Χωρίς αποτελέσματα ολοκληρώνονται οι διαπραγματεύσεις της COP30 το Σάββατο, μία ημέρα μετά την επίσημη λήξη της συνόδου για το κλίμα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) επιμένει στην ανάγκη μιας συμφωνίας που να ενισχύει την άμεση μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, απορρίπτοντας τις προτάσεις που δεν πληρούν αυτό το κριτήριο.
Η Σαουδική Αραβία ηγείται του αντίπαλου στρατοπέδου, εκείνου των πετρελαιοπαραγωγών κρατών, οι οποίοι πιέζουν ώστε να μην περιλαμβάνονται αναφορές στα ορυκτά καύσιμα στη συμφωνία.
Το κρίσιμο ζήτημα που διχάζει τις συνομιλίες αφορά την εκπόνηση ενός οδικού χάρτη για τη «σταδιακή μείωση» της χρήσης ορυκτών καυσίμων, που συμφωνήθηκε κατά την προηγούμενη σύνοδο, την COP28. Η φετινή σύνοδος, που διεξάγεται στην πόλη Μπέλεμ της Βραζιλίας, κοντά στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου, παρατάθηκε το απόγευμα της Παρασκευής λόγω των συνεχόμενων διαπραγματεύσεων.
Η προεδρία της COP30 κάλεσε τις κυβερνήσεις να επιδιώξουν συνεννόηση, τονίζοντας τη σημασία μιας παγκόσμιας συνεργασίας για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Ο Αντρέ Κορέα ντο Λάγο, πρόεδρος της COP30, δήλωσε στην ολομέλεια: «Δεν μπορούμε να έχουμε μια ατζέντα που διχάζει».
Οι αυτόχθονες του Αμαζονίου είχαν ισχυρή παρουσία στις διαδηλώσεις έξω από τη φετινή COP (Reuters)
Αντιδράσεις για τη θέση της ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβε την αμετακίνητη στάση της, δηλώνοντας ότι δεν θα υποστηρίξει μια αποδυναμωμένη συμφωνία. Ο ευρωπαίος επίτροπος Κλίματος Βόπκε Χούκστρα δήλωσε: «Δεν θα το δεχτούμε σε καμία περίπτωση».
Από την άλλη πλευρά, ορισμένες αναδυόμενες οικονομίες ζήτησαν αυξημένη χρηματοδότηση από την ΕΕ, προκειμένου να προστατευτούν τα πιο ευάλωτα κράτη απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Ένας διαπραγματευτής αναπτυσσόμενης χώρας τονίζει: «Δεν μπορούμε να κινήσουμε μόνο μια κατεύθυνση. Πρέπει να υπάρξει ταυτόχρονα και δρόμος για την κλιματική χρηματοδότηση».
Η ΕΕ φαίνεται να είναι ανοιχτή σε υποχωρήσεις όσον αφορά τη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών, με προϋπόθεση την ενίσχυση των μέτρων για μείωση των εκπομπών. Το χάσμα στις απόψεις γύρω από τα ορυκτά καύσιμα και τη χρηματοδότηση επισημαίνει τη δυσκολία επίτευξης συμφωνίας σε μια διαδικασία που απαιτεί ομοφωνία μεταξύ σχεδόν 200 χωρών.
O ευρωπαίος επίτροπος Κλίματος Βόπκε Χούκστρα στην COP30 (Reuters)
Στο σχέδιο συμφωνίας που παρουσίασε η Βραζιλία την Παρασκευή, διαγράφηκαν οι αναφορές προηγούμενων εκδόσεων σχετικά με τη μείωση της χρήσης υδρογονανθράκων. Πηγές του Reuters αναφέρουν ότι οι αραβικές χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, απαίτησαν να μην συμπεριληφθούν αναφορές στην ενεργειακή τους βιομηχανία.
Η Σαουδική Αραβία προειδοποίησε πως η στοχοποίηση των αραβικών εταιρειών θα οδηγούσε σε κατάρρευση των διαπραγματεύσεων. Οι εκπρόσωποι της Βραζιλίας δήλωσαν ότι οι αναφορές στα ορυκτά καύσιμα είναι απίθανο να επανέλθουν στην τελική συμφωνία.
Εν τω μεταξύ, περίπου 80 κυβερνήσεις έχουν ζητήσει έναν οδικό χάρτη για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, αρκετές από αυτές οι χώρες φαίνονται να εξετάζουν το ενδεχόμενο αποδοχής μιας συμφωνίας χωρίς αυτές τις αναφορές.
O πρόεδρος της COP30 Αντρέ Κορέα ντο Λάγο παίζει ρόλο μεσολαβητή για τη γεφύρωση των διαφορών (Reuters)
Χρηματοδότηση και Προοπτικές
Το τελευταίο σχέδιο συμφωνίας ζητά τρίπλασιασμό της χρηματοδότησης έως το 2030, ώστε να υποστηριχθούν οι φτωχότερες χώρες στην προσαρμογή στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, αναφέροντας τις χρηματοδοτήσεις από το 2025 ως σημείο αναφοράς. Ωστόσο, δεν διευκρινίζεται αν αυτή η βοήθεια θα προέρχεται αποκλειστικά από πλούσιες χώρες ή και από άλλες πηγές, όπως οι αναπτυξιακές τράπεζες και ο ιδιωτικός τομέας, προκαλώντας ανησυχία στα ευάλωτα κράτη που ζητούν κρατική χρηματοδότηση.
Δεδομένου ότι οι επενδύσεις σε έργα προσαρμογής προσφέρουν περιορισμένη οικονομική απόδοση, υπάρχουν αμφιβολίες κατά πόσον θα προσελκυστούν ιδιωτικά κεφάλαια. Ο Κορέα ντο Λάγο τόνισε την ανάγκη να στείλει η σύνοδος ένα μήνυμα σύμπνοιας για την αντιμετώπιση της κρίσης, καθώς η απουσία των ΗΠΑ από τις διαπραγματεύσεις προσθέτει επιπλέον προκλήσεις. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προχωρήσει στη διαδικασία αποχώρησης των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού, ενώ έχει χαρακτηρίσει την κλιματική αλλαγή ως φάρσα.
«Ο κόσμος παρακολουθεί» δήλωσε ο Κορέα ντο Λάγο, επισημαίνοντας τις ανησυχίες που προκύπτουν από την κατάσταση αυτή. Σύμφωνα με προειδοποίηση του ΟΗΕ, η ανθρωπότητα έχει ήδη χάσει τον στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού, σχετικά με την περιορισμένη αύξηση της θερμοκρασίας.
