Με την αναγνώριση του Κιρ Στάρμερ ως τον λιγότερο δημοφιλή Βρετανό πρωθυπουργό από το 1977, η κατάσταση δείχνει να γίνεται όλο και πιο τεταμένη, κυρίως λόγω της ριζικής αναδιάρθρωσης της τοπικής αυτοδιοίκησης με βάση τις προτάσεις μιας γνωστής συμβουλευτικής εταιρείας. Γιατί, όμως, οι ανησυχίες σχετικά με την πορεία της Γηραιάς Αλβιόνας υποδεικνύουν ένα ενδεχόμενο φιάσκο, την ώρα που πολλές τοπικές εκλογές αναβάλλονται;
Συγκεκριμένα, η Λευκή Βίβλος για την Αποκέντρωση στην Αγγλία, που πρόσφατα καταχωρήθηκε και βρίσκεται σε στάδιο διαβούλευσης, υιοθετεί τα συμπεράσματα μιας έκθεσης της συμβουλευτικής εταιρείας PWC που είχε δημοσιευτεί το 2020.
Η κεντρική ιδέα της έκθεσης αυτής συνοψίζεται στη φράση «όσο μεγαλύτερο, τόσο καλύτερο», προάγοντας την αρχή της «οικονομίας κλίμακας» μέσω της ενοποίησης δήμων και κομητειών σε ευρύτερες περιφερειακές οντότητες.
Ο Βρετανός δημοσιογράφος Άαρον Μπαστάνι, για το Unherd, εξηγεί ότι οι μεγαλύτερες διοικήσεις έχουν τη δυνατότητα να σχεδιάζουν μακροπρόθεσμα και να προσλαμβάνουν κατάλληλους ανθρώπους. Εάν η Αγγλία επιθυμεί περισσότερους μητροπολιτικούς δημάρχους, οι συνδυασμένες αρχές που θα εποπτεύουν θα χρειαστούν καλύτερες και πιο ομοιογενείς δομές.
Επιπλέον, η PWC εκτιμά ότι οι φορολογούμενοι θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν πάνω από 700 εκατ. λίρες ετησίως. Ωστόσο, ο Μπαστάνι αναρωτιέται πόσο πιθανό είναι μια μόνο έκθεση, που συντάχθηκε πριν από πέντε χρόνια από μια συμβουλευτική εταιρεία, να αποτελεί το σχέδιο για τη μεγαλύτερη αναδιοργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης εδώ και δεκαετίες.
Δεδομένου ότι η αναδιάρθρωση θα υλοποιείται σε στενά χρονοδιαγράμματα και συμπίπτει με εκλογές, οι πιθανότητες να αναβληθούν εκλογές σε συγκεκριμένες περιοχές είναι σοβαρές. «Μέχρι τώρα, αυτό το ζήτημα παρέμενε κάτω από το εθνικό ραντάρ, αλλά σύντομα θα γίνουν σαφείς οι συνέπειες», αναφέρει ο Μπαστάνι, υπογραμμίζοντας τους λόγους ανησυχίας για τους Βρετανούς πολίτες.
Καλοί και κακοί δήμοι μαζί
Καταρχάς, η φαινομενικά αυθαίρετη εφαρμογή της λογικής της «οικονομίας κλίμακας» σε μία από τις πιο ιστορικές χώρες της Ευρώπης είναι εντυπωσιακή. Πόλεις όπως το Σαουθάμπτον και το Πόρτσμουθ, οι οποίες διαχρονικά ήταν αντίπαλες και έχουν ιστορία σχεδόν χιλιετίας, προγραμματίζεται να ενωθούν κάτω από έναν κοινό δήμαρχο.
Ακόμα και το Μπόρνμουθ, με εντελώς διαφορετικές ανάγκες, προτάθηκε να ενσωματωθεί στις ίδιες δημοτικές αρχές, κάτι που δείχνει την αδιαφορία των πολιτικών για την ιστορία και το παρελθόν των πόλεων, που αντιμετωπίζονται σαν απλά δεδομένα ενός υπολογιστικού φύλλου.
«Οι αρχές με πλεονάσματα αναμένεται να συγχωνευτούν με αυτές που βρίσκονται σε έλλειμμα, με ελάχιστη έως καμία βοήθεια από το Γουέστμινστερ. Τα πλεονάσματα θα μπλέκονται σε μια κοινή δεξαμενή με τις υποχρεώσεις», σημειώνει ο Μπαστάνι. «Σε αρκετές αρχές που έχουν διοικηθεί σωστά, θα επιβληθεί μορφή λιτότητας για να “σωθούν” αυτές που δεν τα πηγαίνουν καλά. Όταν οι υπουργοί μιλούν για “οικονομική κλίμακα” και “ανθεκτικότητα”, αναφέρονται ουσιαστικά στη συγχώνευση υγειών συμβουλίων με προβληματικά γείτονες».
Δεν θα μειώσει τα κόστη
Επιπλέον, ο Μπαστάνι αμφισβητεί την υπόθεση ότι η αναδιοργάνωση θα μειώσει τα κόστη. Παρόλο που η έκθεση της PWC προέβλεπε εξοικονόμηση 2,9 δισ. λιρών σε 5 χρόνια, το County Councillor Network, ο ίδιος οργανισμός που ανέθεσε την έκθεση του 2020, υποστηρίζει ότι οι νέες περιφέρειες με πληθυσμό κάτω από 500.000 κατοίκους δεν θα δουν κανένα οικονομικό όφελος.
«Δεν έγινε καμία εσωτερική ανασκόπηση κόστους από την κυβέρνηση, γεγονός που καθιστά τις προβλεπόμενες εξοικονομήσεις αβέβαιες», προσθέτει ο Μπαστάνι, τονίζοντας ότι οι οικονομικές εκτιμήσεις που συνοδεύουν την αναδιοργάνωση δεν έχουν εξεταστεί από την ίδια την κυβέρνηση.
Τα συμφέροντα της συμβουλευτικής
Σημαντικό είναι να σημειωθεί ότι την έκθεση ανέθεσε στην PWC το 2020 το County Council Network, μέρος της Local Government Association (LGA), του θεσμικού οργάνου που εκπροσωπεί τα συμβούλια στην Αγγλία. Ο Μπαστάνι υπογραμμίζει την ανησυχία σχετικά με το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν έχει διεξάγει τη δική της ανασκόπηση, ανησυχώντας για τα κίνητρα της PWC να ωφεληθεί από τον ριζικό εξορθολογισμό των τοπικών αρχών.
«Η συγχώνευση τμημάτων όπως η μισθοδοσία, το ανθρώπινο δυναμικό και οι υπηρεσίες IT είναι το καθημερινό έργο κάθε συμβουλευτικής. Αυτό ισχύει και για την υποχρεωτική ανατροπή των διοικητικών δομών, την εξοικονόμηση των περιουσιακών στοιχείων και την ενοποίηση των υπηρεσιών των συμβουλίων», προειδοποιεί.
«Στην πραγματικότητα, υπάρχουν ενδείξεις ότι συμβουλευτικές όπως η PWC έχουν κίνητρα να κάνουν κάθε νέο οργανισμό όσο πιο περίπλοκο γίνεται, αυξάνοντας έτσι την εξάρτηση από εξωτερική βοήθεια», καταλήγει ο Μπαστάνι σημειώνοντας ότι η πολιτική τάξη φαίνεται να μην έχει συνειδητοποιήσει την αποδόμηση της τοπικής αυτοδιοίκησης.
