Η απόφαση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) να αναβάλει για έναν χρόνο τις κρίσιμες συζητήσεις σχετικά με το νέο κανονιστικό πλαίσιο της πράσινης μετάβασης ανοίγει, σύμφωνα με ειδικούς, ένα παράθυρο ευκαιρίας για τη ναυτιλία. Η αναβολή αυτή παρέχει στον κλάδο τον απαραίτητο χρόνο για να διαμορφωθεί ένα πιο ισορροπημένο και εφαρμόσιμο διεθνές πλαίσιο, το οποίο θα λάβει υπόψη τις τεχνολογικές δυνατότητες και τις επιχειρησιακές ανάγκες της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Το θρίλερ των διαπραγματεύσεων
Κατά την εβδομάδα 14-17 Οκτωβρίου, η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα βρέθηκε στο επίκεντρο ενός θρίλερ διαπραγματεύσεων που πραγματοποιήθηκαν εντός και εκτός της συνεδρίασης της Επιτροπής Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος (MEPC) του IMO, στο Λονδίνο. Αυτές οι διαπραγματεύσεις θα κατέληγαν στο πλαίσιο μετάβασης της ναυτιλίας προς καθαρές μηδενικές εκπομπές ρύπων έως το 2050 (Net-Zero Framework), μέσω ρυθμίσεων που θα ισχύουν για τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG) από πλοία και την επιβολή μηχανισμού τιμολόγησης άνθρακα.
Οι τροποποιήσεις που εξετάστηκαν περιλάμβαναν αλλαγές στο πρωτόκολλο MARPOL Annex VI, καθώς και την προσθήκη νέου «Κεφαλαίου 5» που θα αφορά το Net-Zero Framework. Ωστόσο, αντί της οριστικής έγκρισής του, η MEPC κατέληξε στην απόφαση να αναβάλει την ψήφο για έναν χρόνο.
Αποτέλεσμα και αναβολή
Η ψήφος των χωρών-μελών του IMO ήταν τελικά υπέρ της αναβολής της διαδικασίας, με 57 ψήφους υπέρ και 49 κατά, αποτέλεσμα που προήλθε κατόπιν αιτήματος της Σαουδικής Αραβίας. Σημαντική ήταν η στάση μιας ομάδας χωρών, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Σαουδικής Αραβίας και της Ρωσίας, που αντιτάχθηκαν στο σχέδιο.
Ενδεικτική της μεταστροφής στάσης ήταν η ψήφος της Κίνας, η οποία αρχικά υποστήριξε το σχέδιο της ΕΕ, εντούτοις τελικά ψήφισε υπέρ της αναβολής. Αντίθετα, πολλές χώρες της ΕΕ υπερψήφισαν την άμεση υιοθέτηση του Net-Zero Framework.
Χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος διαφοροποιήθηκαν και ψήφισαν «λευκό». Η επόμενη προσπάθεια για τη συζήτηση των τροποποιήσεων θα πραγματοποιηθεί το 2026, με την προϋπόθεση ότι θα έχει επιτευχθεί συμφωνία. Σημαντικό είναι ότι η αναβολή δεν σημαίνει ότι το ζήτημα τέθηκε σε «άγραφο» – σύμφωνα με την ανακοίνωση του IMO, οι χώρες μέλη καλούνται να συνεχίσουν τη διαβούλευση και να αναζητήσουν συναίνεση κατά την επόμενη συνεδρίαση.
Η ελληνική στάση για τη ναυτιλία
«Η ναυτιλία χρειάζεται διεθνείς κανόνες που να γίνονται αποδεκτοί από όλους και όχι τιμωρητικούς μηχανισμούς», δήλωσε ο υπουργός Ναυτιλίας, Βασίλης Κικίλιας, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα, ως κορυφαία δύναμη στην παγκόσμια ναυτιλία, έχει ταχθεί υπέρ του IMO ως αποκλειστικού ρυθμιστή. Κατήγγειλε τις αδυναμίες του προτεινόμενου κανονισμού, επισημαίνοντας τους κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία και την ανάγκη για ενεργειακή ασφάλεια.
Σημαντική είναι η δήλωση της προεδρεύουσας της Ενωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, Μελίνα Τραυλού, η οποία χαρακτήρισε την αναβολή «νέα ευκαιρία» για να δημιουργηθεί ένα βιώσιμο και πραγματικά αποτελεσματικό διεθνές πλαίσιο.
«Η απουσία συμφωνίας ανέδειξε τον διχασμό που προκάλεσε ο υπό ψηφοφορία κανονισμός, ο οποίος δεν αποδέχτηκε επαρκώς τις προτάσεις της ναυτιλίας», τόνισε. Ο εφοπλισμός παραμένει προσηλωμένος στον στόχο της απανθρακοποίησης και επιδιώκει έναν δίκαιο και ρεαλιστικό διάλογο.
Η στάση των ΗΠΑ
Καθοριστική για την αναβολή υπήρξε η αρνητική στάση των ΗΠΑ. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε χαρακτηρίσει την πρόταση απειλή για τους Αμερικανούς καταναλωτές, καλώντας τα κράτη-μέλη να ψηφίσουν κατά του προτεινόμενου μέτρου. Ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκες, δήλωσε ότι δεν υπάρχουν νικητές και ηττημένοι από την ψηφοφορία αυτή.
Σύμφωνα με ειδικούς, η εξέλιξη αυτή μπορεί να είναι θετική για τη ναυτιλία, διατηρώντας τον IMO ως θεσμικό φορέα για την υλοποίηση ενός δίκαιου σχεδίου. Το κρίσιμο είναι να αποφευχθεί ο κατακερματισμός του θεσμικού πλαισίου και να υιοθετηθεί ένα απλό και αποτελεσματικό σχέδιο πράσινης μετάβασης.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
