσκαλος Βίλε Βανχάνεν χρησιμοποίησε παραδείγματα με τίτλους για να εξηγήσει την αξία της κριτικής σκέψης. «Είναι αρκετά δύσκολο», παραδέχτηκε ο μαθητής Ίλο Λίντγκρεν.
Οι μαθητές έχουν εκπαιδευτεί εδώ και χρόνια σχετικά με τις ψευδείς ειδήσεις και την παραπληροφόρηση. Πρόσφατα, τους ζητήθηκε να καταγράψουν πέντε σημεία προσοχής όταν διαβάζουν ειδήσεις online. Η προσθήκη του γραμματισμού στην τεχνητή νοημοσύνη θεωρείται πλέον καίριας σημασίας.
«Μελετάμε πώς να αναγνωρίζουμε αν μια εικόνα ή ένα βίντεο έχει δημιουργηθεί από τεχνητή νοημοσύνη», σημείωσε ο Βανχάνεν.
Η φινλανδική δημοσιογραφία επίσης παίζει σημαντικό ρόλο, διοργανώνοντας κάθε χρόνο την «Εβδομάδα Εφημερίδων», όπου εφημερίδες και ειδησεογραφικό υλικό διανέμονται σε νέους. Το 2024, η εφημερίδα Helsingin Sanomat συνεργάστηκε για την παραγωγή ενός νέου «Αλφαβηταρίου Μιντιακού Γραμματισμού» που διανεμήθηκε σε όλους τους 15χρονους της χώρας.
«Είναι σημαντικό να είμαστε μια αξιόπιστη πηγή σύνταξης επαληθευμένων πληροφοριών», τόνισε ο Γιούσι Πούλινεν, διευθυντής σύνταξης της εφημερίδας.
Η δημοκρατία δοκιμάζεται μέσω της παραπληροφόρησης
Ο μιντιακός γραμματισμός έχει εισαχθεί στις φινλανδικές σχολές από τη δεκαετία του 1990 και υπάρχουν επιλογές μαθημάτων και για μεγαλύτερες ηλικίες, που είναι πιο ευάλωτες στην παραπληροφόρηση.
Η χώρα κατατάσσεται, σταθερά, ψηλά στο ευρωπαϊκό επίπεδο μιντιακού γραμματισμού, σύμφωνα με το Open Society Institute.
«Δεν φανταζόμασταν ποτέ πως θα ερχόμασταν αντιμέτωποι με τόση παραπληροφόρηση», δήλωσε ο Φινλανδός υπουργός Παιδείας Άντερς Άντλερκρόιτς. Το αυξανόμενο κύμα ψευδών ειδήσεων εγείρει ανησυχίες για τη δημοκρατία.
Με την ταχεία εξέλιξη των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, οι εκπαιδευτικοί επιδιώκουν να διδάξουν στους μαθητές και το κοινό πώς να διακρίνουν την αλήθεια από την ψευδαίσθηση. Η Μάρθα Τέρνμπουλ, διευθύντρια υβριδικής επιρροής στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας, τόνισε: «Είναι πλέον πιο δύσκολο να ξεχωρίσουμε τα ψέματα από την αλήθεια».
Έως τώρα, η εύρεση ψευδών ειδήσεων που δημιουργούνται από τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να είναι σχετικά εύκολη λόγω της κακής ποιότητάς τους, αλλά καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, η αναγνώριση θα γίνει όλο και πιο δύσκολη.
