Για περισσότερα από δέκα χρόνια, ο 63χρονος πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, παρουσίαζε μια αλώβητη εικόνα ως ηγέτης που αντέχει στις πιέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και επιβιώνει σε κάθε εσωτερική και εξωτερική απειλή. Ωστόσο, μέσα σε λίγες μόνο ώρες, μια αιφνιδιαστική επιχείρηση ανέτρεψε τη δυναμική και τον μετέτρεψε από σύμβολο αντοχής σε αιχμάλωτο της αμερικανικής δικαιοσύνης.
Νικολάς Μαδούρο: Από τις φιέστες στην αιχμαλωσία
Λίγες ημέρες πριν, ο Μαδούρο ενθουσίαζε το πλήθος σε δημόσιες εκδηλώσεις, χόρευε σε συγκεντρώσεις, άναβε χριστουγεννιάτικα δέντρα και παρουσίαζε ακόμη και ένα βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη, στο οποίο περπατούσε στη ζούγκλα δίπλα σε μια φιγούρα που θύμιζε τον Ιησού. Η εικόνα του κατέρρευσε νωρίς το ξημέρωμα του Σαββάτου, όταν αμερικανικές ειδικές δυνάμεις πραγματοποίησαν μια αιφνιδιαστική επιχείρηση στο Καράκας, απομακρύνοντας τόσο τον ίδιο όσο και τη σύζυγό του από τη χώρα, όπως αναφέρουν οι Financial Times.
Ένας ηγέτης που άντεχε τα πάντα
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Μαδούρο έχει βρεθεί αντιμέτωπος με απόπειρες απομάκρυνσης του μέσω αμερικανικής παρέμβασης. Το 2019, κατάφερε να επιβιώσει από την προσπάθεια του Χουάν Γκουαϊδό να κινητοποιήσει τον στρατό. Είχε προηγηθεί η επίθεση με drone το 2018 και μια αποτυχημένη μισθοφορική εισβολή το 2020. Ωστόσο, μια τόσο γρήγορη και άμεση απομάκρυνση εν ενεργεία προεδρά δεν έχει προηγούμενο στη Λατινική Αμερική.
Συνταγματικό κενό και πολιτική αβεβαιότητα
Σύμφωνα με το σύνταγμα της Βενεζουέλας, η εξουσία θα έπρεπε να μεταβιβαστεί στην αντιπρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκες. Ωστόσο, οι Η.Π.Α. δεν αναγνωρίζουν τον Μαδούρο ως νόμιμο πρόεδρο, μετά από τις εκλογές του 2024, τις οποίες η αντιπολίτευση καταγγέλλει ως νοθευμένες. Για την αντιπολίτευση, ο πραγματικός εκλεγμένος πρόεδρος είναι ο εξόριστος Εντμούντο Γκονσάλες.
Από οδηγός λεωφορείου σε διάδοχο του Τσάβες
Γεννημένος σε εργατική οικογένεια στο Καράκας, ο Μαδούρο δεν ολοκλήρωσε το λύκειο. Μετά την εκπαίδευσή του στην Κούβα, εργάστηκε ως οδηγός λεωφορείου και συνδικαλιστής, προτού αναδειχθεί πολιτικά χάρη στον Ούγκο Τσάβες. Υπηρέτησε ως πρόεδρος της Βουλής και υπουργός Εξωτερικών, εκτελώντας πιστά κάθε στρατηγική εντολή του μέντορά του. Το 2013, ο Τσάβες τον όρισε διάδοχο λίγο πριν τον θάνατό του, όπως αναφέρουν οι Financial Times.
Οικονομική κατάρρευση και διαφθορά
Παρά τα πλούσια αποθέματα πετρελαίου, η Βενεζουέλα βίωσε υπό την ηγεσία του Μαδούρο μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές καταρρεύσεις παγκοσμίως. Το ΑΕΠ της χώρας μειώθηκε σχεδόν κατά 80% από το 2013. Η διαφθορά ανθεί, εκατομμύρια πολίτες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα και το καθεστώς κατηγορείται ότι διατηρεί την εξουσία μέσω πελατειακών δικτύων και του ελέγχου των θεσμών.
Το κατηγορητήριο της Νέας Υόρκης
Οι αμερικανικές αρχές έχουν απαγγείλει κατηγορίες εναντίον του Μαδούρο, κατηγορώντας τον ότι ηγείται ενός δικτύου που γνωστό ως «Καρτέλ των Ήλιων», το οποίο συνεργάζεται με στρατιωτικούς για τη διακίνηση κοκαΐνης σε συνεργασία με τους Κολομβιανούς αντάρτες των FARC. Αν και ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τις «κατασκευασμένη αφήγηση», νομικοί εκτιμούν ότι η απόδειξη της προσωπικής του ευθύνης στο δικαστήριο ενδέχεται να μην είναι εύκολη διαδικασία, όπως επισήμανε η Wall Street Journal.
Ένα τέλος τύπου Νοριέγκα;
Η τρέχουσα κατάσταση φέρνει στο νου την περίπτωση του Μανουέλ Νοριέγκα, ο οποίος συνελήφθη από τις Η.Π.Α. το 1989 και καταδικάστηκε για διακίνηση ναρκωτικών. Αν ο Μαδούρο καταδικαστεί, η πολιτική του πτώση θα επισφραγίσει όχι μόνο το τέλος μιας εποχής στη Βενεζουέλα αλλά και θα στείλει ένα ισχυρό μήνυμα για τα όρια της εξουσίας απέναντι στη διεθνή δικαιοσύνη.
