Μια ανατρεπτική ανακάλυψη από ερευνητές του Πανεπιστημίου Μπράουν ενδέχεται να αλλάξει τον τρόπο που προσεγγίζουμε την πρώιμη διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ. Ένα πρόσφατο εύρημα αποκαλύπτει ότι ένα συγκεκριμένο μοτίβο εγκεφαλικής δραστηριότητας μπορεί να εντοπίσει ποιοι ασθενείς με ήπια γνωστική διαταραχή – προκαρκινική κατάσταση της νόσου – θα εξελιχθούν σε Αλτσχάιμερ, και μάλιστα χρόνια πριν από την επισήμως αναγνωρισμένη διάγνωση.
«Το σήμα που ανακαλύψαμε θα συμβάλλει στην πρώιμη ανίχνευση»
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Imaging Neuroscience, αναπτύχθηκε περαιτέρω μέσω μιας καινοτόμου, μη παρεμβατικής μεθόδου που επιτρέπει στους ερευνητές να “ακούσουν” τη δραστηριότητα των νευρώνων και να ανακαλύψουν έναν νέο βιοδείκτη που υποδεικνύει πρώιμα σημάδια της νόσου Αλτσχάιμερ απευθείας στον εγκέφαλο.
Πρώιμη Ανίχνευση: Δύο και μισό χρόνια νωρίτερα
«Ανιχνεύσαμε ένα μοτίβο ηλεκτρικών σημάτων που προβλέπει ποιοι ασθενείς με ήπια γνωστική διαταραχή είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν Αλτσχάιμερ σχεδόν δυόμισι χρόνια πριν από την επίσημη διάγνωση», δήλωσε η δρ Στέφανι Τζόουνς, καθηγήτρια Νευροεπιστήμης στο Ινστιτούτο Carney του Πανεπιστημίου Μπράουν. Χαρακτήρισε την ανακάλυψη «ένα αρνητικό βήμα για την προσέγγιση της διάγνωσης της Αλτσχάιμερ».
Συνεργασία και Μεθοδολογία
Η ερευνητική ομάδα του Μπράουν συναντήθηκε με συναδέλφους από το Πανεπιστήμιο Complutense στη Μαδρίτη, εργαζόμενοι σκληρά για την ανάλυση ηλεκτρικής δραστηριότητας του εγκεφάλου 85 ασθενών με ήπια γνωστική διαταραχή. Η παρακολούθηση των εθελοντών έγινε για αρκετά χρόνια, επιτρέποντας την παρατήρηση των εξελίξεων της κατάστασής τους σε βάθος.
Η Μη Παρεμβατική Μέθοδος MEG
Η εγκεφαλική δραστηριότητα καταγράφηκε με τη μέθοδο της μαγνητοεγκεφαλογραφίας (MEG), μια αναίμακτη διαδικασία που συλλαμβάνει ηλεκτρικά σήματα. Οι συμμετέχοντες ελάμβαναν απλώς μια ήρεμη στάση με κλειστά μάτια κατά τη διάρκεια των μετρήσεων.
H μαγνητοεγκεφαλογραφία χρησιμοποιεί ευαίσθητα μαγνητόμετρα για την καταγραφή των ηλεκτρικών σημάτων του εγκεφάλου (Barrow Neurological Institute)
Για την ανάλυση των δεδομένων της MEG, η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε το εργαλείο Spectral Events Toolbox, το οποίο διαχωρίζει τις διάφορες φάσεις εγκεφαλικής δραστηριότητας, προσδιορίζοντας πότε καταγράφονται σήματα, τη συχνότητά τους, την διάρκεια και την έντασή τους. Η μέθοδος έχει γίνει αποδεκτή από επιστήμονες παγκοσμίως και έχει χρησιμοποιηθεί σε πάνω από 300 μελέτες.
Η Σημαντικότητα της Ζώνης Συχνοτήτων Βήτα
Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στην εγκεφαλική δραστηριότητα στη ζώνη βήτα, η οποία σχετίζεται άμεσα με τη διαδικασία της μνήμης και κυριαρχεί σε μελέτες που αφορούν την Αλτσχάιμερ. Συγκρίνοντας τα μοτίβα στη ζώνη αυτή σε ασθενείς που εξελίχθηκαν σε Αλτσχάιμερ με εκείνα ατόμων που δεν παρουσίασαν τη νόσο, προέκυψε ένα ξεκάθαρο μοτίβο διαφορών.
Ανακαλύπτοντας τις διαφορές
Οι συμμετέχοντες που ανέπτυξαν Αλτσχάιμερ έδειξαν κατηγορηματικές διαφοροποιήσεις στη δραστηριότητα βήτα έως δύο μισή χρόνια πριν από τη διάγνωση. «Από τότε που ανιχνεύθηκαν οι βήτα συχνότητες, παρατηρήσαμε ότι οι ασθενείς παρήγαγαν σήματα με πιο αργό ρυθμό, μικρότερη διάρκεια και ισχύ», δήλωσε η Ντανιλίνα Σπακίφσκα, πρώτη συγγραφέας της μελέτης και πρόσθεσε: «Προτού είναι αργά, πρέπει να αξιολογήσουμε τις βήτα συχνότητες στην έρευνα για την Αλτσχάιμερ».
Περιορισμοί των Υπαρχόντων Βιοδεικτών
Οι παραδοσιακοί βιοδείκτες για την Αλτσχάιμερ εντοπίζονται στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό ή στο αίμα και σχετίζονται με πρωτεΐνες που συνδέονται με τη νόσο. Ωστόσο, οι δείκτες αυτοί δεν προσδιορίζουν άμεσα πώς αντιδρούν τα εγκεφαλικά κύτταρα στις βλάβες.
Νέα Προοπτική με τον Βιοδείκτη Εγκεφαλικής Δραστηριότητας
Ο νέος βιοδείκτης που βασίζεται στην εγκεφαλική δραστηριότητα παρέχει μια άμεση εικόνα για τον τρόπο λειτουργίας των νευρώνων σε καταστάσεις στρες. Ο Ντέιβιντ Ζου, μεταδιδακτορικός ερευνητής, θα οδηγήσει την επόμενη φάση της έρευνας, εστιάζοντας στη σημασία αυτού του βιοδείκτη.
Προβλέποντας και Παρεμβαίνοντας Έγκαιρα
Η δρ Τζόουνς πιστεύει ακράδαντα ότι το εργαλείο Spectral Events Toolbox θα διευκολύνει τους ειδικούς στη διάγνωση των ασθενών με Αλτσχάιμερ προτού εμφανιστεί σημαντική γνωστική φθορά. «Μόλις τα ευρήματα επαληθευτούν, οι γιατροί θα είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν το εργαλείο για πρώιμη διάγνωση και να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεών τους» τόνισε η καθηγήτρια.
Ορατές εξελίξεις στο μέλλον
Η ερευνητική ομάδα συνεχίζει με το επόμενο βήμα. «Ως επόμενο βήμα, θα μελετήσουμε τους μηχανισμούς που οδηγούν σε αλλαγές στις βήτα συχνότητες, χρησιμοποιώντας υπολογιστικά νευρωνικά μοντέλα. Αν μπορέσουμε να κατανοήσουμε πώς προκύπτει το σήμα, τότε θα μπορούμε να πειραματιστούμε με θεραπείες για την αντιμετώπισή του» κατέληξε η δρ Τζόουνς.
Πηγή: Το Βήμα
