Πρόσφατες μελέτες υποδεικνύουν ότι οι εποχικές διακυμάνσεις στον αριθμό των σπερματοζωαρίων μπορεί να επηρεάσουν τις πιθανότητες σύλληψης, με το χειμώνα να αναδεικνύεται ως η πιο ευνοϊκή περίοδος. Υπολογίζεται ότι η μείωση των σπερματοζωαρίων το καλοκαίρι φτάνει το 30% σε σχέση με τους ψυχρότερους μήνες. Εν αναμονή ενός νέου έτους, οι διεκδικητές της γονιμότητας είναι πιθανό να έχουν την τύχη με το μέρος τους!
Ωστόσο, για πολλά ζευγάρια, η απόκτηση παιδιού δεν είναι μια απλή υπόθεση. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου αιώνα, η παγκόσμια αναλογία σπερματοζωαρίων έχει σημειώσει ανησυχητική πτώση. Το 1940, ο μέσος αριθμός σπερματοζωαρίων ήταν 113 εκατομμύρια/mL, ενώ τη δεκαετία του 1990 υποχώρησε στα 66 εκατομμύρια/mL. Δραματικές είναι οι διαφορές που παρατηρούνται επίσης μεταξύ 1973 και 2018, όπου παρατηρείται μείωση κατά 51,6%. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο ρυθμός μείωσης επιταχύνθηκε από 1,16% το χρόνο μετά το 1972 σε 2,64% ετησίως μετά το 2000.
«Σε παγκόσμιο επίπεδο, η υπογονιμότητα επηρεάζει περίπου το 13% έως 15% όλων των ζευγαριών, με 1 στα 5 ζευγάρια να μην μπορεί να επιτύχει εγκυμοσύνη κατά το πρώτο έτος προσπαθειών. Σε 20% έως 30% των περιπτώσεων, οι άνδρες ενδέχεται να είναι αποκλειστικά υπεύθυνοι, με τη συνολική τους συμμετοχή να υπολογίζεται σε περίπου 50%. Η ακριβής συχνότητα παραμένει άγνωστη, δεδομένου ότι η ανδρική υπογονιμότητα δεν συνιστά ασθένεια που απαιτεί διάγνωση», αναφέρει ο Χειρουργός Ανδρολόγος Ουρολόγος δρ Αναστάσιος Λιβάνιος.
Περίπου το 84% των ζευγαριών καταφέρνουν να συλλάβουν φυσιολογικά μέσα σε ένα χρόνο μέσω κανονικών επαφών, χωρίς προφυλάξεις. Για εκείνους που δεν τα καταφέρνουν, η αναζήτηση αιτίων πρέπει να περιλάβει διάφορους παράγοντες που κυμαίνονται από τη διατροφή μέχρι σοβαρές παθήσεις.
Η ενημέρωση για την ανδρική υπογονιμότητα και η αποδόμηση μύθων γύρω από αυτή είναι καθοριστικής σημασίας. Ακολουθούν οι πιο κοινοί μύθοι:
Μ Myth: Η ανδρική γονιμότητα δεν μειώνεται με την ηλικία
Αλήθεια: Η ανδρική γονιμότητα σταδιακά υποχωρεί, κυρίως μετά την ηλικία των 40. Ενώ ένας άνδρας μπορεί να γίνει πατέρας και σε μεγαλύτερη ηλικία, οι πιθανότητες είναι σημαντικά μειωμένες σε σύγκριση με τη νεότερη ηλικία. Η πτώση αυτή συνδέεται με την ποιότητα του σπέρματος.
Μ Myth: Η συχνή εκσπερμάτιση οδηγεί σε υπογονιμότητα
Αλήθεια: Η συχνότητα εκσπερμάτισης δεν επηρεάζει την ανδρική γονιμότητα. Αν και οι πολλές εκσπερματίσεις μπορεί προσωρινά να μειώσουν τον αριθμό των σπερματοζωαρίων, δεν προκαλούν συνήθως υπογονιμότητα. Αντιθέτως, επιλεγμένες μελέτες έχουν δείξει ότι η συχνή εκσπερμάτιση μπορεί να βελτιώσει την κινητικότητα του σπέρματος.
Δεν είναι επίσης αλήθεια ότι μεγάλες περίοδοι αποχής υπερδιογκώνουν τη γονιμότητα, καθώς επηρεάζουν την ποιότητα και την κινητικότητα του σπέρματος.
Μ Myth: Ένας πατέρας δεν μπορεί να είναι στείρος
Αλήθεια: Ένας άνδρας μπορεί να εμφανίσει προβλήματα γονιμότητας αργότερα στη ζωή του, παρόλο που έχει ήδη αποκτήσει παιδιά. Η ποιότητα του σπέρματος μειώνεται με την ηλικία, καθώς ισχύει για πολλές σωματικές δομές.
Μ Myth: Η θερμότητα δεν επηρεάζει την ικανότητα απόκτησης παιδιών
Αλήθεια: Ακόμα και μια μικρή αύξηση θερμοκρασίας στο όσχεο μπορεί να αναστείλει τη διαδικασία σπερματογένεσης, οδηγώντας σε υπογονιμότητα. Πολλές μελέτες έχουν εστιάσει σε παράγοντες όπως η επιλογή ενδυμάτων και η επαγγελματική έκθεση σε θερμότητα, καταλήγοντας στο ότι η περιοδική έκθεση σε αυξημένες θερμοκρασίες μειώνει την ικανότητα γονιμοποίησης.
Επιπλέον, οι φυσικοί μηχανισμοί του οργανισμού φροντίζουν για την κατάλληλη θερμοκρασία των όρχεων, με τη σύσπαση και χαλάρωση του σχετικού μυός.
Μ Myth: Ο τρόπος ζωής δεν επηρεάζει τη γονιμότητα
Αλήθεια: Η υγιεινή διατροφή μπορεί να ενισχύσει τη γονιμότητα, ειδικά σε όσους έχουν χαμηλό αριθμό σπερματοζωαρίων. Η τακτική άσκηση είναι επίσης ωφέλιμη. Αντίθετα, η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα και άλλα ναρκωτικά επηρεάζουν αρνητικά την ανδρική γονιμότητα.
Για παράδειγμα, το κάπνισμα μειώνει την πυκνότητα του σπέρματος, όπως επίσης και η χρήση μαριχουάνας και κοκαΐνης.
Μ Myth: Η ανδρική υπογονιμότητα είναι μόνιμη κατάσταση
Αλήθεια: Χάρη σε ποικίλες θεραπείες, η ανδρική υπογονιμότητα μπορεί να είναι αναστρέψιμη. Με την κατάλληλη παρέμβαση, πολλοί άνδρες μπορούν να αποκτήσουν παιδιά. Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν:
- Υγιεινή διατροφή, άσκηση, και αποχή από το κάπνισμα ή το αλκοόλ
- Διόρθωση λοιμώξεων ή ορμονικών ανισορροπιών
- Χρήση τεχνικών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, όπως η μικρογονιμοποίηση (ICSI)
«Η ανδρική υπογονιμότητα είναι θεραπεύσιμη σε ένα σημαντικό ποσοστό ανδρών. Απαιτείται απλώς η επιθυμία για απόκτηση παιδιών και η εμπιστοσύνη στους ειδικούς. Ανάλογα με τις αιτίες και το προσωπικό ιστορικό, οι άνδρες μπορούν να συνεργαστούν με ειδικούς για τη δημιουργία ενός εξατομικευμένου θεραπευτικού πλάνου», ολοκληρώνει ο δρ Λιβάνιος.
