Η Ιαπωνία χαρακτήρισε ως «απολύτως απαράδεκτη» την απόφαση της Κίνας να απαγορεύσει τις εξαγωγές πρώτων υλών διπλής χρήσης που προορίζονται για στρατιωτικούς σκοπούς, σε μια συγκυρία όπου διαφαίνονται απειλές για ευρύτερους περιορισμούς στις ζωτικές σπάνιες γαίες.
Οι δύο κορυφαίες οικονομίες της Ασίας βρίσκονται σε μία κλιμακούμενη διαμάχη σχετικά με προϊόντα διπλής χρήσης, δηλαδή αγαθά, λογισμικό ή τεχνολογίες με τόσο πολιτικές όσο και στρατιωτικές εφαρμογές. Αυτά περιλαμβάνουν κρίσιμα ορυκτά απαραίτητα για την κατασκευή drones και τσιπ.
Η δήλωση που πυροδότησε τη διαμάχη
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαίτσι, προκάλεσε την κρίση το Δεκέμβριο, δηλώνοντας ότι μία κινεζική επίθεση κατά της Ταϊβάν θα μπορούσε να θεωρηθεί υπαρξιακή απειλή για την Ιαπωνία. Το ζήτημα είναι ιδιαίτερης σημασίας για το Πεκίνο, καθώς η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν ως αναπόσπαστο κομμάτι του εδάφους της, γεγονός που η Ταϊβάν απορρίπτει. Αυτή η δήλωση συνιστά ένα ρητορικό μπρα ντε φερ που ενδεχομένως εντείνει τη διαμάχη.
Ωστόσο, η κατάσταση εξελίσσεται και εγκυμονεί τον κίνδυνο νέων κλιμακώσεων της αντιπαράθεσης.
Το Πεκίνο απαίτησε από την πρωθυπουργό να ανακαλέσει τις δηλώσεις της, κάτι που φυσικά δεν συνέβη. Αυτή η απραξία πυροδότησε σειρά αντιμέτρων, με το τελευταίο να είναι η απαγόρευση των εξαγωγών προς στρατιωτικούς χρήστες ή για οποιονδήποτε σκοπό ενισχύει τη στρατιωτική δύναμη της Ιαπωνίας.
«Ένα τέτοιο μέτρο, που στοχεύει αποκλειστικά στη χώρα μας, διαφέρει σημαντικά από τη διεθνή πρακτική και είναι απολύτως απαράδεκτο», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Ιαπωνίας, υπουργός Επικρατείας Μινόρου Κιχάρα.
Σε συνέντευξη Τύπου την Τετάρτη, αρνήθηκε να σχολιάσει τον πιθανό αντίκτυπο στην ιαπωνική βιομηχανία, αναφέροντας ότι παραμένει ασαφές ποια προϊόντα θα στοχεύονται.
Πτώση μετοχών στην Ιαπωνία
Η αντίκτυπη της διαμάχης είναι ήδη ορατή στην αγορά, καθώς οι μετοχές μεγάλων στρατιωτικών εργολάβων στην Ιαπωνία, όπως οι Kawasaki Heavy και Mitsubishi Heavy, υπήρξαν από τους μεγαλύτερους χαμένους, καταγράφοντας πτώση περίπου 2%.
Σύμφωνα με την εφημερίδα China Daily, το Πεκίνο ενδέχεται να εξετάσει επόμενες κινήσεις περιορισμού των εξαγωγών σπάνιων γαιών προς την Ιαπωνία. «Εάν η κυβέρνηση Σανάε Τακαίτσι επιμείνει στα λάθη της, θα προκαλέσει μόνο πιο έντονες συνέπειες», δήλωσε χαρακτηριστικά η Κίνα, σύμφωνα με ανάρτηση της εφημερίδας στο X.
China Daily Editorial: If the Sanae Takaichi government continues to compound its mistakes, it will only invite more pronounced consequences that it should be held accountable for. #ChinaDailyEditorial https://t.co/r0MFNZTtUV pic.twitter.com/V0RVWyVheY
— China Daily (@ChinaDaily) January 7, 2026
Πιθανές επιπτώσεις στην αυτοκινητοβιομηχανία
Η επιβολή τέτοιων περιορισμών θα μπορούσε να έχει εκτεταμένες συνέπειες για τη βιομηχανική δύναμη της Ιαπωνίας, ειδικά στον κομβικό τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Παρά τις προσπάθειες διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού για σπάνιες γαίες, από το 2010 που η Κίνα περιορίζει τις εξαγωγές τους, η Ιαπωνία εξακολουθεί να εξαρτάται κατά περίπου 60% από την Κίνα.
Σύμφωνα με αναλυτές, για ορισμένες κατηγορίες σπάνιων γαιών, όπως αυτές που χρησιμοποιούνται για μαγνήτες σε ηλεκτρικούς και υβριδικούς κινητήρες, η Ιαπωνία εξαρτάται σχεδόν τελείως από την Κίνα. Η New York Times αναφέρεται στην ανησυχία που προκάλεσαν οι δηλώσεις από το Πεκίνο, επισημαίνοντας τη γεωπολιτική διαμάχη που συνεχίζεται εδώ και μήνες.
Επιπλέον, το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας ανακοίνωσε την πρόθεση να απαγορεύσει την εξαγωγή προς την Ιαπωνία όλων των προϊόντων «διπλής χρήσης» με πιθανούς στρατιωτικούς σκοπούς, επικαλούμενο λόγους εθνικής ασφάλειας.
