Η στρατιωτική παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής γεμάτης πολιτική, επιχειρησιακή και οικονομική αβεβαιότητα, με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις για τις διεθνείς αγορές. Αυτή είναι η εκτίμηση της Morgan Stanley στην πρώτη τους ανάλυση αναφορικά με τις πρόσφατες εξελίξεις.
Παράλληλα, η παγκόσμια κοινότητα παρακολουθεί στενά τις συνέπειες της στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, η οποία έλαβε χώρα στις 3 Ιανουαρίου και είχε ως αποτέλεσμα την απομάκρυνση του προεδρικού ζεύγους, Νικολάς Μαδούρο και Σίλια Φλόρες. Οι δύο τους αντιμετωπίζουν κατηγορίες στη Νέα Υόρκη για υποθέσεις ναρκοτρομοκρατίας, τις οποίες φυσικά αρνούνται.
Η αντιπρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, μετά την επιχείρηση, ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του Μαδούρο, ενώ ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διοικήσουν» τη Βενεζουέλα και θα «ορθώσουν» τις πετρελαϊκές υποδομές της.
Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, «Αυτή η παρέμβαση έχει σημαντικές επιπτώσεις και η πραγματική της επίδραση θα γίνει φανερή σταδιακά, αναλογικά με την αβεβαιότητα που επικρατεί αυτή τη στιγμή». Έτσι, η Morgan Stanley εστιάζει στην εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεων σε βασικές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων.
Ενέργεια: Πιθανές προοπτικές για το πετρέλαιο
Η τιμή του πετρελαίου αναρριχήθηκε κατά την πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσης μετά την αμερικανική στρατιωτική παρέμβαση, καθώς οι αγορές εκτίμησαν τους βραχυπρόθεσμους κινδύνους που σχετίζονται με την παραγωγή πετρελαίου στη Βενεζουέλα, αλλά και τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές αύξησής της.
Η Βενεζουέλα κατέχει τα μεγαλύτερα αποθέματα αργού πετρελαίου παγκοσμίως, αλλά παραμένει ο μικρότερος παραγωγός ανάμεσα στις δέκα χώρες με τα μεγαλύτερα αποθέματα. Η παραγωγή έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω αποτελεσματικότητας, έλλειψης επενδύσεων και διεθνών κυρώσεων.
«Η πολιτική αναταραχή μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω απώλειες παραγωγής βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, αυτό μπορεί να απορροφηθεί από την ήδη υπερπληθώρα που επικρατεί στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου», δηλώνει ο Martijn Rats, Global Commodity Strategist στη Morgan Stanley. Μια σταθερή κυβέρνηση πιθανόν να ενισχύσει τις ξένες επενδύσεις στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας, ενδεχομένως επιτρέποντας μια αύξηση στην παραγωγή.
«Η πρόβλεψή μας είναι ότι οι τιμές του Brent θα υποχωρήσουν στα μέσα των 50 δολαρίων το επόμενο διάστημα, με μια πιθανή αύξηση της παραγωγής από τη Βενεζουέλα να ενισχύει αυτή την προοπτική», προσθέτει ο Rats.
Η πτώση των τιμών του πετρελαίου θα μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες για τους μεγάλους παραγωγούς. Ωστόσο, οι αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες ενδέχεται να αξιώσουν αποζημιώσεις για περιουσιακά στοιχεία που εθνικοποιήθηκαν από το καθεστώς της Βενεζουέλας, ενώ και οι αμερικανικοί όμιλοι θα ωφεληθούν από μεγαλύτερη πρόσβαση στο βαρύ αργό της χώρας. Αντίθετα, οι Καναδοί παραγωγοί ίσως αντιμετωπίσουν αυξημένο ανταγωνισμό.
Ομόλογα: Συνεχιζόμενο ράλι για τη Βενεζουέλα
Η αγορά χρέους αναμένεται να επηρεαστεί άμεσα, με τα ομόλογα της κυβέρνησης της Βενεζουέλας και της κρατικής πετρελαϊκής επιχείρησης PDVSA να συνεχίζουν το θετικό ράλι που ξεκίνησε στα τέλη του 2025.
Οι αγορές είχαν ήδη προεξοφλήσει τις υψηλές πιθανότητες κλιμάκωσης της κατάστασης, λόγω αναφορών για αμερικανική στρατιωτική ενίσχυση στην Καραϊβική, επιθέσεις σε πλοία και πιέσεις για απομάκρυνση του Μαδούρο.
«Παρ’ όλα αυτά, η γρήγορη και φαινομενικά ομαλή απομάκρυνση του Μαδούρο μειώνει τα σενάρια παρατεταμένης ή χαοτικής σύγκρουσης», προσθέτει ο Waever. «Το κύριο ερώτημα είναι κατά πόσο οι εναπομείνασες αρχές της Βενεζουέλας θα ανταποκριθούν στις αμερικανικές απαιτήσεις και θα επιτρέψουν μια ομαλή μετάβαση».
Οι επιπτώσεις στην αγορά ομολόγων στις υπόλοιπες χώρες της Λατινικής Αμερικής παραμένουν περιορισμένες. Ωστόσο, χώρες με στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να σημειώσουν καλύτερες επιδόσεις το 2026, αν αναδείξουν κυβερνήσεις φιλικές προς την Ουάσιγκτον, όπως η Βραζιλία, η Κολομβία και το Περού.
Συναλλαγματικές ισοτιμίες: Δοκιμάζεται η αξιοπιστία του δολαρίου
Η κατάσταση στη Βενεζουέλα ενδέχεται να επηρεάσει τη θέση του δολαρίου ως ασφαλούς καταφύγιου, ιδίως σε περιόδους μεταβλητότητας στις τιμές του πετρελαίου.
«Η επενδυτική εμπιστοσύνη γύρω από το δολάριο είναι σε χαμηλά επίπεδα. Ως εκ τούτου, η αντίδρασή του σε οικονομικά και γεωπολιτικά γεγονότα μπορεί να αναδείξει νέα αφηγηματικά πλαίσια στην αγορά», επισημαίνει ο David Adams, επικεφαλής στρατηγικής G10 FX στη Morgan Stanley. Σε αντίθεση με την κατάσταση του 2014, όταν η πτώση των τιμών του πετρελαίου ενίσχυσε το δολάριο, το σημερινό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από την πολιτική χαλάρωσης της Fed, γεγονός που θα μπορούσε να έχει περιοριστική επίδραση.
Χρυσός: Οι τιμές παραμένουν υψηλές λόγω αβεβαιότητας
Μετά την κλιμάκωση της σχέσης ΗΠΑ – Βενεζουέλας, οι τιμές του χρυσού σημείωσαν άνοδο, καθώς η γεωπολιτική ένταση συνήθως ενισχύει τη ζήτηση για πολύτιμα μέταλλα. Η αβεβαιότητα σχετικά με τις επόμενες κινήσεις των δύο χωρών διατηρεί τον χρυσό ελκυστικό ως ασφαλές καταφύγιο, ενώ μια περαιτέρω αδύναμη πορεία του δολαρίου ενδέχεται να προσφέρει πρόσθετη στήριξη.
Μετοχές: Ευκαιρίες για την αμυντική βιομηχανία
Πριν από την επέμβαση της 3ης Ιανουαρίου, οι μετοχές αμυντικής βιομηχανίας δεν είχαν υποστεί σημαντική μεταβολή στις τιμές τους σχετικά με τις επιθέσεις σε πλοία στην Καραϊβική. Ωστόσο, οι τελευταίες εξελίξεις υποδηλώνουν την ύπαρξη σοβαρότερης κατάστασης, καθώς ο Τραμπ δεν αποκλείει την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων.
«Μια περαιτέρω κλιμάκωση στη Βενεζουέλα ή στις γειτονικές περιοχές δεν έχει εκτιμηθεί πλήρως από τις αμερικανικές αμυντικές μετοχές», παρατηρεί η Kristine Liwag, Senior Aerospace & Defense Equity Analyst της Morgan Stanley. Στην Ευρώπη, η αμερικανική στρατιωτική δράση στέλνει το μήνυμα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εστιάζουν περισσότερο σε ζητήματα της ευρύτερης περιοχής της, με αποτέλεσμα να ενισχύεται η ανάγκη οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά τους, πιθανόν μέσω αυξημένων αμυντικών δαπανών τα επόμενα χρόνια.
