Μια εκτενής μελέτη που διήρκεσε επτά έτη αποκαλύπτει ότι η ρευματοειδής αρθρίτιδα (ΡΑ) δεν εμφανίζεται ξαφνικά τη στιγμή που αρχίζουν οι πόνοι στις αρθρώσεις. Αντίθετα, φαίνεται ότι η ασθένεια ξεκινά πολύ νωρίτερα, με αλλαγές στο ανοσοποιητικό σύστημα που εξελίσσονται «σιωπηλά» για χρόνια.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν άτομα υψηλού κινδύνου, κυρίως εκείνους με αυτοαντισώματα στο αίμα τους, και διαπίστωσαν ότι ο οργανισμός τους παρουσίαζε έντονη ανοσολογική δραστηριότητα πολύ πριν από την εμφάνιση οποιουδήποτε εμφανούς συμπτώματος. Αυτή η ανακάλυψη ενδέχεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε τη διάγνωση και θεραπεία της ΡΑ.
Πώς λειτουργεί το ανοσοποιητικό πριν από την εκδήλωση του πόνου
Η μελέτη έδειξε ότι ήδη στο προκλινικό στάδιο, το ανοσοποιητικό σύστημα ενεργοποιείται λανθασμένα:
- Τα Β-λεμφοκύτταρα, που φυσιολογικά προστατεύουν από λοιμώξεις, αποκτούν χαρακτηριστικά που σχετίζονται με αυτοανοσία.
- Τα Τ-βοηθητικά κύτταρα εμφανίζουν σημάδια ενεργοποίησης, υποδεικνύοντας ότι «καθοδηγούν» τον οργανισμό σε φλεγμονώδη αντίδραση εναντίον του ίδιου του ιστού.
Όλα αυτά συμβαίνουν χωρίς πόνο, πρήξιμο ή άλλα χαρακτηριστικά συμπτώματα που θα οδηγούσαν κάποιον να επισκεφθεί τον γιατρό.
Γιατί η ανακάλυψη αυτή αλλάζει την στρατηγική μας
Η κατανόηση αυτής της «αόρατης» φάσης μετασχηματίζει την προσέγγιση της επιστημονικής κοινότητας. Στο παρελθόν, οι θεραπείες εστιάζονταν στη στιγμή που η νόσος γίνεται ορατή.
Με τα νέα δεδομένα, ανοίγει η πόρτα για:
- Πρώιμη διάγνωση μέσω του εντοπισμού συγκεκριμένων βιοδεικτών στο αίμα.
- Στοχευμένη παρακολούθηση ατόμων υψηλού κινδύνου, προτού εκδηλωθεί κλινικά η νόσος.
- Προληπτικές παρεμβάσεις που ίσως στο μέλλον «φρενάρουν» ή και αποτρέπουν την πλήρη εμφάνιση της ΡΑ.
Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι ίσως στο μέλλον να καταστεί δυνατό το «επαναρύθμισμα» του ανοσοποιητικού συστήματος σε αυτό το πρώιμο στάδιο.
Πρακτικές επιπτώσεις
Άτομα με οικογενειακό ιστορικό ΡΑ ή θετικά αυτοαντισώματα, καθώς και εκείνοι που βιώνουν ανεξήγητη κόπωση και φλεγμονή, μπορεί να βρίσκονται σε αυτή την προκλινική φάση χωρίς να το γνωρίζουν. Η τακτική ιατρική παρακολούθηση, οι εξετάσεις αίματος και η έγκαιρη συμβουλή ενός ρευματολόγου αποκτούν πλέον αυξανόμενη σημασία.
Η εν λόγω έρευνα, με τίτλο “Systemic inflammation and lymphocyte activation precede rheumatoid arthritis”, δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό Science Translational Medicine.
Δείτε την πλήρη μελέτη εδώ.
