Καθώς πλησιάζουμε στη δεκαετία του 2030, η Ελλάδα βρίσκεται στο κατώφλι μιας ριζικής τηλεπικοινωνιακής μεταμόρφωσης. Δεν μιλάμε απλώς για την 6η γενιά τεχνολογίας (6G), αλλά για μια επανάσταση στις υποδομές δικτύωσης: από ευφυή δίκτυα και cloud-native αρχιτεκτονικές έως δυναμικό network slicing, η Ελλάδα προετοιμάζεται να εξελιχθεί σε μια χώρα που εκμεταλλεύεται την τεχνολογία στο έπακρο. Η πλήρης εκμετάλλευση των ζωνών terahertz και η ενσωμάτωση κβαντικών τεχνικών ασφάλειας, είναι μόνο μερικά από τα στοιχεία που θα διαμορφώσουν το μέλλον της χώρας.
Η τεχνολογία 6G υπόσχεται δίκτυα που «μαθαίνουν» και προσαρμόζονται στις ανάγκες των χρηστών. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πλέον ένα απλό πρόσθετο εργαλείο, αλλά ο πυρήνας του συστήματος που παρακολουθεί, προβλέπει και αυτορρυθμίζει τις λειτουργίες του δικτύου. Θέματα όπως η καθυστέρηση (latency) δεν θα είναι πια εμπόδιο, και υπηρεσίες που φαίνονται σήμερα φουτουριστικές, όπως οι ολογραφικές κλήσεις και το “Internet of Senses”, θα γίνουν καθημερινότητα. Για να φτάσουμε εκεί, απαιτείται η μετάβαση σε νέα φάσματα, όπως τα terahertz, και η εγκατάσταση μικροκυψελών που θα υποστηρίζουν αστικά και βιομηχανικά κέντρα.
Η ανάγκη για ενσωματωμένα δορυφορικά και επίγεια δίκτυα είναι κρίσιμη για την Ελλάδα, δεδομένου του γεωγραφικού της ανάγλυφου. Η υβριδική σύνθεση backhaul που συνδέει δορυφορικές και επίγείες υποδομές θα παρέχει σήμα σε περιοχές όπου σήμερα δεν υπάρχει οπτική ίνα. Επιπλέον, θα λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας σε φυσικές καταστροφές. Η κβαντική κρυπτογραφία θα προσφέρει ένα νέο επίπεδο ασφάλειας, καθιστώντας τα πάντα – από κρατικές επικοινωνίες μέχρι κρίσιμες υποδομές – πιο ασφαλή.
Για τους παρόχους υπηρεσιών, το μοντέλο «πουλάω GB» δεν είναι πλέον βιώσιμο. Η αξία μετατοπίζεται στην παροχή διασφαλισμένων εμπειριών μέσω slices με συγκεκριμένα SLA και υπηρεσίες υπολογιστικής ισχύος στο edge. Το «δίκτυο ως πλατφόρμα» είναι το νέο προγραμματισμένο μοντέλο που θα επιτρέψει στους παρόχους να δημιουργήσουν APIs και να πρωτοστατήσουν σε έναν οικοσύστημα εφαρμογών. Σημαντικές ευκαιρίες αναδύονται για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, που μπορούν να συνδυάσουν AR/VR εμπειρίες στον τομέα του τουρισμού, και λύσεις τηλεϊατρικής.
Βασικοί τομείς, όπως τα logistics, η βιομηχανία, η υγεία και η γεωργία, θα επωφεληθούν σημαντικά από αυτή την πρόοδο. Έξυπνες αποθήκες και ασύρματες γραμμές παραγωγής θα επιφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία και παραγωγικότητα, ενώ η τηλεχειρουργική και η γεωργία ακριβείας θα προσφέρουν νέες δυνατότητες. Οι τεχνολογίες αυτές απαιτούν προοδευτικές πολιτικές και τις κατάλληλες φορολογικές και ρυθμιστικές συνθήκες.
Απαιτείται έγκαιρη διάθεση φάσματος και απλοποίηση της αδειοδότησης μικροκυψελών. Επιπλέον, πρέπει να υπάρξει αφοσίωση στην κυβερνοασφάλεια, με εστίαση σε ασφάλεια εφοδιασμού, πιστοποίηση εξοπλισμού και ανθεκτικότητα σε φυσικές καταστροφές.
Το χρηματοδοτικό μίγμα είναι διαθέσιμο και πρέπει να αξιοποιηθεί: Ευρωπαϊκή έρευνα για τα 6G, προγράμματα υποδομών, εθνικοί πόροι κ.λπ. Η στρατηγική της χώρας πρέπει να στοχεύει σε τομείς όπως η ναυτιλία, ο τουρισμός/πολιτισμός και η ενέργεια, ώστε να επιτευχθεί η εμπορική ωρίμανση.
Επιπλέον, το μέλλον απαιτεί ειδικούς με ικανότητες σε AI και cloud, όπως μηχανικούς, data scientists και τεχνικούς πεδίου. Οι τομείς εκπαίδευσης και έρευνας πρέπει να συνεργαστούν για να καλύψουν το «χάσμα μετάβασης» στην αγορά εργασίας.
Εάν η δεκαετία του 2020 υπήρξε προθέρμανση, η δεκαετία 2030-2040 μπορεί να είναι η στιγμή που η Ελλάδα θα επιταχύνει την πρόοδό της. Με στρατηγική, συνεργασίες και επενδύσεις, τα δίκτυα του μέλλοντος θα γίνουν οι θεμέλιοι λίθοι μίας οικονομίας που θα δημιουργεί αξία και θα προσφέρει δικαιότερες υπηρεσίες σε όλους τους πολίτες, από την Πλατεία Συντάγματος μέχρι το πιο απομακρυσμένο νησί. Το στοίχημα είναι να μην ακολουθούμε απλά τις εξελίξεις, αλλά να τις διαμορφώσουμε. Τα εργαλεία για να το πετύχουμε είναι ήδη στα χέρια μας.
Διαβάστε το πλήρες άρθρο στο περιοδικό InfoCom
Γράφει ο Αθανάσιος Στάβερης-Πολυκαλάς, Ειδικός στην AI & Κυβερνοασφάλεια
