- ΗΠΑ: Ένα δύσκολο ξεκίνημα μετά τα σοκ των δασμών
- Το One Big Beautiful Bill Act και οι αλλαγές στις παροχές
- Φορολογικές ελαφρύνσεις: Πού αναμένεται να κατευθυνθούν τα χρήματα
- Δασμοί και περικοπές: Το βάρος στους πιο ευάλωτους
- Η άνιση εξίσωση του 2026
- Νέες πιέσεις στο υγειονομικό και το συνταξιοδοτικό σύστημα
- Κίνδυνοι για το καταναλωτικό χάσμα
Το 2026 ξεκινά για τους Αμερικανούς καταναλωτές με μια περίπλοκη εξίσωση: χαμηλότεροι φόροι στον προϋπολογισμό, αλλά αυξανόμενες πιέσεις στην καθημερινότητα. Μετά από ένα ταραχώδες 2025 γεμάτο δασμούς, πληθωριστικές ανησυχίες και πτώση της εμπιστοσύνης, οι πολυδιαφημισμένες φορολογικές ελαφρύνσεις φτάνουν καθυστερημένα — και όχι για όλους.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν το ισοζύγιο συνολικά είναι θετικό, αλλά ποιος τελικά πληρώνει το τίμημα.
ΗΠΑ: Ένα δύσκολο ξεκίνημα μετά τα σοκ των δασμών
Κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, οι φορολογικές περικοπές προηγήθηκαν των δασμών, γεγονός που μείωσε τον αντίκτυπο στους καταναλωτές.
«Πρώτα δόθηκαν τα κίνητρα και μετά τα μέτρα ήταν λιγότερο επώδυνα», εξηγεί στην Wall Street Journal ο Greg Melich, αναλυτής μετοχών στην Evercore.
Αυτή τη φορά, ωστόσο, η σειρά έχει αντιστραφεί, με τα τιμωρητικά μέτρα να έρχονται πρώτα. Αυτό έχει σαφώς επιδεινώσει τη διάθεση των καταναλωτών: ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν ξεκίνησε το έτος στο 71.7 και έκλεισε στο 52.9.
Το One Big Beautiful Bill Act και οι αλλαγές στις παροχές
Το κεντρικό στοιχείο της δημοσιονομικής ατζέντας της κυβέρνησης, ο νόμος One Big Beautiful Bill Act (OBBBA), ψηφίστηκε τον Ιούλιο και συνδυάζει φορολογικές περικοπές με μειώσεις σε προγράμματα ασφάλισης όπως το Medicaid και το Πρόγραμμα Συμπληρωματικής Βοήθειας για τη Διατροφή (SNAP), όπως αναφέρει η Wall Street Journal.
Συνολικά, οι φορολογικές περικοπές αναμένεται να υπερβούν το κόστος των δασμών και των μειώσεων των παροχών, υποδηλώνοντας ένα καθαρό θετικό αποτέλεσμα για τους καταναλωτές στο σύνολό τους. Ωστόσο, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η κατανομή των κερδών και των ζημιών είναι εξαιρετικά άνιση μεταξύ των διαφόρων εισοδηματικών ομάδων.

Φορολογικές ελαφρύνσεις: Πού αναμένεται να κατευθυνθούν τα χρήματα
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Evercore, περίπου 125 δισ. δολάρια από φορολογικές μειώσεις που αφορούν το 2025 αναμένονται να φτάσουν στα νοικοκυριά την άνοιξη του 2026, με την υποβολή φορολογικών δηλώσεων. Στη συνέχεια, θα ακολουθήσουν επιπλέον 80 δισ. δολάρια μέσω χαμηλότερης παρακράτησης μισθών.
Αυτό σημαίνει σχεδόν 200 δισ. δολάρια σε τόνωση της κατανάλωσης. Ωστόσο, το όφελος κατανέμεται κυρίως στα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα, τα οποία επιβαρύνονται με υψηλότερους φόρους και συνεπώς ωφελούνται περισσότερο από τις ελαφρύνσεις.
Δασμοί και περικοπές: Το βάρος στους πιο ευάλωτους
Το θετικό αυτό ισοζύγιο μειώνεται σημαντικά από το κόστος των δασμών — έως και 100 δισ. δολάρια — και από περίπου 135 δισ. δολάρια σε απώλειες λόγω περικοπών παροχών και αλλαγών πολιτικής στο πλαίσιο του OBBBA.
Οι μειωμένες παροχές για τη διατροφή, οι περικοπές στο Medicaid και οι αυστηρότεροι κανόνες για τα φοιτητικά δάνεια πλήττουν δυσανάλογα τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα. Πολλά από αυτά τα νοικοκυριά δεν έχουν σχεδόν καθόλου ομοσπονδιακές φορολογικές υποχρεώσεις, γεγονός που περιορίζει δραστικά το όφελος από τις φορολογικές μειώσεις.
Ακόμη και μέτρα όπως η απαλλαγή φόρου στα φιλοδωρήματα ευνοούν κυρίως εργαζόμενους μεσαίου και ανώτερου μεσαίου εισοδήματος, ενώ οι δασμοί λειτουργούν ως ένας «αντίστροφος φόρος», βαρύνοντας περισσότερο όσους δαπανούν μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους σε αγαθά.


Η άνιση εξίσωση του 2026
Ανάλυση του Εργαστηρίου Προϋπολογισμού του Yale αποκαλύπτει ότι οι δασμοί και οι διατάξεις του OBBBA οδηγούν σε καθαρή οικονομική ζημία για όλες τις εισοδηματικές ομάδες, πλην του ανώτερου 30%.
Τα νοικοκυριά στο χαμηλότερο 10% αναμένεται να χάσουν περίπου 2.160 δολάρια ετησίως — σχεδόν το 5.6% του εισοδήματός τους — ενώ το ανώτερο 10% αναμένεται να κερδίσει σχεδόν 9.700 δολάρια.
Νέες πιέσεις στο υγειονομικό και το συνταξιοδοτικό σύστημα
Επιπλέον, το 2026 φέρνει και νέες προκλήσεις. Η λήξη των ενισχυμένων επιδοτήσεων του Affordable Care Act αναμένεται να αυξήσει το ετήσιο κόστος ασφάλισης υγείας κατά πάνω από 1.000 δολάρια για εκατομμύρια ασφαλισμένους.
Οι συνταξιούχοι ενδέχεται επίσης να δουν την αύξηση 2.8% στην Κοινωνική Ασφάλιση να εξανεμίζεται από μια αναμενόμενη αύξηση περίπου 10% στα ασφάλιστρα του Medicare Part B.
Κίνδυνοι για το καταναλωτικό χάσμα
Προτάσεις όπως το «δασμολογικό μέρισμα» των 2.000 δολαρίων θα μπορούσαν να προσφέρουν εξισορρόπηση, αλλά η έγκρισή τους από το Κογκρέσο παραμένει αβέβαιη. Ήδη από το 2025, η κατανάλωση στις ΗΠΑ ακολουθεί ένα μοτίβο σχήματος Κ, με τα νοικοκυριά χαμηλότερων εισοδημάτων να μένουν πίσω.
Αυτή η άνιση ισορροπία φορολογικών ελαφρύνσεων και κρατικών περικοπών το 2026 απειλεί να διευρύνει ακόμη περισσότερο αυτό το χάσμα — καθιστώντας τη φορολογική «ανάσα» προνόμιο για λίγους.

