Όταν το παγόβουνο A23a αποσπάστηκε από την Ανταρκτική, ο Ρόναλντ Ρίγκαν ήταν πρόεδρος των ΗΠΑ και η ταινία Top Gun κατέρριπτε ρεκόρ εισπράξεων στα κινηματογραφικά ταμεία. Σαράντα χρόνια αργότερα, το πρώην μεγαλύτερο παγόβουνο του κόσμου ετοιμάζεται να διαλυθεί στα νερά του Νότιου Ατλαντικού, ανάμεσα στο άκρο της Νότιας Αμερικής και το παγωμένο νησί της Σάουθ Τζόρτζια.

Σε εικόνα που μετέδωσε ο δορυφόρος Terra της NASA στις 26 Δεκεμβρίου, το A23a μοιάζει να καλύπτεται από μια απέραντη πισίνα, καθώς ο πάγος λιώνει και το νερό συγκεντρώνεται στην επιφάνεια του.

Όταν αποσπάστηκε από την Τράπεζα Πάγου Φίλτσνερ το 1986, το παγόβουνο είχε έκταση 4.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, λίγο μεγαλύτερη από την Αττική που περιορίζεται στα 3.800 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Λίγο μετά την απόσπασή του, ο γιγάντιος όγκος πάγου, με πάχος αρκετές εκατοντάδες μέτρα, προσάραξε στον βυθό και παρέμεινε ακίνητος μέχρι το 2020, όταν άρχισε εκ νέου να πλέει.

Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2023, το A23a είχε χάσει μόλις 100 τετραγωνικά χιλιόμετρα πάγου, με την εκτιμώμενη μάζα του να φτάνει τους 900 δισεκατομμύρια τόνους. Το 2025, ο γίγαντας παραλίγο να συγκρουστεί με το νησί της Σάουθ Τζόρτζια, 3.000 χιλιόμετρα μακριά από την αρχική του θέση.

Εκείνη τη χρονιά, μεγάλα κομμάτια αποσπάστηκαν από το A23a, του οποίου το μέγεθος περιορίζεται τώρα στα 1.182 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ελαφρώς μεγαλύτερο από την έκταση της Πόλης της Νέας Υόρκης, σύμφωνα με εικόνες της NASA. Μια πιο κοντινή φωτογραφία του παγόβουνου τραβήχτηκε από αστροναύτη του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού μία ημέρα αργότερα, στις 27 Δεκεμβρίου.

To A23a σε φωτογραφία από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στις 27 Δεκεμβρίου 2025 (NASA)

Στην εικόνα της NASA διακρίνεται μια σειρά από λευκές και γαλάζιες γραμμές, οι οποίες πιθανότατα σχηματίστηκαν πριν από εκατοντάδες χρόνια, όταν το παγόβουνο ήταν τμήμα ενός παγετώνα που κυλούσε προς τη θάλασσα. Καθώς τριβόταν πάνω στο υποκείμενο πέτρωμα της Ανταρκτικής, το τεράστιο κομμάτι πάγου παραμορφώθηκε, αποκτώντας αυλάκια που θυμίζουν ακορντεόν.

«Οι ραβδώσεις σχηματίστηκαν παράλληλα με την κατεύθυνση ροής του παγετώνα, γεγονός που δημιούργησε μικρές ράχες και κοιλάδες στην κορυφή του παγόβουνου, οι οποίες τώρα κατευθύνουν τη ροή του νερού τήξης», εξηγεί ο Βαλτ Μέγιερ του αμερικανικού Εθνικού Κέντρου Δεδομένων Χιονιού και Πάγου.

Οι εικόνες υποδεικνύουν ότι το A23a απέχει ελάχιστες εβδομάδες ή ακόμα και μέρες από την πλήρη διάλυση του. Αυτές τις ημέρες, πλέει σε νερά θερμοκρασίας 3 βαθμών Κελσίου και κινείται βόρεια. «Σίγουρα δεν περιμένω το A23a να αντέξει το καλοκαίρι του νότιου ημισφαιρίου», δήλωσε ο Κρις Σούμαν, συνταξιούχος ερευνητής του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ.

Το τέλος του γίγαντα είναι κοντά, όμως υπάρχουν αρκετά άλλα παγόβουνα που κινούνται γύρω από την Ανταρκτική ή έχουν προσαράξει έξω από τις ακτές της. Αρκετά από αυτά, όπως το A81, το B22a και το D15a, έχουν έκταση άνω των 1.500 τετραγωνικών χιλιομέτρων.