Η νέα χρονιά 2026 σηματοδοτεί την ίδρυση της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας του Υπουργού Ανάπτυξης, κ. Θεοδωρικάκου, και της άμεσης αποδοχής της από τον Πρωθυπουργό. Αυτή η κίνηση ενισχύει σημαντικά τον θεσμικό εκσυγχρονισμό και την προσαρμογή της χώρας στα ευρωπαϊκά δεδομένα. Για πρώτη φορά, γίνεται σαφής διαχωρισμός μεταξύ του ρόλου της χάραξης πολιτικής και του ρόλου της επιβολής κανόνων και ελέγχου της αγοράς, προσφέροντας μια ουσιαστική προσέγγιση σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Στο πρακτικό επίπεδο, το Υπουργείο Ανάπτυξης, και ειδικότερα η Γενική Γραμματεία Εμπορίου, επικεντρώνεται πλέον στην πολιτική προστασίας του καταναλωτή, στις δημόσιες συμβάσεις, στη ρύθμιση της αγοράς και στη στήριξη της επιχειρηματικότητας, καθώς και στην εκπροσώπηση της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η νέα Ανεξάρτητη Αρχή αναλαμβάνει τους επιχειρησιακούς ελέγχους, τη συμφιλίωση και την επιβολή κυρώσεων, διασφαλίζοντας την προστασία των καταναλωτών από αθέμιτες πρακτικές. Ο διαχωρισμός αυτός ενισχύει την αντικειμενικότητα και τη διαφάνεια στις πολιτικές αποφάσεις.
Η Ελλάδα ακολουθεί πλέον τα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Στη Γαλλία, το Υπουργείο Οικονομίας διαμορφώνει την πολιτική αγοράς, ενώ η DGCCRF επιβλέπει την αγορά και προστατεύει τους καταναλωτές. Στη Γερμανία, το Υπουργείο Οικονομίας καθορίζει στρατηγική, με την Bundeskartellamt να διεξάγει ανεξάρτητους ελέγχους. Αντίστοιχες πρωτοβουλίες παρατηρούνται και στην Ιταλία, την Ισπανία και τις Σκανδιναβικές χώρες, όπου οι ανεξάρτητες αρχές εφαρμόζουν τους κανόνες και τα Υπουργεία διαμορφώνουν στρατηγικά σχέδια. Η εμπειρία δείχνει ότι η διαίρεση των αρμοδιοτήτων περιορίζει τη σύγχυση και διευκολύνει τη συνεργασία μέσω θεσμοθετημένων διαύλων επικοινωνίας, εξασφαλίζοντας μια πιο αποτελεσματική προσέγγιση.
Η δημιουργία της νέας Αρχής στην Ελλάδα είναι, επομένως, ένα θεσμικό βήμα ευρωπαϊκού επιπέδου και μια σημαντική μεταρρύθμιση. Διασφαλίζει ότι οι αποφάσεις για την αγορά βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα, ότι οι επιχειρησιακοί έλεγχοι δεν επηρεάζονται από πολιτικές πιέσεις και ότι οι κανόνες εφαρμόζονται διαφανώς. Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Εμπορίου επικεντρώνεται σε στρατηγικές πρωτοβουλίες και σε πολιτικές ανάπτυξης, καθώς και στη συμμετοχή της χώρας στις ευρωπαϊκές δομές.
Η επιτυχία αυτού του μοντέλου εξαρτάται από την καλή συνεργασία μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και της νέας Αρχής. Απαιτούνται τακτικές ανταλλαγές δεδομένων, κοινή παρακολούθηση δεικτών και σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων. Η Ελλάδα σήμερα διαθέτει ένα πλαίσιο που επιτρέπει την πολιτική εποπτεία να συνυπάρχει με τον ανεξάρτητο έλεγχο, όπως συμβαίνει σε όλα τα προηγμένα κράτη της Ευρώπης.
Συμπερασματικά, η Ανεξάρτητη Αρχή δεν αποτελεί απλώς μια νέα δημόσια υπηρεσία· είναι ένα σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής αγοράς, ευθυγραμμισμένο με την ευρωπαϊκή πρακτική, προσφέροντας διαφάνεια, αποτελεσματικότητα και αξιοπιστία τόσο για επιχειρήσεις όσο και για καταναλωτές. Η συνένωση και ενίσχυση (σε αριθμό και ποιότητα) των ελεγκτικών και κυρωτικών μηχανισμών, ενσωματώνοντας τον Συνήγορο του Καταναλωτή με διακριτό ρόλο, θα ενδυναμώσει την ελληνική αγορά. Ο διαχωρισμός των ρόλων και η οργανωμένη συνεργασία μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου, της Αρχής Ελέγχου και της Επιτροπής Ανταγωνισμού αποτελούν τη βάση ενός σύγχρονου και ανταγωνιστικού οικονομικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα.
Ο Ναπολέων Μαραβέγιας είναι καθηγητής και Γενικός Γραμματέας Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης, πρώην Αντιπρύτανης και πρώην Υπουργός.
Επεξηγήσεις για τις Προσθήκες:
- Ενεργά links: Πιο συγκεκριμένα και χρήσιμα links προς τις κυβερνητικές ιστοσελίδες που να συμπληρώνουν το περιεχόμενο.
- Πρόσθετη αξία: Σαφής και επεξηγηματική γλώσσα για την καλύτερη κατανόηση του περιεχομένου, ώστε να ενισχύει το SEO.
- Δημοσιογραφικό ύφος: Η αναδιατύπωση ενισχύει τη ροή του κειμένου, προσφέροντας μια πιο εμπεριστατωμένη και αναλυτική προσέγγιση.
