«Ψηφιακοί φόροι: Ποιος θα είναι ο τελικός πληρωτής του λογαριασμού; Μάθετε τώρα!»

Τα τελευταία χρόνια, πλήθος ευρωπαϊκών χωρών έχει στραφεί στην επιβολή ψηφιακών φόρων (Digital Services Taxes – DST), με κύριο στόχο τους μεγάλους τεχνολογικούς κολοσσούς. Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο αναδεικνύονται ως τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα εφαρμογής αυτής της πολιτικής. Τα έσοδα από αυτούς τους φόρους είναι σημαντικά: στο Λονδίνο, ο ψηφιακός φόρος ανέρχεται γύρω στα 800 εκατ. στερλίνες ετησίως, ενώ στο Παρίσι πλησιάζουν τα 700 εκατ. ευρώ.

Πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες ετοιμάζονται να ακολουθήσουν το παράδειγμα αυτό, ενώ οι συζητήσεις αναφορικά με την ψηφιακή φορολογία γίνονται ολοένα πιο έντονες σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρά τη σχετική πρόοδο, παραμένει αμφίβολο ποιος τελικά θα επιβαρυνθεί οικονομικά. Θα είναι οι ίδιες οι εταιρείες, οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν δραστηριότητες σε περιοχές με χαμηλότερους φόρους; Ή θα είναι οι καταναλωτές και οι μικρές επιχειρήσεις που βασίζονται σε αυτές τις ψηφιακές υπηρεσίες;

Το Φορολογικό Βάρος

Η επιβολή ψηφιακής φορολογίας ενέχει σοβαρές προκλήσεις. Κάθε χώρα θέτει διαφορετικά όρια και κανόνες, οδηγώντας σε ένα κατακερματισμένο τοπίο που οι μεγάλες επιχειρήσεις δεν το θεωρούν απλώς «φορολογικό βάρος», αλλά ένα ακόμα ρίσκο στη στρατηγική τους.

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι ευρωπαϊκές αγορές είναι o περιορισμός της δραστηριότητας των επιχειρήσεων. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των επενδύσεων, την αναβολή προσλήψεων και τη μεταφορά λειτουργιών σε χώρες με χαμηλότερους κινδύνους. Αυτή η στρατηγική ανησυχεί τους ειδικούς, καθώς ενδέχεται να πλήξει την οικονομία της Ευρώπης με σοβαρές συνέπειες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραδέχεται ότι δεν υπάρχει ενιαίο σχέδιο ψηφιακού φόρου σε επίπεδο Ε.Ε., με την κάθε χώρα να καθορίζει τη φορολογική πολιτική της βάσει των κατευθύνσεων του ΟΟΣΑ. Η καθυστέρηση σε αυτή τη διαδικασία, επιτρέπει στους εθνικούς φόρους να λειτουργούν ως υποκατάστατο, αυξάνοντας περαιτέρω την αβεβαιότητα.

Το Βαρύ Κόστος

Ένα δεύτερο σημαντικό ζήτημα αφορά το ποιος τελικά πληρώνει το κόστος. Έρευνες δείχνουν ότι οι ψηφιακοί φόροι σπάνια επηρεάζουν τους ισολογισμούς των μεγάλων εταιρειών. Αντιθέτως, μέρος του κόστους μετακυλύεται στις τιμές των ψηφιακών υπηρεσιών, κυρίως στη διαφήμιση και στη διαμεσολάβηση.

Η Brookings Institution έχει επισημάνει ότι οι φόροι αυτοί αυξάνουν το κόστος για τις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ψηφιακές πλατφόρμες για να προσεγγίσουν πελάτες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ακριβότερη ψηφιακή προβολή και ανυψωμένα λειτουργικά έξοδα για χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις, ενώ οι τεχνολογικοί κολοσσοί δεν επωμίζονται το ίδιο κόστος.

Σε χώρες όπως η Ελλάδα, αυτή η μετακύλιση κόστους είναι ιδιαίτερα σημαντική. Το τουριστικό και εμπορικό τομέα εξαρτώνται από τη ψηφιακή διαφήμιση και τις διαδικτυακές πλατφόρμες. Όταν το κόστος αυξάνεται, τα περιθώρια απορρόφησης είναι περιορισμένα, οδηγώντας συχνά στη μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές ή μειώνοντας τη δυνατότητα για αύξηση μισθών ή νέες προσλήψεις.

Αναζητώντας Λύση

Η διεθνής απάντηση στο πρόβλημα, γνωστή ως Pillar One του ΟΟΣΑ, παραμένει σε εκκρεμότητα. Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι ένα ποσοστό από τα υπερκέρδη των πολυεθνικών θα φορολογείται στις χώρες όπου βρίσκονται οι χρήστες και οι αγορές τους. Ωστόσο, οι πολιτικές αντιστάσεις, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν καθυστερήσει την εφαρμογή του.

Εφόσον αυτή η λύση παραμένει στάσιμη, οι ψηφιακοί φόροι αναδεικνύονται ως προσωρινό εργαλείο. Η απειλή εμπορικών αντιποίνων είναι επίσης παρούσα. Τον Δεκέμβριο του 2025, Αμερικανοί αξιωματούχοι έθεσαν δημόσια το ενδεχόμενο λήψης εμπορικών μέτρων εναντίον χωρών που επιμένουν σε μονομερείς ψηφιακούς φόρους, προκαλώντας ανησυχία για ενδεχόμενους γεωπολιτικούς τριγμούς.

Σημαντικό είναι ότι αυτή η σύγκρουση δεν περιορίζεται μόνο στα υπουργεία Οικονομικών ή τα διεθνή θεσμικά όργανα. Επιπτώσεις θα υπάρξουν στην πραγματική οικονομία, καθώς οι καθυστερήσεις στις επενδύσεις και οι αυξήσεις κόστους ψηφιακών υπηρεσιών επηρεάζουν την καθημερινότητα των επιχειρήσεων και των καταναλωτών.