Μια νέα μελέτη από τις Ηνωμένες Πολιτείες αποκαλύπτει ότι η μακροχρόνια έκθεση στον χλωρπυριφό (chlorpyrifos), ένα φυτοφάρμακο που χρησιμοποιήθηκε ευρέως τον 20ό αιώνα, σχετίζεται με >2,5 φορές αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης νόσου Πάρκινσον. Η έρευνα αυτή δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Molecular Neurodegeneration και συνδυάζει δεδομένα από ανθρώπους και πειράματα που αποδεικνύουν την εγκεφαλική βλάβη που προκαλεί το χλωρπυριφό στο σύστημα παραγωγής ντοπαμίνης.
Η νόσος Πάρκινσον είναι μια εκφυλιστική νευρολογική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από τρέμουλο, ακαμψία και δυσκολία στην κίνηση. Αν και οι γενετικοί παράγοντες παίζουν ρόλο, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως η έκθεση σε φυτοφάρμακα αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία.
Παρά την απαγόρευση της χρήσης του χλωρπυριφός σε οικιακούς κήπους το 2001 και τους περιορισμούς στη γεωργική χρήση το 2021, το φυτοφάρμακο αυτό εξακολουθεί να χρησιμοποιείται στις ΗΠΑ και σε πολλές χώρες παγκοσμίως.
Αναγνωρίζοντας τα φυτοφάρμακα που ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, μπορούμε να αναπτύξουμε στρατηγικές πρόληψης και να εντοπίσουμε άτομα που ενδέχεται να χρειαστούν παρακολούθηση ή προστατευτικές θεραπείες.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 829 ασθενείς με νόσο Πάρκινσον και 824 υγιείς εθελοντές, όλοι συμμετέχοντες στη μελέτη «Περιβάλλον και Γονίδια της Νόσου Πάρκινσον» του UCLA. Χρησιμοποίησαν αναφορές χρήσης φυτοφαρμάκων στην Καλιφόρνια συνδυαστικά με διευθύνσεις κατοικίας και εργασίας για να εκτιμήσουν την ατομική τους έκθεση.
Για να κατανοήσουν τη μηχανική επίδραση του χλωρπυριφός στον εγκέφαλο, οι ερευνητές εξέθεσαν ποντίκια σε αερολυματοποιημένο χλωρπυριφό για 11 εβδομάδες και πραγματοποίησαν πειράματα και σε ψάρια-ζέβρα για την ανάλυση των βιολογικών βλαβών.
Διαβάστε επίσης: Κοινές χημικές ουσίες βλάπτουν τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου
Κύρια ευρήματα και συνέπειες
Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι συμμετέχοντες με μακροχρόνια έκθεση στον χλωρπυριφό είχαν πάνω από 2,5 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο για Πάρκινσον. Τα ποντίκια που εκτέθηκαν παρουσίασαν κινητικά προβλήματα και απώλεια ντοπαμινούχων νευρώνων — τα ίδια κύτταρα που καταστρέφονται στους ασθενείς.
Η έκθεση στο χλωρπυριφό προκάλεσε επίσης εγκεφαλική φλεγμονή και ανώμαλη συσσώρευση της α-συνουκλεΐνης, της πρωτεΐνης που σχετίζεται με τη νόσο Πάρκινσον. Έρευνες σε ψάρια-ζέβρα αποκάλυψαν ότι το χλωρπυριφό βλάπτει τους νευρώνες εμποδίζοντας τη αυτοφαγία, τη διαδικασία απομάκρυνσης κατεστραμμένων πρωτεϊνών. Όταν οι ερευνητές αποκατέστησαν τη διαδικασία αυτή ή αφαίρεσαν την α-συνουκλεΐνη, οι νευρώνες προστατεύθηκαν.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η δυσλειτουργία της αυτοφαγίας μπορεί να αποτελέσει στόχο για νέες θεραπείες. Παρά τη μείωση της χρήσης χλωρπυριφός, πολλοί άνθρωποι έχουν ήδη εκτεθεί σε αυτό και παρόμοια φυτοφάρμακα παραμένουν ενεργά.
Μελλοντικές μελέτες θα μπορούσαν να εστιάσουν σε άλλες κοινές χημικές ουσίες και αν οι παρεμβάσεις που βελτιώνουν τις διαδικασίες καθαρισμού των κυττάρων θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο για Πάρκινσον. Η μελέτη ενθαρρύνει την ιατρική παρακολούθηση για όσους έχουν ιστορικό έκθεσης.
«Αυτή η έρευνα πλαισιώνει τον χλωρπυριφό ως συγκεκριμένο περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου για τη νόσο Πάρκινσον και όχι απλώς συνοδευτικά φυτοφάρμακα», σημειώνει ο Δρ. Τζεφ Μπρόνσταϊν από το UCLA.
«Η ανακάλυψη ότι η αυτοφαγία μπορεί να προκαλεί νευροτοξικότητα ανοίγει το δρόμο για πιθανές θεραπευτικές προσεγγίσεις», καταλήγει.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι σύμφωνα με την Κοινοτική νομοθεσία, οι δραστικές ουσίες χλωρπυριφός και χλωρπυριφός μεθύλ δεν είναι πλέον εγκεκριμένες για χρήση σε καλλιέργειες.
Πηγή: Medicalxpress
, ένα φυτοφάρμακο που χρησιμοποιήθηκε εκτεταμένα τον 20ό αιώνα, σχετίζεται με πάνω από 2,5 φορές Νέα μελέτη δείχνει πώς το φυτοφάρμακο βλάπτει τα εγκεφαλικά κύτταρα που παράγουν ντοπαμίνη.){kind=link}