Η διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων έχει αποδειχθεί διαχρονικά η «αχίλλειος πτέρνα» της ατομικής ενέργειας. Καθώς οι αντιδραστήρες υποσχέθηκαν καθαρές μορφές ενέργειας, τα απόβλητα που δημιουργούν αποτελούν μια διαρκή απειλή για το περιβάλλον, με την επικινδυνότητά τους να παραμένει σταθερή για χιλιάδες χρόνια. Σε αυτήν την προοπτική, η Κίνα φαίνεται να έχει βρει μια καινοτόμο λύση, αναδύοντας ελπίδες από 560 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης.
Η είδηση που προέρχεται από την επαρχία Γκανσού αφορά την ολοκλήρωση της εκσκαφής της σπειροειδούς ράμπας στο Υπόγειο Ερευνητικό Εργαστήριο του Μπεϊσάν (Beishan Underground Research Laboratory). Αυτό το μαζικό έργο σε κλίμακα πολυδιάστατης μηχανικής φιλοδοξεί να μετατραπεί στο ασφαλέστερο «θησαυροφυλάκιο» για τοξικά υλικά σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ο «τυφλοπόντικας» και ο γρανίτης
Το τεχνολογικό επίτευγμα που κρύβεται πίσω από αυτή την είδηση έχει όνομα: «Beishan No. 1». Πρόκειται για το πρώτο παγκοσμίως μηχάνημα διάνοιξης σηράγγων (TBM) που έχει σχεδιαστεί ειδικά για τη διάνοιξη σπειροειδών κατηφόρων σε εξαιρετικά σκληρά πετρώματα.
Αντί να καταφύγουν στις συμβατικές μεθόδους που ενδέχεται να διαταράξουν τη σταθερότητα του υπεδάφους, οι Κινέζοι μηχανικοί χρησιμοποίησαν αυτόν τον «σιδερένιο τυφλοπόντικα» για να διασπάσουν το συμπαγές γρανίτη της περιοχής. Η επιλογή του Μπεϊσάν δεν ήταν τυχαία. Μετά από τρεις δεκαετίες ερευνών, οι γεωλόγοι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα πετρώματα της περιοχής είναι εξαιρετικά σταθερά και προσφέρουν την ιδανική φυσική θωράκιση ενάντια σε διαρροές ραδιενέργειας, αλλά και σε σεισμικές δραστηριότητες.
Η ολοκλήρωση της σήραγγας έχει ανοίξει τον δρόμο προς τα βαθύτερα σημεία του εργαστηρίου, δημιουργώντας ευκαιρίες για την εκκίνηση κρίσιμων πειραμάτων.
Διαβάστε επίσης
Γιατί τώρα; Η μεγάλη εικόνα
Η χρονική συγκυρία είναι εξαιρετικά κρίσιμη. Η Κίνα εφαρμόζει το πιο επιθετικό πρόγραμμα επέκτασης της πυρηνικής ενέργειας παγκοσμίως, με δεκάδες νέους αντιδραστήρες σε κατασκευή. Για να καταστεί βιώσιμο αυτό το ενεργειακό μοντέλο, η χώρα πρέπει να «κλείσει τον κύκλο» του πυρηνικού καυσίμου.
Το εργαστήριο του Μπεϊσάν δεν λειτουργεί απλώς ως χώρος αποθήκευσης. Λειτουργεί ως ένα επιστημονικό κέντρο δοκιμών. Πριν τα απόβλητα υψηλής ραδιενέργειας (HLW) εναποτεθούν μόνιμα εκεί, οι επιστήμονες καλούνται να διασφαλίσουν ότι η γεωλογία της περιοχής μπορεί να τα διατηρήσει με ασφάλεια για χιλιάδες χρόνια.
Αυτό το έργο, που εγκρίθηκε το 2019 και ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 2021, αποτελεί μέρος μιας στρατηγικής τριών φάσεων:
- Επιλογή τοποθεσίας και εργαστηριακές μελέτες (ολοκληρώθηκε).
- Υπόγειες δοκιμές in-situ (αυτή είναι η φάση που ξεκινά τώρα με το νέο εργαστήριο και θα διαρκέσει αρκετά χρόνια).
- Κατασκευή του τελικού Εθνικού Αποθετηρίου, με προγραμματισμένο χρονοδιάγραμμα λειτουργίας μέχρι το 2050.
Διαβάστε επίσης
Μια παγκόσμια κούρσα ασφαλείας
Μέχρι πρόσφατα, η Φινλανδία με το έργο «Onkalo» ήταν η μόνη χώρα που βρισκόταν κοντά στην ενεργοποίηση ενός μόνιμου γεωλογικού αποθετηρίου. Ωστόσο, η Κίνα προχωρά ραγδαία, καλύπτοντας γρήγορα το χαμένο έδαφος στη διαχείριση πυρηνικών αποβλήτων.
Το εργαστήριο στο Μπεϊσάν θα επιτρέψει τη μελέτη της συμπεριφοράς των υπόγειων υδάτων, των θερμικών επιδράσεων των αποβλήτων στα πετρώματα και της μηχανικής αντοχής των τούνελ σε βάθος μισού χιλιομέτρου. Είναι σημαντικό ότι η Κίνα δεν βλέπει το ζήτημα μόνο ως τεχνική πρόκληση, αλλά και ως θέμα εθνικής ασφάλειας και περιβαλλοντικής ευθύνης.
Το στοίχημα των επόμενων γενεών
Καθώς το TBM «Beishan No. 1» ολοκλήρωσε την αποστολή του, η σιωπή της ερήμου Γκόμπι «έσπασε» από τους πανηγυρισμούς των μηχανικών. Ωστόσο, το πραγματικό έργο τώρα αρχίζει.
Το υπόγειο σύμπλεγμα, που θυμίζει σκηνικό από ταινία κατασκοπείας, θα φιλοξενήσει ερευνητές που θα εργάζονται αποκομμένοι από τον έξω κόσμο. Η αποστολή τους ήταν βαριά: να εξασφαλίσουν ότι τα επικίνδυνα κατάλοιπα της σημερινής ενεργειακής αφθονίας δεν θα γίνουν εφιάλτης για τις μελλοντικές γενιές.
Εάν τα πειράματα στο Μπεϊσάν αποδειχθούν επιτυχής, η Κίνα θα έχει καταφέρει κάτι που ελάχιστες χώρες έχουν τολμήσει: να δαμάσει πλήρως τον πυρηνικό κύκλο, από την παραγωγή μέχρι την αιώνια ταφή. Και στην απεραντοσύνη της Γκόμπι, 560 μέτρα κάτω από την άμμο, μπορεί να κρύβεται το κλειδί για ένα καθαρότερο και ασφαλέστερο πυρηνικό μέλλον.
