Η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να θυμίζει ένα «παλιομοδίτικο σχέδιο αυτοκρατορικής αποκατάστασης», όπως υποστηρίζει ο Φρανσουά Εσμπούρ, σύμβουλος του Ιδρύματος Στρατηγικής Έρευνας και του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Ερευνών (IISS), σε συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα Le Figaro.
Ο Γάλλος αναλυτής και συγγραφέας της πολιτικής μελέτης «Η Αυτοκτονία της Αμερικής», που κυκλοφόρησε πρόσφατα, θεωρεί παράλογες και επικίνδυνες τις απειλές του Αμερικανού προέδρου για προσάρτηση της Γροιλανδίας, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι οι πιθανότητες ενός στρατιωτικού γεγονότος εκεί αγγίζουν το 50%.
Είναι η δραστηριότητα του Τραμπ, που περιλαμβάνει δασμούς, επέμβαση στη Βενεζουέλα και απειλές κατά της Γροιλανδίας, επιστροφή σε «άκρατο αμερικανικό ιμπεριαλισμό»; Όταν ο ρεπόρτερ της Figaro, Ιβ Μπουρντιγιόν, ρωτά τον Εσμπούρ, εκείνος τονίζει ότι ο ιμπεριαλισμός δεν έχει ποτέ πραγματικά εκλείψει, κι είναι αμφίβολο αν μπορεί ποτέ να εξαφανιστεί.
«Η τρέχουσα πολιτική του Λευκού Οίκου μπορεί να συγκριθεί με την πρώτη αμερικανική αυτοκρατορία του 19ου αιώνα, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαίωναν την προτεραιότητά τους στο Δυτικό Ημισφαίριο, περιλαμβάνοντας τη Λατινική Αμερική», δηλώνει ο διεθνολόγος.
Το δόγμα Μονρόε
Αυτό ταυτίζεται με το δόγμα που περιέγραψε το 1823 ο τότε πρόεδρος Τζέιμς Μονρόε με το περίφημο σύνθημα «Η Αμερική για τους Αμερικανούς». Ο Εσμπούρ προσδιορίζει ότι ο Τραμπ εφαρμόζει μια παραλλαγμένη εκδοχή αυτού του δόγματος, γνωστή ως δόγμα Ντονρόε. «Η πρόσφατη επιχείρηση στη Βενεζουέλα υπήρξε χαρακτηριστική της εφαρμογής αυτού του δόγματος, με σκοπό την εκμηδένιση της ρωσικής, κινεζικής και ιρανικής επιρροής στη χώρα», προσθέτει.
«Ενώ οι Ευρωπαίοι διέπραξαν λάθος, το δόγμα αυτό εκτείνεται επίσης στη Γροιλανδία, που πριν από τον Τραμπ εκλαμβανόταν ήδη από την Ουάσιγκτον ως γεωλογική επέκταση της υφαλοκρηπίδας τους. Αυτά τα επιχειρήματα είναι αμφίβολα και τελείως ξεπερασμένα, αποκαλύπτοντας μια βαθιά παρανόηση της σημερινής παγκόσμιας πραγματικότητας», τονίζει ο Εσμπούρ.
Ορατές απειλές
Ο ρεπόρτερ της «Figaro» ερωτά αν ο κόσμος θα πρέπει να πάρει στα σοβαρά τις πολιτικές του Τραμπ. «Δυστυχώς, ναι», απαντά ο Εσμπούρ, τονίζοντας ότι η άρνηση της πραγματικότητας –όπως η υπόθεση ότι ο Τραμπ μπλοφάρει– συνιστά ένα επικίνδυνο λάθος.
«Ο Τραμπ, όταν λέει ότι θέλει να υλοποιήσει κάτι, συνήθως το κάνει», αναφέρει, υπογραμμίζοντας ότι από τις επιθέσεις στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις μέχρι τις ενέργειες στη Βενεζουέλα, η πιθανότητα στρατιωτικών γεγονότων στη Γροιλανδία ενδέχεται να ξεπερνά το 50%.
Απειλή για τη Συμμαχία
Ο διεθνολόγος επισημαίνει ότι μια τέτοια επέμβαση θα μπορούσε να διαταράξει σοβαρά τις σχέσεις ΗΠΑ-ΝΑΤΟ, ισοδυναμώντας με την διάλυση της Ατλαντικής Συμμαχίας προς όφελος της Ρωσίας και της Κίνας. «Ένας σύμμαχος δεν μπορεί να απειλεί ή να επιτίθεται σε άλλον σύμμαχο», τονίζει.
«Η διάκριση μεταξύ ενός εταίρου και ενός συμμάχου είναι θεμελιώδης: μόνο ο δεύτερος έχει εγγυήσεις για αμοιβαία άμυνα, όπως συμβαίνει με τα μέλη του ΝΑΤΟ. Μία χώρα που επιτίθεται σε μια άλλη είναι πρωτοφανής», παρατηρεί.
Διαφορετικές προσεγγίσεις
Χωρίς καμία αμφιβολία, κανένας ευρωπαϊκός τα κράτος δεν θα προκαλούσε πόλεμο με τις ΗΠΑ για τη Γροιλανδία. Όμως, ο Εσμπούρ προτείνει ότι μια οικονομική απάντηση των Ευρωπαίων, όπως η επιβολή δασμών στις αμερικανικές ψηφιακές υπηρεσίες ή η υποχρέωση βίζας για Αμερικανούς επισκέπτες, θα συνιστούσε ένα ενδεχόμενο αντίποινο.
«Αν όλοι οι πολίτες του Τραμπ γίνουν σαν τον Τιερί Μπρετόν», αναφέρει ο Εσμπούρ, αναφερόμενος στην απαγόρευση εισόδου του Γάλλου πρώην επιτρόπου στις ΗΠΑ λόγω της φορολόγησης αμερικανικών κολοσσών στην ΕΕ.
Όσον αφορά τη διαχείριση της Γροιλανδίας, ο Εσμπούρ συμπληρώνει ότι αν η Ουάσινγκτον επιθυμεί να στείλει περισσότερους στρατιώτες στην περιοχή, χρειάζεται άδεια, γεγονός που σημαίνει ότι η Δανία δεν θα είχε αντίρρηση. Εντούτοις, η Δανία διατηρεί μόνο 200 στρατιώτες στην αεροπορική βάση Πιτουφίκ, σε σύγκριση με 10.000 κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Αρπαγή εδαφών
Ο Εσμπούρ αναγνωρίζει τις αμερικανικές βλέψεις στη Γροιλανδία ως μέρος μιας «παγκόσμιας επιχείρησης αρπαγής εδαφών», που στοχεύει στην εξασφάλιση ενεργειακών κοιτασμάτων, δηλώνοντας ότι η φαντασία περιλαμβάνει την εδαφική επέκταση χωρίς την ανάγκη οικονομικής επένδυσης.
«Ονειρεύονται το πούρο της επεκτατικής πολιτικής, που τους θέλει να ‘καταλάβουν’ γη, αντί να επενδύσουν σε αυτήν», επισημαίνει.
Διαίρεση σφαιρών επιρροής
Αναφορικά με τη θεωρία της νέας διαίρεσης του πλανήτη, ο Εσμπούρ την απορρίπτει, σημειώνοντας ότι τα μεγάλα συμφέροντα των ΗΠΑ στην Ασία και τον Ειρηνικό εξανεμίζουν τέτοιες υποθέσεις. «Η θεωρία των σφαιρών επιρροής είναι προβληματική καθώς η Ασία δεν μπορεί να αγνοηθεί τόσο εύκολα», υπογραμμίζει.
Η αντίληψη Τραμπ
Ο Τραμπ φαίνεται να αποτυπώνει την αντίληψή του για τις σφαίρες επιρροής στη φράση: «ό,τι είναι δικό μου είναι δικό μου και ό,τι είναι δικό σου να είναι δικό μου».Η καταστροφική του πολιτική εναντίον των Ευρωπαίων σε σύγκριση με τις πιο αποτελεσματικές μεθόδους που έχει χρησιμοποιήσει στη Μέση Ανατολή προκαλεί απορία, με τον Εσμπούρ να υπογραμμίζει ότι το κανονιστικό πλαίσιο των χωρών αυτών είναι «τραμπικό» και «καθορίζεται από βία».
