Γράφει η Αθανασία Παππά, Πρόεδρος ΕΛ.ΕΤ.ΕΜ, Επισκέπτρια Υγείας
Η ώριμη ηλικία δεν είναι απλά ένας χρονικός δείκτης, αλλά μια Πολυδιάστατη έννοια που περιλαμβάνει βιολογικές, ψυχολογικές, κοινωνικές και πολιτισμικές παραμέτρους. Στο παραδοσιακό πλαίσιο, η μέση ηλικία ορίζεται μεταξύ 45 και 65 ετών, ενώ η ώριμη ηλικία αναφέρεται συχνά σε άτομα άνω των 50. Ωστόσο, οι σύγχρονες προσεγγίσεις αναγνωρίζουν ότι η ωριμότητα δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την ηλικία.
Η ώριμη ηλικία συνοδεύεται από συσσωρευμένη εμπειρία, συναισθηματική σταθερότητα και συχνά μια πιο ξεκάθαρη αίσθηση προσωπικής ταυτότητας και προτεραιοτήτων. Αυτή είναι μια περίοδος όπου πολλοί επαναξιολογούν τους στόχους τους, αναζητούν το νόημα της ζωής τους και επιδιώκουν βαθύτερη ικανοποίηση. Ιδιαίτερα για τις γυναίκες, αυτή η φάση συχνά συμπίπτει με σημαντικές βιολογικές αλλαγές, με την εμμηνόπαυση να είναι μια κομβική στιγμή αυτής της μετάβασης.
Η ποιότητα ζωής είναι μια υποκειμενική έννοια που αντανακλά το πόσο ικανοποιημένος νιώθει κανείς με τη ζωή του. Στην ώριμη ηλικία, η ποιότητα ζωής εξαρτάται από πολλούς παράγοντες που αλληλοεπιδρούν.
- Η σωματική υγεία αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα. Η απουσία χρόνιων παθήσεων, η διατήρηση της κινητικότητας και της λειτουργικής αυτονομίας, καθώς και η ενεργητικότητα, επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή ζωή.
- Η ψυχική υγεία είναι εξίσου σημαντική και περιλαμβάνει την συναισθηματική ισορροπία, τη γνωστική οξύτητα και την ικανότητα διαχείρισης του άγχους.
3) Οι κοινωνικές σχέσεις είναι καθοριστικοί παράγοντες στην ποιότητα ζωής. Οι ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις, η κοινωνική υποστήριξη και το αίσθημα του ανήκειν συντελούν στην ευημερία.
4) Η οικονομική ασφάλεια, η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, και η ύπαρξη σκοπού στη ζωή, επίσης συμβάλλουν στην αίσθηση ολοκλήρωσης.
5) Σεξουαλική υγεία και ικανοποίηση: Η διατήρηση της σεξουαλικής έκφρασης και απόλαυσης, η προσαρμογή στις φυσικές αλλαγές και η ανοιχτή επικοινωνία με τον σύντροφο.
Καθώς προχωρούμε στην ώριμη ηλικία, η ποιότητα ζωής συνδέεται στενά με την αποδοχή των αλλαγών, την προσαρμογή και τη δημιουργία νέων στόχων που ανταποκρίνονται στις τρέχουσες ικανότητες και ανάγκες του ατόμου.
Είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε ότι η ποιότητα ζωής είναι μια προσωπική και υποκειμενική έννοια. Ο καθένας θέτει διαφορετική προτεραιότητα σε κάθε διάσταση, σύμφωνα με τις αξίες του.
Με αυτό το υπόβαθρο, ας εξετάσουμε τώρα την εμμηνόπαυση – ένα φυσικό στάδιο στη ζωή κάθε γυναίκας που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά αρκετές από αυτές τις διαστάσεις ποιότητας ζωής κατά την ώριμη ηλικία.
Κατανοώντας την εμμηνόπαυση
Η εμμηνόπαυση δεν είναι ασθένεια. Είναι μια φυσική βιολογική διαδικασία που σηματοδοτεί το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου στη ζωή μιας γυναίκας.
Πολλά δεν γνωρίζουν ότι η εμμηνόπαυση δεν συμβαίνει «ξαφνικά». Υπάρχει μια περίοδος που ονομάζεται περιεμμηνόπαυση, η οποία μπορεί να διαρκέσει αρκετά χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα επίπεδα ορμονών – κυρίως των οιστρογόνων και της προγεστερόνης – αρχίζουν να μειώνονται και να διακυμαίνονται, οδηγώντας σε διάφορα συμπτώματα.
Οι προκλήσεις της εμμηνόπαυσης
Τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης είναι ποικιλόμορφα και διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα. Κάποιες βιώνουν ήπια συμπτώματα, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν πιο έντονες διαταραχές που επηρεάζουν την καθημερινότητά τους.
- Εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις: Αιφνίδια αίσθηση θερμότητας συνοδευόμενη από εφίδρωση και αύξηση του καρδιακού ρυθμού.
- Διαταραχές ύπνου: Δυσκολία στην επίτευξη ύπνου, συχνά λόγω νυχτερινών εφιδρώσεων.
- Συναισθηματικές διακυμάνσεις: Αλλαγές στη διάθεση όπως άγχος και ευερεθιστότητα.
- Κολπική ξηρότητα: Μπορεί να προκαλέσει προβλήματα κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.
- Μειωμένη σεξουαλική επιθυμία: Ορμονικές αλλαγές που επηρεάζουν τη λίμπιντο.
- Γνωστικές αλλαγές: Δυσκολία στην συγκέντρωση και στην μνήμη.
- Σωματικές αλλαγές: Αυξήσεις βάρους και πόνοι στις αρθρώσεις.
Αντιμετωπίζοντας την εμμηνόπαυση
Η καλή είδηση είναι ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι για να διαχειριστείτε τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και να διατηρήσετε μια γεμάτη ζωή:
Η ορμονική υποκατάστατη θεραπεία παραμένει η πιο αποτελεσματική επιλογή, αλλά απαιτεί εξατομικευμένη αξιολόγηση. Εναλλακτικές θεραπείες και φυτικά συμπληρώματα μπορούν να είναι χρήσιμα για εκείνες που επιθυμούν να αποφύγουν αυτήν την προσέγγιση.
Ο τρόπος ζωής παίζει σημαντικό ρόλο. Η τακτική σωματική άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε ασβέστιο και βιταμίνη D, και η αποφυγή αλκοόλ και καφεΐνης, συνεισφέρουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Η ψυχολογική υποστήριξη είναι επίσης σημαντική. Ομάδες υποστήριξης και συμβουλευτική διευκολύνουν την επεξεργασία συναισθημάτων και την κίνηση προς την αυτογνωσία.
Αναδιαμορφώνοντας την αντίληψη για την εμμηνόπαυση
Πέρα από τη διαχείριση των συμπτωμάτων, είναι απαραίτητο να επανεξετάσουμε την αντίληψή μας για την εμμηνόπαυση. Αντί να τη θεωρούμε «τέλος», ας την δούμε ως νέο ξεκίνημα και ευκαιρίες για προσωπική ανάπτυξη.
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στη διαχείριση της εμμηνόπαυσης είναι το ταμπού γύρω από αυτήν. Πολλές γυναίκες αισθάνονται απομονωμένες και αβοήθητες επειδή δεν μιλούν ανοιχτά για τις εμπειρίες τους.
Η ενίσχυση της συζήτησης γύρω από την εμμηνόπαυση είναι κρίσιμη – στο σπίτι, στη δουλειά και στα μέσα ενημέρωσης. Η ευαισθητοποίηση και η αποδοχή μπορεί να βοηθήσουν τις γυναίκες να ζητούν βοήθεια και υποστήριξη με περισσότερη άνεση.
Συμπέρασμα
Η ώριμη ηλικία, με την εμμηνόπαυση ως ένα από τα χαρακτηριστικά της σημεία, δεν αντιπροσωπεύει παρακμή αλλά μια φάση ανάπτυξης. Η ποιότητα ζωής σε αυτή τη φάση εξαρτάται από την ολιστική φροντίδα του σώματος και του πνεύματος, τη διατήρηση ουσιαστικών σχέσεων και την καλλιέργεια νέων ενδιαφερόντων. Με την κατάλληλη υποστήριξη και θετική στάση, η ώριμη ηλικία μπορεί να γίνει μια περίοδος αυτογνωσίας και ολοκλήρωσης, όπου οι γυναίκες ζουν πλήρως και με αυτοπεποίθηση.