Για πολλές δεκαετίες, ο πλανήτης Ερμής θεωρούνταν ως ο «ξεχασμένος» πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος – ένα καμένο γεμάτο κρατήρες βράχος, που θυμίζει υπερβολικά τη Σελήνη. Ωστόσο, οι πρόσφατες επιστημονικές αποστολές έχουν φέρει στο φως νέα δεδομένα που προδίδουν ότι ο Ερμής δεν είναι απλώς ένας βαρετός γείτονας, αλλά ένα κοσμικό μυστήριο με πολυάριθμες εκπλήξεις.
Ένας πυρήνας που θραύει τις προσδοκίες
Σύμφωνα με το BBC, το μεγαλύτερο μυστήριο που περιβάλλει τον Ερμή κρύβεται στο εσωτερικό του. Σε αντίθεση με τη Γη, όπου ο σιδερένιος πυρήνας αντιπροσωπεύει περίπου το 17% της μάζας της, ο πυρήνας του Ερμή καταλαμβάνει το εκπληκτικό 85% της ακτίνας του. Ο Ερμής μοιάζει περισσότερο με έναν τεράστιο σιδερένιο σβόλο, καλυμμένο από ένα ελάχιστο στρώμα βράχου.
Σύμφωνα με τα υπολογιστικά μοντέλα του σχηματισμού πλανητών, η ύπαρξη ενός τέτοιου πλανήτη στην τρέχουσα του θέση δεν θα έπρεπε να είναι εφικτή. Η θερμότητα του πρώιμου Ήλιου θα έπρεπε να είχε εξαφανίσει τα ελαφρύτερα υλικά, αλλά σε τέτοιο βαθμό που να αφήσει μόνο τον πυρήνα.
Η θεωρία της γιγαντιαίας σύγκρουσης
Μία από τις πιο δημοφιλείς θεωρίες υποδεικνύει ότι ο Ερμής ήταν κάποτε πολύ μεγαλύτερος, ίσως διπλάσιος σε μέγεθος από τον σημερινό του εαυτό. Πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, ένα τεράστιο αντικείμενο, όπως ένας πρωτοπλανήτης, μπορεί να προσέκρουσε πάνω του, «ξεφλουδίζοντας» τον εξωτερικό του φλοιό και τον μανδύα, αφήνοντας στο έδαφος μόνο τον πυκνό σιδερένιο πυρήνα.
Ωστόσο, η αποστολή Messenger της NASA αποκάλυψε ένα απρόσμενο γεγονός που ανατρέπει αυτή τη θεωρία: η επιφάνεια του Ερμή είναι πλούσια σε πτητικά στοιχεία, όπως το κάλιο και το θείο. Αυτά τα στοιχεία θα έπρεπε να είχαν εξατμιστεί κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας βίαιης σύγκρουσης. Αν ο Ερμής έχασε το εξωτερικό του στρώμα λόγω πρόσκρουσης, πώς είναι δυνατόν να διατηρήσει αυτά τα ευπαθή χημικά;
Φωτογραφία από τον Ερμή, ληφθείσα από την αποστολή Messenger, στις 3 Ιουλίου 2008
Ο πλανήτης που μικραίνει
Ο Ερμής είναι ο μοναδικός βραχώδης πλανήτης, εκτός από τη Γη, που περιβάλλεται από εγγενές μαγνητικό πεδίο. Αυτό υποδηλώνει ότι ο πυρήνας του παραμένει εν μέρει υγρός. Καθώς αυτός ο πυρήνας ψύχεται, ο πλανήτης συρρικνώνεται σταδιακά.
Επιστήμονες έχουν παρατηρήσει τεράστιες πτυχώσεις στην επιφάνειά του, που μοιάζουν με τις ρυτίδες ενός σταφυλιού που μετατρέπεται σε σταφίδα, και αποδεικνύουν ότι ο Ερμής έχει «μικρύνει» κατά αρκετά χιλιόμετρα στην ιστορία του.
Το μέλλον της διαπλανητικής εξερεύνησης
Οι απαντήσεις στις προκλήσεις που θέτει ο Ερμής μπορεί να είναι καθ’ οδόν. Η αποστολή BepiColombo, μια συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) και της Ιαπωνικής Διαστημικής Υπηρεσίας (JAXA), προγραμματίζεται να φτάσει στον Ερμή το 2026.
Με δύο διαστημόπλοια που θα τεθούν σε τροχιά, η αποστολή θα χαρτογραφήσει τον πλανήτη με πρωτοφανή λεπτομέρεια, αναζητώντας απαντήσεις σχετικά με την προέλευση του Ερμή και αν αυτός «μετανάστευσε» από τις εξωτερικές περιοχές του ηλιακού συστήματος.
Όπως τονίζουν οι αστροφυσικοί, η κατανόηση του Ερμή δεν περιορίζεται μόνο στον μικρό αυτό πλανήτη. Είναι ένα κλειδί για να αποκτήσουμε μια συνολική εικόνα του πώς σχηματίζονται όλα τα πλανητικά συστήματα, περιλαμβάνοντας και εκείνα που περιβάλλουν μακρινά άστρα. Αυτές οι πληροφορίες θα μπορούσαν να είναι καθοριστικές για την κατανόηση της εξέλιξης των πλανητών.
Στο ακόλουθο βίντεο μπορείτε να παρακολουθήσετε οπτικές αναλύσεις σχετικά με τη βίαιη ιστορία του Ερμή και τις γεωλογικές του ιδιαιτερότητες:
Κεντρική εικόνα (ο Ερμής): Από φωτογραφίες που ελήφθησαν από το διαστημόπλοιο Messenger στις 5 Οκτωβρίου 2011.
