Για πολλές δεκαετίες, η Γροιλανδία παρέμενε σχεδόν ανώνυμη στη διεθνή σκηνή. Το μεγαλύτερο νησί του κόσμου γνώριζε κυρίως για τους γιγάντιους παγετώνες του, αλλά και για τη σταδιακή αναζήτηση μεγαλύτερης αυτονομίας από τη Δανία, καθώς και για τον κρίσιμο ρόλο του στην ασφάλεια του Βόρειου Ατλαντικού.
Ωστόσο, η κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά. Τώρα η Γροιλανδία βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς γεωπολιτικής, καθώς αναφέρεται στο ενδεχόμενο εξαγοράς ή στρατιωτικής πίεσης από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως δημοσιεύει το Wall Street Journal.
Η πιθανή αγορά της Γροιλανδίας από την Ουάσιγκτον δεν είναι απλώς ένα σενάριο φαντασίας, αλλά μια πραγματικότητα που συζητείται ανοικτά από αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ, δημιουργώντας ανησυχία, φόβο, αλλά και διχασμό τόσο στη Νουούκ όσο και στην Κοπεγχάγη.
Γροιλανδία: «Δεν μιλάμε για εισβολή… ακόμη»
Σε μια λιτή αίθουσα στην καρδιά της Νουούκ, ο πρωθυπουργός Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν βρέθηκε να καθησυχάζει τους 57.000 κατοίκους του νησιού. «Δεν βρισκόμαστε σε μια κατάσταση που να σκεφτόμαστε ότι μια ξένη κατάληψη μπορεί να συμβεί ξαφνικά», δήλωσε, προσπαθώντας να μειώσει τη δραματικότητα της κατάστασης.
Το γεγονός ότι ένας 34χρονος πρώην πρωταθλητής του μπάντμιντον αναλαμβάνει τον ρόλο του διαμεσολαβητή για τον λαό του δείχνει την αλλαγή στο γεωπολιτικό τοπίο της Γροιλανδίας.
Από σύμμαχος, πιθανός «αγοραστής»
Η κυβέρνηση Τραμπ υπογραμμίζει πως η αγορά της Γροιλανδίας είναι επιτακτική για την ασφάλεια των βόρειων συνόρων των ΗΠΑ. Αμερικανοί αξιωματούχοι εξετάζουν, μάλιστα, το ενδεχόμενο αγοράς του νησιού από τη Δανία – μια κίνηση που θα αποτελούσε μια από τις μεγαλύτερες αγοραπωλησίες γης στην ιστορία. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε το Reuters.
Προτάσεις για εφάπαξ οικονομικά ανταλλάγματα προς τους Γροιλάνδους για να διασφαλιστεί η συναίνεσή τους είναι ήδη στο τραπέζι. Σε περίπτωση που αυτές οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, ο Λευκός Οίκος αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικών μέτρων.
«Δεν φοβάμαι τους Αμερικανούς, φοβάμαι τον Τραμπ»
Στους παγωμένους δρόμους της Νουούκ, οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν την κατάσταση με ανάμεικτα συναισθήματα. Η Τζάρακ Λόρεντσεν, επαγγελματίας υγείας, παρακολουθεί με ανησυχία την πολιτική του πρωθυπουργού. «Δεν φοβάμαι τους Αμερικανούς. Φοβάμαι τον Τραμπ», λέει στη συνέντευξή της στο Wall Street Journal, εκφράζοντας το κοινό αίσθημα των πολιτών.
Nuuk, Greenland
Ο 23χρονος ταξιτζής Ινούιουκ Πέτερσεν δηλώνει πως προσπαθεί να παραμείνει ψύχραιμος, αλλά οι ανησυχίες του είναι έντονες. «Όταν ο Τραμπ δηλώνει ότι το εννοεί, ειδικά τώρα στη δεύτερη θητεία του, είναι δύσκολο να μην ανησυχείς», τονίζει, προσθέτοντας ότι αποταμιεύει χρήματα «για κάθε ενδεχόμενο».
Διχασμός και φήμες για… επιδόματα
Υπάρχουν, ωστόσο, και πιο ήρεμες φωνές ανάμεσα στους πολίτες. Ο Γενς Φρέντερικσεν, εργαζόμενος σε αλιευτική εταιρεία, εκφράζει τη θέση του περί μιας πιθανής συμφωνίας, δηλώνοντας: «Ίσως οι ΗΠΑ μας φερθούν όπως έκαναν στην Αλάσκα», αναδεικνύοντας τις φήμες που κυκλοφορούν στη Νουούκ για ετήσιες πληρωμές 50.000 δανικών κορωνών αν η Γροιλανδία περιέλθει υπό αμερικανικό έλεγχο.
Αυτές οι φήμες εισάγουν ένα κλίμα κοινωνικού διχασμού σε μια κοινωνία που για χρόνια αγωνίζεται για μεγαλύτερη ανεξαρτησία από τη Δανία.
Ρωσία, Κίνα και ο νέος Ψυχρός Πόλεμος του Αρκτικού Κύκλου
Η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας είναι αναμφισβήτητη. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ψυχρού Πολέμου, το νησί αποτέλεσε κρίσιμο προπύργιο για τη Δύση. Σήμερα, με την Ρωσία και την Κίνα να επενδύουν στην Αρκτική, η Γροιλανδία βρίσκεται ξανά σε μια καίρια διασταύρωση.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι οι διηπειρωτικοί πύραυλοι από τη Ρωσία ή την Κίνα θα περνούσαν αναγκαστικά από τον εναέριο χώρο της Γροιλανδίας. Δεν είναι τυχαίο που οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτική βάση της Space Force για έγκαιρη προειδοποίηση.
«Η Γροιλανδία είναι κρίσιμη όχι μόνο για την εθνική μας ασφάλεια, αλλά και για την παγκόσμια», δήλωσε ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς στο Fox News, κατηγορώντας τη Δανία ότι «δεν έχει κάνει αρκετά», σύμφωνα με τον Wall Street Journal.
Ευρώπη και Δανία τραβούν «γραμμή στο χιόνι»
Η Ευρώπη στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: οι Γροιλανδοί θα πρέπει να είναι αυτοί που θα αποφασίσουν για το μέλλον τους. Τον Σεπτέμβριο, η Δανία υπήρξε επικεφαλής της μεγαλύτερης άσκησης του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία εδώ και δεκαετίες.
Ωστόσο, για τους κατοίκους, αυτή η επίδειξη στρατιωτικής δύναμης περισσότερο προκαλεί ενόχληση παρά καθησυχαστικότητα, καθώς κυνηγοί διαμαρτύρονται πως τα ελικόπτερα τρομάζουν τους ταράνδους στις παραδοσιακές ζώνες κυνηγιού τους.
Κλίμα, οικονομία και η επιθυμία για… αφάνεια
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Μαρκ Λαντενιέ από το Αρκτικό Πανεπιστήμιο της Νορβηγίας, οι κυριότερες ανησυχίες των Γροιλανδών παραμένουν η κλιματική αλλαγή και η οικονομία. «Οι αλλαγές στα μεταναστευτικά πρότυπα των ψαριών και οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες απειλούν άμεσα τα εισοδήματα», τονίζει στη Wall Street Journal.
Ο Πέτερσεν απλοποιεί την κατάσταση: «Θέλω απλώς να επιστρέψουμε στο να είμαστε άγνωστοι». Οι κάτοικοι εμφανίζονται όλο και πιο ανήσυχοι για την προοπτική να γίνουν κεντρική σκηνή σε διεθνείς διαπραγματεύσεις.
«Η φιλία έχει τελειώσει»
Η ρήξη φαίνεται να είναι βαθιά. «Καθώς αυτή η κατάσταση συνεχίζεται, η φιλία έχει τελειώσει», τονίζει ο Ακκαλούκ Λίνγκε, πρώην πολιτικός, καθώς κοιτάζει τον παγωμένο ωκεανό. «Τις ΗΠΑ τις βλέπουμε πια όπως βλέπαμε στο παρελθόν τη Σοβιετική Ένωση», δήλωσε χαρακτηριστικά στη Wall Street Journal.
Για τη Γροιλανδία, το ερώτημα πλέον δεν είναι εάν ο κόσμος γύρω της αλλάζει.
Είναι εάν μπορεί να διατηρήσει την κυριαρχία της σε έναν κόσμο που τη θέλει πάση θυσία.
