- 1. Rule-Based AI (Τεχνητή Νοημοσύνη Βασισμένη σε Κανόνες)
- 2. Context-Based and Retention AI (Τεχνητή Νοημοσύνη Βασισμένη σε Πλαίσιο και Διατήρηση)
- 3. Narrow AI (Στενή Τεχνητή Νοημοσύνη)
- 4. Reasoning AI (Τεχνητή Νοημοσύνη Συλλογισμού)
- 5. Artificial General Intelligence – AGI (Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη)
- 6. Artificial Super Intelligence – ASI (Τεχνητή Υπερνοημοσύνη)
- Επίλογος
Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) έχει βιώσει θεαματική εξέλιξη τα τελευταία χρόνια, επηρεάζοντας σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής μας, από την καθημερινή εργασία μέχρι τη στοχευμένη επικοινωνία. Ακολουθώντας ένα ταξίδι που χωρίζεται σε έξι κρίσιμα στάδια, μπορούμε να κατανοήσουμε την πρόοδο της AI, καθώς και το πώς μπορεί να διαμορφώσει το μέλλον μας. Ας ανακαλύψουμε αυτά τα στάδια και τις επιδράσεις τους.
1. Rule-Based AI (Τεχνητή Νοημοσύνη Βασισμένη σε Κανόνες)
Το πρώτο στάδιο της AI περιλαμβάνει συστήματα που βασίζονται σε προκαθορισμένους κανόνες. Αυτές οι expert systems ή symbolic AI είναι σχεδιασμένες να εκτελούν προβλέψιμες απαντήσεις σε προκαθορισμένα ερωτήματα.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα:
- Αυτόματες πόρτες με φωτοκύτταρα
- Θερμοστάτες σε συστήματα θέρμανσης
- Βασικά chatbots με προκαθορισμένες απαντήσεις
- Συστήματα έγκρισης δανείων με σταθερά κριτήρια
Ωστόσο, η βασική περιοριστική παράμετρος αυτού του σταδίου είναι ότι απαιτεί ανθρώπινη παρέμβαση για κάθε αλλαγή ή ενημέρωση.
2. Context-Based and Retention AI (Τεχνητή Νοημοσύνη Βασισμένη σε Πλαίσιο και Διατήρηση)
Με την κυκλοφορία του Siri το 2011, η AI πέρασε σε ένα νέο στάδιο με την ικανότητα να θυμάται προηγούμενες αλληλεπιδράσεις. Έτσι, οι ψηφιακοί βοηθοί γίνονται ολοένα και πιο χρήσιμοι και προσωπικοί.
Εφαρμογές:
- Ψηφιακοί βοηθοί όπως Siri, Alexa, Google Assistant
- Εφαρμογές μετάφρασης όπως το Google Translate
- Προηγμένα chatbots εξυπηρέτησης πελατών
- Οικονομικοί σύμβουλοι-ρομπότ (robo-advisors)
Αυτό το στάδιο έκανε τη χρήση της AI πιο προσιτή και ανθρώπινη, δημιουργώντας νέες δυνατότητες.
3. Narrow AI (Στενή Τεχνητή Νοημοσύνη)
Η Στενή Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Narrow Intelligence) είναι προγραμματισμένη να εκτελεί συγκεκριμένες εργασίες με πολύ υψηλή επιτυχία, αλλά δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε άλλους τομείς.
Ορόσημα και εφαρμογές:
- 1997: Deep Blue της IBM νικά τον Garry Kasparov στο σκάκι
- 2016: AlphaGo νικά τον παγκόσμιο πρωταθλητή στο Go
- Ιατρική διάγνωση από εικόνες (ακτινογραφίες, μαγνητικές)
- Φίλτρα spam και αναγνώριση προσώπου
- Συστήματα προτάσεων (Netflix, YouTube, TikTok)
- Χρηματοοικονομική πρόβλεψη και αλγοριθμική διαπραγμάτευση
Η Narrow AI είναι η κυρίαρχη μορφή AI σήμερα στις περισσότερες πρακτικές εφαρμογές.
4. Reasoning AI (Τεχνητή Νοημοσύνη Συλλογισμού)
Βρισκόμαστε στο στάδιο όπου η AI όχι μόνο επεξεργάζεται δεδομένα, αλλά αναλύει και δημιουργεί συμπεράσματα, προσεγγίζοντας τη λογική σκέψη των ανθρώπων. Η παρουσία του ChatGPT το 2022 καθόρισε αυτό το στάδιο.
Βασικά χαρακτηριστικά:
- Κατανόηση σύνθετων εννοιών και επίλυση νέων προβλημάτων
- Δημιουργικότητα (συγγραφή, τέχνη, μουσική, κώδικας)
- Ικανότητα εξήγησης της λογικής πίσω από αποφάσεις
Παραδείγματα:
- Μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (ChatGPT, Gemini, Claude)
- Αυτόνομα οχήματα ικανών λήψης αποφάσεων
- Εργαλεία δημιουργίας περιεχομένου (κείμενο, εικόνες, βίντεο)
- Σύνθετες αναλύσεις και προβλέψεις
Αν και αυτό το στάδιο δείχνει τεράστια πρόοδο, απέχουμε από την πραγματική γενική νοημοσύνη.
5. Artificial General Intelligence – AGI (Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη)
Η Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ο επόμενος στόχος εξερεύνησης, εξαιρετικά θεωρητικός αυτή τη στιγμή. Μια AGI θα είχε την ικανότητα να κατανοεί και να εφαρμόζει γνώσεις σε όλα τα πνευματικά πεδία.
Χαρακτηριστικά:
- Ευελιξία σε όλους τους τομείς γνώσης
- Εκθετικά ταχύτερη μάθηση από τον άνθρωπο
- Φυσικές διαλόγοι με ανθρώπους
- Πιθανή συνείδηση και αυτεπίγνωση (ζητήματα ηθικής)
Υποθετικές εφαρμογές:
- Απόλυτοι προσωπικοί βοηθοί
- Ρομπότ με πολλαπλές ικανότητες (διασώσεις, χειρουργεία, τέχνη)
- Μαζική αυτοματοποίηση των θέσεων εργασίας
- Καθολικό βασικό εισόδημα λόγω απελευθέρωσης από την εργασία
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η εμφάνιση της AGI ενδέχεται να συμβεί από 30-50 χρόνια έως «ποτέ», με το 90% τους να πιστεύει ότι θα συμβεί μέχρι το 2075.
6. Artificial Super Intelligence – ASI (Τεχνητή Υπερνοημοσύνη)
Η Τεχνητή Υπερνοημοσύνη είναι το τελικό στάδιο, όπου η AI υπερβαίνει τη συνολική γνωστική ικανότητα όλων των ανθρώπων. Ο Ray Kurzweil προφητεύει ότι μέχρι το τέλος του αιώνα, μια ASI μπορεί να είναι 3 δισεκατομμύρια φορές πιο έξυπνη από τον ανθρωπισμό.
Κρίσιμα χαρακτηριστικά:
- Αυτοβελτίωση χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση
- Εκρηκτική αύξηση νοημοσύνης
- Ακατανόητες σκέψεις και αποφάσεις
Δύο σενάρια:
- Σωτηρία: Επιλύει όλα τα ανθρώπινα προβλήματα, όπως η πείνα και η κλιματική αλλαγή.
- Καταστροφή: Απειλή για την ανθρωπότητα αν οι στόχοι της ASI δεν ευθυγραμμιστούν με τους ανθρώπινους.
Επίλογος
Η αναπτυσσόμενη πορεία της τεχνητής νοημοσύνης, από τα απλά αυτόματα φανάρια μέχρι τη θεωρητική υπερνοημοσύνη, είναι αναμφισβήτητη. Καθώς προχωράμε, οι αποφάσεις που παίρνουμε σήμερα θα επηρεάσουν τον τρόπο που αλληλεπιδράμε με αυτή την τεχνολογία και την κοινωνία στο σύνολό της.
Για μια εις βάθος ανάλυση των έξι σταδίων της τεχνητής νοημοσύνης, μπορείτε να δείτε το ακόλουθο βίντεο.


