Ο μεταστατικός ορμονοευαίσθητος καρκίνος του προστάτη (metastatic hormone-sensitive prostate cancer, mHSPC ή mCSPC) είναι ένα κρίσιμο στάδιο της νόσου κατά το οποίο ο καρκίνος έχει επεκταθεί πέρα από τον προστάτη σε άλλα όργανα ή οστά, ενώ εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στη στέρηση ανδρογόνων. Αυτά τα ανδρογόνα, κυρίως η τεστοστερόνη, είναι καθοριστικοί παράγοντες στην ανάπτυξη και επιβίωση των καρκινικών κυττάρων του προστάτη. Γι’ αυτό, η μείωση ή ο αποκλεισμός τους συνιστούν έναν θεμελιώδη θεραπευτικό άξονα για την πάθηση. Ο mHSPC είναι μια κοινή και κλινικά σημαντική μορφή προχωρημένου καρκίνου του προστάτη, η οποία πλήττει χιλιάδες ασθενείς παγκοσμίως.
Η βασική θεραπευτική προσέγγιση για το mHSPC είναι ο ανδρογονικός αποκλεισμός (androgen deprivation therapy, ADT). Αυτή μπορεί να επιτευχθεί είτε φαρμακευτικά με ανάλογα ή ανταγωνιστές της εκλυτικής ορμόνης των γοναδοτροπινών (GnRH), είτε χειρουργικά μέσω ορχεκτομής. Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η συνδυαστική θεραπεία, που περιλαμβάνει την ADT με στοχευμένες παρεμβάσεις όπως νεότερα αντιανδρογόνα και χημειοθεραπεία ή μοριακά στοχευμένα φάρμακα, βελτιώνει σημαντικά την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με αυτές τις θεραπείες, μπορείτε να επισκεφθείτε σχετικούς [πόρους](https://www.cancer.gov).
Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου Αλεξάνδρα, που ανήκει στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, έχουν επενδύσει στην κατανόηση του ρόλου των γενετικών μεταλλάξεων που επηρεάζουν την επιδιόρθωση του DNA. Ιδιαίτερα, οι μεταλλάξεις στο γονίδιο BRCA2, γνωστό κυρίως από τον καρκίνο του μαστού και των ωοθηκών, σχετίζονται με μια πιο επιθετική μορφή καρκίνου του προστάτη και χειρότερη πρόγνωση. Το BRCA2 αποτελεί μέρος των γονιδίων επιδιόρθωσης ομόλογου ανασυνδυασμού (homologous recombination repair, HRR), απαραίτητων για την αποκατάσταση βλαβών του DNA.
Στο πλαίσιο αυτό, στις 12 Δεκεμβρίου, ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε έναν νέο θεραπευτικό συνδυασμό για ασθενείς με BRCA2-μεταλλαγμένο μεταστατικό ορμονοευαίσθητο καρκίνο του προστάτη. Ο συγκεκριμένος συνδυασμός περιλαμβάνει τον αναστολέα PARP, niraparib, σε συνδυασμό με την ορμονική θεραπεία abiraterone acetate (εμπορική ονομασία Akeega) και πρεδνιζόνη, υπό την προϋπόθεση ότι η μετάλλαξη BRCA2 έχει επιβεβαιωθεί μέσω εγκεκριμένου διαγνωστικού τεστ.
Η έγκριση αυτή βασίστηκε στα αποτελέσματα της μεγάλης τυχαιοποιημένης, διπλά τυφλής μελέτης AMPLITUDE, στην οποία συμμετείχαν 696 ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του προστάτη και μεταλλάξεις σε γονίδια HRR. Οι ασθενείς χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: μια ομάδα που έλαβε niraparib σε συνδυασμό με abiraterone και πρεδνιζόνη, και μια ομάδα ελέγχου που έλαβε εικονικό φάρμακο γι’ αυτές τις θεραπείες, ενώ όλοι συνέχισαν τη λήψη ανδρογονικού αποκλεισμού. Κύριο καταληκτικό σημείο της μελέτης αποτέλεσε η επιβίωση χωρίς απεικονιστική εξέλιξη της νόσου (radiographic progression-free survival, rPFS).
Τα αποτελέσματα έδειξαν ένα σημαντικό όφελος για τους ασθενείς με μετάλλαξη BRCA2. Συγκεκριμένα, ο κίνδυνος απεικονιστικής εξέλιξης μειώθηκε κατά 54%, ενώ η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη δεν έχει υπολογιστεί ακόμα στην ομάδα που λαμβάνει niraparib, σε σύγκριση με 26 μήνες στην ομάδα ελέγχου. Αντίθετα, σε ασθενείς χωρίς μετάλλαξη BRCA2, το όφελος ήταν περιορισμένο, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της εξατομικευμένης προσέγγισης που στηρίζεται σε βιοδείκτες.
Στην πρώτη ενδιάμεση ανάλυση της συνολικής επιβίωσης, παρατηρήθηκε επίσης μια τάση υπέρ του συνδυασμού niraparib με abiraterone και πρεδνιζόνη, καθώς οι θάνατοι στην ομάδα των ασθενών με BRCA2 μεταλλάξεις ήταν λιγότεροι.
Όπως και κάθε θεραπεία, ο συγκεκριμένος συνδυασμός συνοδεύεται από κάποιες παρενέργειες, όπως μυελοκαταστολή, μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο, καρδιοαγγειακά προβλήματα, ηπατοτοξικότητα και υπογλυκαιμία, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη στενή παρακολούθηση από τους θεράποντες ιατρούς.
Συνολικά, η εν λόγω έγκριση αναδεικνύει ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της εξατομικευμένης ιατρικής στον τομέα του μεταστατικού ορμονοευαίσθητου καρκίνου του προστάτη, υπογραμμίζοντας τη σημασία του γενετικού ελέγχου και ανοίγοντας νέους θεραπευτικούς ορίζοντες για ασθενείς με μεταλλάξεις στο BRCA2.
Σημεία που Προσθέτουν Αξία
- Διασύνδεση με Αξιοπιστία του Περιεχομένου: Οι σύνδεσμοι σε αξιόπιστους πόρους, όπως ο FDA και η Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, προσφέρουν αναγνωρισιμότητα και ακεραιότητα.
- Αναφορά Μηχανισμών Δράσης: Η επεξήγηση των μηχανισμών της θεραπείας και οι πιθανές επιπτώσεις ενδυναμώνουν την κατανόηση της ασθένειας.
- Έμφαση στην Εξατομικευμένη Ιατρική: Το άρθρο ενισχύει τη σημασία της εξατομικευμένης προσέγγισης, προσελκύοντας το ενδιαφέρον ενός πιο εξειδικευμένου κοινού.
- Επιστημονικές Μελέτες και Αποτελέσματα: Η αναφορά στην κλινική μελέτη AMPLITUDE προσφέρει επιστημονικό υπόβαθρο και δημιουργεί εμπιστοσύνη στην αντικειμενικότητα του περιεχομένου.
