Καθώς οι προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την πιθανή προσάρτηση της Γροιλανδίας, ακόμη και μέσω στρατιωτικών μέσων, κλιμακώνονται, ο οργανισμός που αποφεύγει σταθερά να πάρει σαφή θέση υπέρ της Δανίας είναι το ΝΑΤΟ. Με την κατάσταση γύρω από τη Γροιλανδία να προκαλεί ανησυχία, ο ρόλος της Συμμαχίας κρίνεται μείζονος σημασίας.
Ευρωπαίοι ηγέτες και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν δηλώσει δημόσια τη σημασία σεβασμού της εδαφικής κυριαρχίας των κρατών. Ωστόσο, η σιωπή του ΝΑΤΟ απέναντι στις επικίνδυνες δηλώσεις του Τραμπ έχει δημιουργήσει κλίμα αβεβαιότητας στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, η απουσία στήριξης για τη Δανία και την εδαφική της ακεραιότητα ενδέχεται να αποδυναμώσει τη θέση του ΝΑΤΟ και τη συνοχή της Συμμαχίας.
Αμερικανικές προκλήσεις και ανησυχίες στην Ευρώπη
Οι προκλήσεις που εκτοξεύει ο Τραμπ έχουν προκαλέσει εντάσεις μεταξύ των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ. Ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούν να διατηρήσουν ένα ενιαίο μέτωπο και να αποφύγουν τις διατλαντικές εντάσεις, ενώ υποστηρίζουν τη Δανία. Η δανέζικη πρωθυπουργός, Μέτε Φρέντερικσεν, δήλωσε κατηγορηματικά ότι οι απειλές των ΗΠΑ μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ίδια την ύπαρξη του ΝΑΤΟ, εάν μια χώρα μέλος επιτεθεί σε άλλη χώρα-μέλος.
Η στάση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, προκαλεί σοβαρές ανησυχίες. Η στενή του σχέση με τον Τραμπ, καθώς και η υποστήριξή του για αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες κατ’ απαίτηση του Αμερικανού προέδρου, εγείρουν ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα του ΝΑΤΟ να αντισταθεί σε τέτοιες προκλήσεις. Σήμερα, η σιωπή του Ρούτε σε ένα τόσο σημαντικό θέμα εντείνει την ανησυχία στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Η αδράνεια του ΝΑΤΟ
Η Γαλλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν προτείνει τη μεγαλύτερη δραστηριοποίηση του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία, όμως η Συμμαχία δεν φαίνεται να προχωρά. Οι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν τη σημαντική θέση των ΗΠΑ στην πορεία του ΝΑΤΟ, γεγονός που περιορίζει την αντίθεσή τους. Ωστόσο, η σιωπή του ΝΑΤΟ ενισχύει την αίσθηση ατιμωρησίας του Τραμπ και την εκμετάλλευση της εξάρτησης της Ευρώπης για την ασφάλεια. Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, τόνισε την ανάγκη του ΝΑΤΟ να ξεκινήσει σοβαρές συζητήσεις γύρω από την κρίση.
Η πρόκληση για το ΝΑΤΟ
Ο Τραμπ, επιδιώκοντας να δείξει την «υπέρτερη» ασφάλεια της Γροιλανδίας υπό αμερικανική διοίκηση, κατηγορεί τη Δανία για αδυναμία προστασίας του νησιού κατά την αυξανόμενη ρωσική και κινεζική στρατιωτική δραστηριότητα. Ο Λευκός Οίκος έχει δηλώσει ότι στρατιωτικά μέτρα είναι πάντα μια επιλογή, γεγονός που αποτελεί σοβαρή πρόκληση για το ΝΑΤΟ.
Η κρίσιμη κατάσταση αυτή ενδέχεται να κλονίσει την αμοιβαία άμυνα που προκύπτει από το Άρθρο 5 της συμφωνίας του ΝΑΤΟ, εάν οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε στρατιωτική δράση. Σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ, η σιωπή του Μαρκ Ρούτε είναι ανεξήγητη και επικίνδυνη. Η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Άλισον Χαρτ, δήλωσε ότι δεν θα αποκαλύψουν λεπτομέρειες των διπλωματικών συνομιλιών καθώς ο γενικός γραμματέας συνεργάζεται με ηγέτες και αξιωματούχους από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Κάλεσμα για ενισχυμένο ρόλο του ΝΑΤΟ
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι είναι αποφασισμένοι να απαιτήσουν από το ΝΑΤΟ να διαδραματίσει πιο ενεργό ρόλο στην ασαφή κατάσταση με τις ΗΠΑ. Ο Κάρστεν Μπαχ, βουλευτής της Φιλελεύθερης Συμμαχίας, επεσήμανε την ανάγκη να συζητηθεί η κατάσταση εργασίας της Συμμαχίας για να λυθούν ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις με τις ΗΠΑ.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι «ο νόμος είναι ισχυρότερος από τη βία» αναφερόμενη στην κρίση, ενώ οι ηγέτες της Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας και άλλων χωρών εξέδωσαν κοινή δήλωση προς υποστήριξη της εδαφικής ακεραιότητας της Δανίας.
Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ επισημαίνουν ότι ανεξάρτητοι διπλωμάτες εργάζονται για την εδραίωση καλύτερης ασφάλειας στην Αρκτική. Όπως είπε ο επίτροπος Άμυνας της ΕΕ, Άντριους Κουμπίλιους, υπάρχει ανάγκη για δράσεις όπως η Baltic Sentry στην περιοχή της Γροιλανδίας.
Ρούτε: Οι Δανοί είναι «απολύτως εντάξει»
Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, αποφεύγει να τοποθετηθεί κατά των αμερικανικών προκλήσεων. Στο CNN, ανέφερε ότι οι Δανοί «επενδύουν στον στρατό τους» και είναι «απολύτως εντάξει» με την παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, τονίζοντας την ανάγκη διασφάλισης της ασφάλειας της Αρκτικής.
