Πολλοί χρήστες υπολογιστών ανακαλύπτουν με απογοήτευση ότι το νέο τους monitor εμφανίζει θολά χρώματα, ασαφές κείμενο και καθυστερήσεις στην κίνηση. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι αιτίες δεν βρίσκονται στο πάνελ, αλλά στις ρυθμίσεις του.
Τα μοντέρνα λειτουργικά συστήματα και οι οθόνες παρέχουν ένα ευρύ φάσμα επιλογών, οι οποίες, αν ρυθμιστούν λανθασμένα, μπορούν να υποβαθμίσουν σημαντικά την ποιότητα της εικόνας, δημιουργώντας την εντύπωση ότι το monitor είναι ελαττωματικό.
HDR: Σκεφτείτε δύο φορές πριν το ενεργοποιήσετε
Αν η οθόνη σας διαφημίζεται ως HDR, ίσως νομίζετε ότι πρέπει να το έχετε πάντα ενεργό. Στην πραγματικότητα, αυτή η αντίληψη είναι εντελώς λανθασμένη. Το HDR έχει σχεδιαστεί για συγκεκριμένο περιεχόμενο και όχι για γενική χρήση.
Οι περισσότερες οθόνες είναι βελτιστοποιημένες για SDR περιεχόμενο. Όταν παίζετε SDR περιεχόμενο με ενεργό HDR, οι καμπύλες gamma και το tone mapping δεν συμβαδίζουν, με αποτέλεσμα ξεπλυμένα χρώματα, χαμηλή αντίθεση και θαμπή εικόνα. Επιπλέον, το HDR αυξάνει την κατανάλωση ρεύματος και τη θερμοκρασία της οθόνης, γεγονός που ενδέχεται να μειώσει τη διάρκεια ζωής της.
Η σωστή πρακτική είναι απλή: ενεργοποιήστε το HDR μόνο όταν παρακολουθείτε HDR ταινίες ή παίζετε παιχνίδια που το υποστηρίζουν πραγματικά.
Pixel Overdrive: Όταν η ταχύτητα βλάπτει την εικόνα
Το Pixel Overdrive, γνωστό και ως Overdrive Response Time ή TraceFree στο OSD της οθόνης, έχει σχεδιαστεί για να μειώνει το motion blur επιταχύνοντας την αλλαγή των pixels. Ωστόσο, το πρόβλημα προκύπτει όταν η ρύθμιση είναι υπερβολικά επιθετική.
Σε υψηλά επίπεδα overdrive, το φαινόμενο overshoot ή inverse ghosting καθιστά την κίνηση λιγότερο καθαρή, εμφανίζοντας φωτεινές ή σκοτεινές σκιές πίσω από κινούμενα αντικείμενα. Αυτό είναι ιδιαίτερα ενοχλητικό σε παιχνίδια ταχείας δράσης ή ακόμη και κατά την κύλιση απλών κειμένων.
Η λύση είναι να επιλέξετε μεσαίο επίπεδο overdrive και όχι το μέγιστο.
Color Profiles και Auto Color Management: Η αόρατη απειλή των χρωμάτων
Στα Windows υπάρχει η λειτουργία Auto Color Management, η οποία υποτίθεται ότι διασφαλίζει σωστά χρώματα σε όλες τις εφαρμογές. Στην πραγματικότητα, συχνά καταλήγει να ακυρώνει τα ICC color profiles, συμπιέζοντας τα πάντα στο sRGB.
Αν έχετε gaming monitor ή επαγγελματική οθόνη με wide color gamut, τα χρώματα μπορεί να φαίνονται φτωχά και άτονα. Αυτό έχει σημαντική επίδραση στους designers, φωτογράφους και video editors, καθώς και σε όσους θέλουν να απολαμβάνουν ακριβή χρώματα σε ταινίες και παιχνίδια.
Για να επιτύχετε πραγματική χρωματική ακρίβεια, θα πρέπει συνήθως να απενεργοποιήσετε το Auto Color Management.
Ανάλυση και scaling: Η πιο συχνή αιτία θολού κειμένου
Εάν το κείμενο δείχνει θολό ή τα εικονίδια φαίνονται «λιωμένα», το πρόβλημα σχεδόν πάντα προέρχεται από την ανάλυση ή το scaling. Κάθε οθόνη διαθέτει native ανάλυση που πρέπει να χρησιμοποιείται. Για παράδειγμα, αν τρέχετε 1080p σε monitor 1440p, το λειτουργικό σύστημα πρέπει να τεντώσει την εικόνα, προκαλώντας θόλωση.
Το scaling χρησιμοποιείται για να μεγενθύνει το UI σε οθόνες υψηλής πυκνότητας pixels. Ωστόσο, αν η εφαρμογή δεν το υποστηρίζει σωστά, το αποτέλεσμα είναι μια θολή εικόνα, σαν υπερβολικό zoom. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η επιλογή της προτεινόμενης τιμής scaling θα λύσει το πρόβλημα.
VSync και FPS caps: Όταν η ομαλότητα φέρνει lag
Το VSync χρησιμοποιείται για να εξαφανίσει το screen tearing, συγχρονίζοντας τα frames της GPU με το refresh rate του monitor. Ωστόσο, αυτό έχει ως αποτέλεσμα input lag, καθώς η κάρτα γραφικών περιμένει την οθόνη πριν εμφανίσει το επόμενο frame.
Αν το FPS πέσει κάτω από το refresh rate, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι απότομο stutter, με πτώση ακόμη και στο μισό των Hz. Για το λόγο αυτό, πολλοί gamers προτιμούν εναλλακτικές λύσεις, όπως οι adaptive sync τεχνολογίες ή προσεκτικά ρυθμισμένα FPS caps.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι καμία από αυτές τις ρυθμίσεις δεν είναι μόνιμη και καμία δεν σημαίνει ότι το monitor σας είναι κακό. Αναλογιστείτε προσεκτικά τις ρυθμίσεις σας για να χρησιμοποιήσετε στο έπακρο την οθόνη σας!
