Το Διεθνές Συμβούλιο της JPMorgan Chase μετείχε σε μια κρίσιμη συνάντηση στο Μπουένος Άιρες, όπου η ελίτ των ηγετών από χώρες, επιχειρήσεις και την κοινωνία των πολιτών συζήτησε για τις πιεστικές προκλήσεις που επηρεάζουν την παγκόσμια σκηνή. Η συνάντηση προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον για την αναδιάρθρωση του διεθνούς συστήματος.
Σύμφωνα με τις τοποθετήσεις που έγιναν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, η ανθρωπότητα εισέρχεται σε μία νέα εποχή που δεν περιορίζεται σε μια μόνη κρίση, αλλά σε μια σύγκλιση διαρθρωτικών αλλαγών που αναμορφώνουν τη σχέση μεταξύ εθνών, αγορών και θεσμών. Ως αποτέλεσμα, η διεθνής τάξη δεν καταρρέει αλλά ανασυντάσσεται, και αν και παρουσιάζει κατακερματισμένα χαρακτηριστικά, παραμένει βαθιά αλληλοσυνδεδεμένη.
Η έκθεση World Rewired: Navigating a Multi-Speed, Multipolar Order, που υπογράφουν ο Τζέιμι Ντίμον, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase, και ο Τόνι Μπλερ, εκτελεστικός πρόεδρος του Tony Blair Institute for Global Change, καταδεικνύει την ανάγκη για ευελιξία τόσο από κυβερνήσεις όσο και από επιχειρήσεις καθώς το διεθνές σύστημα μεταπίπτει σε πολλαπλών ταχυτήτων τάξη.
Οι συνυπογράφοντες τονίζουν ότι, παρά την πολυπλοκότητα των παγκόσμιων προκλήσεων, η διαχείρισή τους είναι εφικτή. Ο κόσμος προσφέρει εκτεταμένες δυνατότητες σε εκείνους που είναι διατεθειμένοι να συμμετάσχουν εποικοδομητικά, να δημιουργήσουν συμμαχίες και να επενδύσουν στην καινοτομία.
Πολλών ταχυτήτων πολυπολική τάξη
Η εν λόγω έκθεση αποκαλύπτει ότι η παγκόσμια τάξη επανακαθορίζεται από τρεις βασικές μακροοικονομικές δυναμικές:
(1) την αύξηση της διάσπασης του διεθνούς συστήματος,
(2) την ανάγκη για συνοχή μέσω κοινών αξιών και
(3) τον εντεινόμενο ανταγωνισμό μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας που μεταμορφώνει τον ρόλο των μεσαίων δυνάμεων.
Αυτές οι δυνάμεις καθορίζουν τις στρατηγικές κατευθύνσεις επιχειρήσεων και κυβερνήσεων στον 21ο αιώνα, με σημαντικές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία και τις διεθνείς σχέσεις.
Η διάσπαση της Παγκόσμιας Τάξης
Οι συγγραφείς της έκθεσης επισημαίνουν ότι η διάσπαση της παγκόσμιας τάξης συνεπάγεται την κατανομή εξουσίας σε πολλούς παράγοντες, οι οποίοι δραστηριοποιούνται με διαφορετικούς ρυθμούς σε ποικιλία τομέων. Το εμπόριο, η τεχνολογία, η ασφάλεια και το κλίμα ακολουθούν πλέον διακριτά χρονοδιαγράμματα, καθιστώντας την ευελιξία εξίσου σημαντική με την κλίμακα. Αυτή η νέα διεθνής τάξη είναι πρωτόγνωρη στην ιστορία του σύγχρονου κόσμου.
Η διάσπαση του συστήματος δημιουργεί μία ασάφεια, όπου η ταχύτητα προσαρμογής και η ικανότητα ελιγμών σε πολλαπλά επίπεδα είναι κρίσιμη. Οι χώρες και οι επιχειρήσεις που κατανοούν αυτές τις νέες πραγματικότητες και προσαρμόζονται σε αυτές θα είναι οι ηγέτες του νέου πολυπολικού κόσμου.
Συνοχή μέσα από κοινές αξίες
Παρά τη διάσπαση, οι κοινές αξίες παραμένουν θεμέλιος λίθος για τη διατήρηση συμμαχιών. Προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή και η κυβερνοασφάλεια απαιτούν δομημένη συνεργασία που ξεπερνά τις περιοριστικές ad hoc συμμαχίες, ακόμα και μεταξύ ανταγωνιστικών χωρών. Αυτές οι διεθνείς προκλήσεις εντείνουν την αναγκαιότητα συνεργασίας, καθιστώντας την υπέρβαση των τοπικών συμφερόντων και την ενίσχυση της πολυμερούς συνεργασίας πιο επιτακτική από ποτέ.
Ο ανταγωνισμός ΗΠΑ-Κίνας
Η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας σμιλεύει ένα νέο οικονομικό και πολιτικό χάρτη, προσφέροντας μεγαλύτερο χώρο ελιγμών για μεσαίες δυνάμεις όπως η Τουρκία και η Ινδονησία μέσω θεματικών συμμαχιών. Καθώς οι χώρες αυτές εκτυλίσσουν τη στρατηγική τους στη άμυνα, τεχνολογία και ενέργεια, εντούτοις ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων περιορίζει τις δυνατότητές τους.
Δομικές μεταβολές
Οι σημαντικές δομικές μεταβολές ενισχύουν τις τρέχουσες δυναμικές:
– Δημογραφία και οικονομία: Η Ινδία και η Νιγηρία θα γίνουν δημογραφικοί γίγαντες μέχρι το 2050, ενώ η Ευρώπη και η Ιαπωνία αντιμετωπίζουν μείωση του πληθυσμού τους. Οι αναδυόμενες αγορές, όπως η Ινδία και τμήματα της Αφρικής, αναμένεται να προσφέρουν τη μεγαλύτερη αύξηση του παγκόσμιου ΑΕΠ.
– Τεχνολογία και ασφάλεια: Η τεχνητή νοημοσύνη και η κβαντική τεχνολογία θα είναι καθοριστικοί παράγοντες ανάπτυξης, αλλά και πηγές εντάσεων. Η στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ διατηρείται, ωστόσο οι ισορροπίες ανατρέπονται από τις εξελίξεις στην Ινδία και την Κίνα.
– Λαϊκισμός και δημοκρατική οπισθοδρόμηση: Η δημοκρατική δύναμη υποχωρεί λόγω της οικονομικής κρίσης και της ανισότητας, ενισχύοντας λαϊκιστικές τάσεις.
Οι επιπτώσεις για τις επιχειρήσεις
Οι προαναφερθείσες δυνάμεις επιδρούν ανισομερώς στις περιοχές και τις δυνάμεις τους. Οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ευρώπη παραμένουν κεντρικοί παίκτες, ενώ αναδυόμενες δυνάμεις επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο την παγκόσμια σκηνή. Για τις επιχειρήσεις, η πρόκληση είναι η προσαρμογή στις νέες πραγματικότητες, καθώς οι καθολικοί κανόνες και θεσμοί παραχωρούν τη θέση τους σε περιφερειακά συστήματα και πολιτικό κατακερματισμό.
Η επιτυχία εξαρτάται σημαντικά από την ευελιξία, που περιλαμβάνει τη δημιουργία περιφερειακών στρατηγικών και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Στρατηγική
Τα ανωτέρω ζητήματα αποτελούν emerging signals που μπορούν να αναδιαμορφώσουν το επιχειρηματικό περιβάλλον τα επόμενα δέκα χρόνια. Κάθε δίπτυχο αντικατοπτρίζει τις δυναμικές της κατακερματισμού και της πολυπολικότητας.
Οι ηγέτες των επιχειρήσεων πρέπει να αναλύσουν:
- Αποδολαριοποίηση και ανεξάρτητα συστήματα πληρωμών: Εναλλακτικά δίκτυα, όπως το CIPS της Κίνας και το UPI της Ινδίας, κερδίζουν έδαφος. Αυτή η στροφή μπορεί σταδιακά να μεταβάλει τη χρηματοοικονομική επιρροή των ΗΠΑ.
- Μετά τον ΠΟΕ: Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν έναν κόσμο αυξανόμενου κανονιστικού κατακερματισμού και πρέπει να προετοιμαστούν κατάλληλα.
- Ενοποίηση BRICS και ASEAN: Προκαλούν σπουδαίες αλλαγές στο παγκόσμιο εμπόριο μέσω κοινών νοημάτων και σχεδίων.
- Διπλωματία μεσαίων κρατών: Οι μεσολαβητές είναι πλέον κέντρα αποφάσεων, προσφέροντας εναλλακτικές μορφές συνεργασίας και διακυβέρνησης.
- Λαϊκισμός και πολιτική αβεβαιότητα: Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι σε ετοιμότητα καθώς οι πολιτικές προτεραιότητες αλλάζουν.
- Επαναστρατιωτικοποίηση και οικονομία ασφαλείας: Αυτός ο τομέας απαιτεί προσοχή, καθώς οι διάφοροι κανονισμοί επηρεάζουν την πρόσβαση σε κρίσιμα υλικά.
