Στον παγκόσμιο τομέα της διαστημικής κινητικότητας, ο οποίος έχει γίνει εξαιρετικά κορεσμένος με πρωτοβουλίες όπως το Starlink, το Project Kuiper, καθώς και ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS), μια καινούργια και φιλόδοξη εταιρεία στοχεύει να επαναστατήσει τον τρόπο μετακίνησης των σκαφών στο Διάστημα.
Η Portal Systems, μια startup που ιδρύθηκε το 2021 από τον Jeff Thornburg, βετεράνο της Πολεμικής Αεροπορίας και πρώην ανώτερο στέλεχος σε εταιρείες όπως η Amazon, η SpaceX και η NASA, υλοποιεί μια καινοτόμο πρόταση: εκμεταλλεύεται την ηλιακή ενέργεια για την πρόωση των σκαφών της.
Η εταιρεία αναπτύσσει το νέο σκάφος Supernova, το οποίο υπόσχεται την αύξηση της ευελιξίας και ταχύτητας στην επιχειρησιακή εφαρμογή, καθώς και τη δυνατότητα συντήρησης και απομάκρυνσης διαστημικών σκουπιδιών. Ο πυρήνας αυτής της τεχνολογίας είναι ένα ηλιακό σύστημα πρόωσης που εκμεταλλεύεται τη συμπυκνωμένη ηλιακή ενέργεια για να επιτύχει καθαρή ώθηση.
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά χημικά συστήματα ή τα ηλεκτρικά προωθητικά συστήματα, το Supernova χρησιμοποιεί ειδικούς καθρέφτες για να συγκεντρώνει την ηλιακή ακτινοβολία πάνω σε μια θερμική μπαταρία. Αυτή η θερμότητα μεταφέρεται μέσω ενός 3D-printed HEX thruster, όπου η αμμωνία θερμαίνεται, διαστέλλεται και χρησιμοποιείται για την πρόωση του δορυφόρου. Αυτή η διαδικασία θα παρέχει σημαντική πρόοδο στην ενδοτροχιακή κινητικότητα, επιτρέποντας γρήγορες μεταβάσεις σε διάφορες τροχιές με μικρότερη εξάρτηση από τα παραδοσιακά καύσιμα.
Η Portal Systems σχεδιάζει την πρώτη της εκτόξευση το 2026, εισερχόμενη σε έναν αγώνα δρόμου απέναντι σε μεγάλους κολοσσούς του χώρου. Με τη στήριξη 20 εκατομμυρίων δολαρίων σε venture capital, ένα κέντρο Έρευνας & Ανάπτυξης στην πολιτεία της Washington, καθώς και στρατηγικές συνεργασίες με το United States Space Command, την United States Space Force, και την Aerospace Industry Association, η εταιρεία προγραμματίζει τη δημιουργία ενός εργοστασίου που θα παράγει ένα διαστημικό σκάφος κάθε μήνα έως το τέλος του 2026.
Το επιχειρηματικό μοντέλο της Portal Systems στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: την εμπορική συντήρηση και εξυπηρέτηση δορυφόρων, την υποστήριξη επιστημονικών αποστολών με μεταφορά φορτίων και αναδιάταξη οργάνων σε τροχιά, καθώς και τη συμμετοχή σε έργα εθνικής ασφάλειας μέσω της παρακολούθησης πιθανών απειλών. Με την αύξηση των δραστηριοτήτων στο Διάστημα και χώρες όπως η Ρωσία να προγραμματίζουν τη δική τους παρουσία στον διαστημικό τομέα, αυτές οι υπηρεσίες φαίνεται να αποκτούν καθοριστική σημασία.
Η τεχνολογία του HEX thruster παρουσιάζεται ως μια σημαντική εξέλιξη σε σχέση με τα συμβατικά προωθητικά συστήματα. Χρησιμοποιεί ηλιακή θερμότητα αντί για καύσιμο, γεγονός που μπορεί να αυξήσει την απόδοση χωρίς την ανάγκη αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων καυσίμου. Η αμμωνία, ως προωθητικό μέσο, αποθηκεύεται εύκολα και θερμαίνεται απευθείας με ηλιακή ενέργεια, επιτρέποντας μακροχρόνια λειτουργία. Έτσι, το Supernova θα μπορούσε να κινούνται γρηγορότερα ανάμεσα σε διαφορετικές τροχιές σε σύγκριση με τις σημερινές λύσεις.
Ωστόσο, οι απόψεις της κοινότητας της διαστημικής τεχνολογίας είναι διχασμένες. Ο ίδιος ο Thornburg πιστεύει ότι η ηλιακή θερμική πρόωση είναι η επόμενη μεγάλη εξέλιξη, ειδικά για την εξερεύνηση του βαθέος Διαστήματος, τις μεταφορές προς τη Σελήνη ή τον Άρη, καθώς και για την αποφυγή συγκρούσεων χάρη στην υψηλή ευελιξία που προσφέρει. Η συνεχής παροχή ηλιακής ενέργειας μπορεί θεωρητικά να μειώσει την εξάρτηση από μεγάλες προωθητικές δεξαμενές, καθιστώντας τα σκάφη πιο ελαφριά, οικονομικά και ενεργειακά αποδοτικά.
Αναμφίβολα, οι περιστασιακές επιφυλάξεις που εκφράζονται επαρκούν στον τομέα της διαστημικής τεχνολογίας, καθώς, αν και η ιδέα της ηλιακής θέρμανσης δεν είναι καινούργια, η πρακτική εφαρμογή της παραμένει αδόκιμη. Σε έναν τομέα όπου το κόστος των λαθών είναι εξαιρετικά υψηλό, η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών είναι προσεκτική. Επιπλέον, το σύστημα της Portal Systems ενδέχεται να αντιμετωπίσει προκλήσεις σε περιοχές, όπου η ηλιακή ακτινοβολία δεν είναι συνεχής ή επαρκής, ενώ η απόδοση του θα πρέπει να αποδειχθεί σε πραγματικές συνθήκες και όχι απλώς σε εργαστηριακές ρυθμίσεις.
Ωστόσο, η Portal Systems φαίνεται αποφασισμένη να μετατρέψει την καινοτόμο ιδέα της σε πραγματικότητα. Εάν το Supernova εκτοξευθεί το 2026 και λειτουργήσει όπως υποσχέθηκε, η εταιρεία θα μπορούσε να ανοίξει ένα εντελώς νέο κεφάλαιο στη διαστημική κινητικότητα.
