Με γυμνό μάτι θα ήταν αόρατο, ωστόσο διαθέτει μάζα δισεκατομμυρίων Ήλιων: το «Νέφος-9», ένα τεράστιο σύννεφο υδρογόνου και σκοτεινής ύλης, έχει αναγνωριστεί από τη NASA ως ένα νέο είδος ουράνιου αντικειμένου. Η ανακάλυψη αυτή ανοίγει νέους ορίζοντες στην κατανόηση της κοσμολογίας και της γαλαξιακής εξέλιξης.
Ορισμένοι ερευνητές, που εμπλέκονται στη μελέτη, υποπτεύονται ότι το Νέφος-9 αντιπροσωπεύει το αρχέγονο έμβρυο ενός γαλαξία που δεν είχε τη δυνατότητα να εξελιχθεί. Αυτό το άκρως ενδιαφέρον εύρημα προσφέρει νέα δεδομένα σχετικά με την προέλευση και την εξέλιξη των γαλαξιών και τη σημασία της σκοτεινής ύλης στον σχηματισμό τους, όπως ανακοίνωσε η αμερικανική διαστημική υπηρεσία σε δημοσίευσή της.
Η σκοτεινή ύλη είναι ένα υποθετικό υλικό άγνωστης σύστασης, το οποίο υπολογίζεται ότι αντιστοιχεί στο 85% της ύλης του Σύμπαντος. Παρά το γεγονός ότι δεν έχει ανιχνευθεί άμεσα, η παρουσία της γίνεται αντιληπτή μέσω της βαρυτικής της έλξης. Οι αστρονόμοι αναγνωρίζουν την κρίσιμη σημασία της σκοτεινής ύλης στην προέλευση των πρώτων γαλαξιών, καθώς βοηθά στη συγκέντρωση μεγάλων ποσοτήτων υδρογόνου, από το οποίο γεννιούνται τα πρώτα άστρα.
Το Νέφος-9 φαίνεται να είναι ένα αρχαίο σύννεφο σκοτεινής ύλης που, για άγνωστο λόγο, απέτυχε να συγκεντρώσει επαρκείς ποσότητες υδρογόνου για να εξελιχθεί σε γαλαξία. Αυτά τα στοιχεία διατυπώνονται σε μελέτη που δημοσιεύεται στο The Astrophysical Journal Letters.
«Πρόκειται για την ιστορία ενός αποτυχημένου γαλαξία», δήλωσε ο Αλεχάντρο Μπενίτες Λιαμπάι του Πανεπιστημίου του Μιλάνου, κύριος ερευνητής της μελέτης. Το Νέφος-9, που διαθέτει διάμετρο περίπου 4.900 ετών φωτός και βρίσκεται σε απόσταση 14 εκατομμυρίων ετών φωτός από εμάς, εντοπίστηκε στην περιφέρεια του γειτονικού γαλαξία Messier 94. Η ονομασία «Νέφος-9» προήλθε από το γεγονός ότι είναι το ένατο σύννεφο υδρογόνου που ανακαλύπτεται σε αυτή την περιοχή του κοσμικού χώρου.
Το Νέφος-9, αόρατο στο οπτικό φάσμα, ανιχνεύθηκε μέσω των ραδιοεκπομπών του (μοβ) από το επίγειο τηλεσκόπιο VLA [NASA, ESA, VLA, Gagandeep Anand (STScI), Alejandro Benitez-Llambay (University of Milano-Bicocca); Joseph DePasquale (STScI)]
Τα σύννεφα υδρογόνου γύρω από τον Γαλαξία μας είχαν εκτενή παρατηρήσεις τα τελευταία χρόνια, αλλά το Νέφος-9 έχει μια διαφορετική μορφή. Είναι μικρότερο και σχεδόν πλήρως σφαιρικό, γεγονός που δικαιολογεί την κατάταξή του σε ξεχωριστή κατηγορία, σύμφωνα με την ανακοίνωση της NASA.
Αυτό είναι το αποτέλεσμα της παρατήρησης του Hubble στον Νέφος-9: δεν ανιχνεύτηκε κανένα άστρο. Οι φωτεινές κουκκίδες στο φόντο είναι άλλοι γαλαξίες (NASA, ESA)
Αξιοσημείωτο είναι ότι το Νέφος-9 είχε αρχικά ανακαλυφθεί πριν από τρία χρόνια μέσω του κινεζικού ραδιοτηλεσκοπίου FAST, το μεγαλύτερο του κόσμου. Ωστόσο, η πλήρης απουσία άστρων εντός του διαπιστώθηκε μόλις πρόσφατα με το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble. Οι αστρονόμοι κράτησαν υποψίες σχετικά με την ύπαρξη τέτοιων αρχαίων νεφών στο σύγχρονο Σύμπαν, αλλά δεν είχαν μέχρι τώρα επιβεβαιώσει τις υποψίες τους.
«Η απουσία άστρων επιβεβαιώνει τη θεωρία μας. Αυτό υποδηλώνει ότι βρήκαμε στο τοπικό Σύμπαν τον αρχαίο δομικό λίθο ενός γαλαξία που δεν σχηματίστηκε», είπε ο Μπενίτες Λιαμπάι.
Με τη βοήθεια φασματικών αναλύσεων στα ραδιοκύματα που εκπέμπει το Νέφος-9, επανέφεραν στοιχεία που υποδεικνύουν ότι το υδρογόνο που περιέχει έχει μάζα ένα εκατομμύριο φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου. Ωστόσο, η ποσότητα της σκοτεινής ύλης είναι αρκετά μεγαλύτερη, καθώς, αν υπολογίσει κανείς ότι η πίεση της αέριας υδρογόνου εξισορροπεί τη βαρυτική έλξη της σκοτεινής ύλης, τότε η συνολική ποσότητα εκτιμάται στα 5 δισεκατομμύρια ηλιακές μάζες.
Είναι ενδιαφέρον ότι το Νέφος-9 παραμένει σταθερό και στα ίδια επίπεδα εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια, πιθανόν λόγω του μεγέθους του. Αν ήταν πιο μεγάλο με τουλάχιστον 5 δισεκατομμύρια ηλιακές μάζες υδρογόνου, ενδέχεται να είχε μεταμορφωθεί σε γαλαξία. Αν ήταν μικρότερο, το υλικό του θα είχε διασκορπιστεί στο Διάστημα.
Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, θεωρητικά υπολογίζεται ότι πολλά ανάλογα σύννεφα σκοτεινής ύλης ενδέχεται να περιφέρονται γύρω από τον Γαλαξία μας, προσφέροντας νέες προοπτικές για την κατανόηση του Σύμπαντος.
