Προβλέποντας το μέλλον της επιστήμης, το 2026 φέρνει στο προσκήνιο σημαντικές εξελίξεις που αναμένονται, σύμφωνα με τις τάσεις που έχουν ήδη διαμορφωθεί το 2025. Αν και είναι δύσκολη η ακριβής πρόβλεψη, οι νέες ανακαλύψεις υποσχέσεων και οι τεχνολογικές εξελίξεις αναδεικνύουν το μέλλον ως μία εποχή γεμάτη προοπτικές.
Εντυπωσιακές τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι μέθοδοι τροποποίησης γονιδίων και καινοτόμα αιματολογικά τεστ που ανιχνεύουν πολλές μορφές καρκίνου αποτελούν τα κύρια θέματα που αναφέρει το περιοδικό Nature.
Η εποχή των «agents» στην τεχνητή νοημοσύνη
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη διεισδύσει σε πολλές ερευνητικές διαστάσεις, και η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί το 2026. Ειδική προσοχή έχει στραφεί στους «agents» της ΑΙ, συστήματα που συνδυάζουν πολλαπλά γλωσσικά μοντέλα για την εκτέλεση σύνθετων εργασιών για τους χρήστες, από την κράτηση αεροπορικών εισιτηρίων μέχρι την αναζήτηση σε βάσεις δεδομένων.
Μια ελπιδοφόρα εξέλιξη είναι τα μικρά μοντέλα ΑΙ που χρησιμοποιούν περιορισμένα δεδομένα για να εστιάσουν σε συγκεκριμένα λογικά προβλήματα, προσφέροντας έναν νέο τρόπο προσέγγισης στη εκπαίδευση μηχανών.
Επαναστατικές γονιδιακές θεραπείες
Ο μικρός Κέι Τζέι πέρασε στην ιστορία ως το πρώτο μωρό που θεραπεύτηκε από σπάνια γενετική μετάλλαξη (University of Pennsylvania)
Η έναρξη δύο κλινικών μελετών γονιδιακών θεραπειών το 2026 αναμένεται να αλλάξει τον χάρτη της βιοιατρικής. Η πρώτη είναι συνέχεια της κλινικής μελέτης για τον Κέι Τζέι Μαλντούν, που θεραπεύτηκε από μια σπάνια γενετική διαταραχή με τη χρήση CRISPR, την καινοτόμο μέθοδο γενετικής τροποποίησης που τιμήθηκε με Νόμπελ το 2020.
Οι ερευνητές ζητούν πλέον έγκριση από την αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για να επεκτείνουν τη δοκιμή σε άλλες μεταβολικές διαταραχές. Η δεύτερη κλινική μελέτη αναμένεται να εξετάσει θεραπείες για γενετικές διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος, οι οποίες ενδέχεται να ανοίξουν νέους δρόμους στην ιατρική.
Καινοτόμα τεστ αίματος για τον καρκίνο
Μια μεγάλη κλινική μελέτη στη Βρετανία, που αφορά την αποτελεσματικότητα ενός αιματολογικού τεστ που ανιχνεύει περίπου 50 διαφορετικούς καρκίνους πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων, αναμένεται να δημοσιοποιήσει τα αποτελέσματα το νέο έτος.
Η δοκιμή αυτή, με τη συμμετοχή άνω των 140.000 εθελοντών, μπορεί να αποτελέσει επανάσταση στη διάγνωση και την πρώιμη ανίχνευση του καρκίνου.
Αποστολές στο φεγγάρι και πέρα
Μονίμως σκιασμένοι κρατήρες στον νότιο πόλο της Σελήνης εκτιμάται ότι κρύβουν μεγάλες ποσότητες νερού (NASA/JPL/USGS)
Η χρονιά 2026 θα είναι καθοριστική και για τις διαστημικές αποστολές, με την αποστολή Artemis II της NASA να πετάξει γύρω από τη Σελήνη και να προετοιμάσει το έδαφος για την επιστροφή ανθρώπων στην επιφάνειά της το 2028.
Αναμένονται επίσης οι εκτοξεύσεις της αποστολής Chang’e-7 της Κίνας, που θα επιχειρήσει να προσεδαφιστεί στον νότιο πόλο της Σελήνης, σε περιοχές πλούσιες σε πάγο, με στόχο την αξιοποίηση των πόρων του φεγγαριού.
Εξερεύνηση του Άρη
Το 2026, η Ιαπωνία θα εκτοξεύσει την αποστολή MMX για την εξερεύνηση των δορυφόρων του Άρη, Φόβου και Δείμου. Το σκάφος θα συλλέξει δείγματα από τον Φόβο για να τα φέρει πίσω στη Γη το 2031, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για την πλανητική μας επιστήμη.
Επιπλέον, η ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία ESA προγραμματίζει την εκτόξευση του σκάφους PLATO, το οποίο θα αναζητήσει πλανήτες με συνθήκες κατάλληλες για ζωή, εξετάζοντας πλήθος άστρων στον γαλαξία.
Γεωτρήσεις στον γήινο μανδύα
To το κινεζικό πλωτό γεωτρύπανο Meng Xiang θα επιχειρήσει να πετύχει ρεκόρ βάθους στην πρώτη αποστολή του (Liu Dawei/Xinhua)
Το κινεζικό πλωτό γεωτρύπανο Meng Xiang θα ετοιμαστεί το 2026 να αναλάβει μια επιχείρηση γεώτρησης σε βάθος 11 χιλιομέτρων στον γήινο φλοιό, με στόχο την ανακάλυψη νέων στοιχείων για τον μανδύα της Γης και τη συμπεριφορά των τεκτονικών πλακών.
Πολιτικές επιρροές στην επιστήμη
Το 2026 ευελπιστεί να φέρει τις συνέπειες της πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ στην επιστήμη με σημαντικές αλλαγές ριζοσπαστικού χαρακτήρα. Η διοίκηση θα χρειαστεί να πείσει το Κογκρέσο για τις προτεινόμενες περικοπές στα ερευνητικά προγράμματα.
Επιπλέον, οι επιπτώσεις των επιστημονικά αμφιλεγόμενων πολιτικών όπως η αποδυνάμωση των προγραμμάτων εμβολιασμού και της περιβαλλοντικής πολιτικής θα γίνουν πιο έντονες, προκαλώντας ανησυχία στους επιστημονικούς κύκλους.
