«Σοκ! Το λόμπι του πετρελαίου θριαμβεύει: Απουσία αναφοράς στα ορυκτά καύσιμα στη συμφωνία της COP30!»

Στη σκιά της κλιματικής κρίσης, η Σαουδική Αραβία ηγήθηκε μιας ομάδας πετρελαιοπαραγωγών χωρών που πετύχαν μια σημαντική νίκη στο πρόσφατο συνέδριο του ΟΗΕ για το κλίμα (COP30), το οποίο έληξε το Σάββατο χωρίς να γίνει καμία αναφορά στην απαραίτητη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Η συμφωνία ανακοινώθηκε από τη βραζιλιάνικη προεδρία της COP30, έπειτα από πολύωρες διαπραγματεύσεις που συνεχίστηκαν μια ημέρα παραπάνω από την προγραμματισμένη λήξη της συνόδου την Παρασκευή.

Στο Μπέλεμ, μια μικρή πόλη κοντά στον Αμαζόνιο, η κατάσταση φαινόταν να οδεύει προς αδιέξοδο, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση και πλήθος άλλων χωρών ζητούσαν ρητή αναφορά στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, ανέφερε ότι η τελική συμβιβαστική λύση είναι αποδεκτή, αν και δεν είναι τόσο φιλόδοξη όσο θα έπρεπε.

«Θα τη στηρίξουμε, γιατί τουλάχιστον κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση» δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η συμφωνία προβλέπει την επιτάχυνση της κλιματικής δράσης και την τριπλασία της οικονομικής βοήθειας για τον προσανατολισμό των φτωχότερων χωρών απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Συμβιβασμοί και εξελίξεις

Ο πρόεδρος της COP30, Αντρέ Κορέα ντο Λάγο, ανακοίνωσε ότι, εκτός από τη συμφωνία, η Βραζιλία θα δημοσιεύσει και ένα δεύτερο κείμενο που θα αναφέρεται στα ορυκτά καύσιμα και την προστασία των δασών, θέματα για τα οποία δεν υπήρξε συναίνεση.

«Θα ανακοινώσουμε δύο ‘οδικούς χάρτες’ καθώς δεν είχαμε την ωριμότητα να πετύχουμε ομοφωνία» δήλωσε ο ντο Λάγο.

Σημαντικό μέρος της συμφωνίας περιλαμβάνει την απόφαση να τριπλασιαστεί η κλιματική βοήθεια έως το 2035, μια θεμελιώδης απαίτηση των φτωχών χωρών που προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.

Η διαφορά απόψεων σχετικά με τα ορυκτά καύσιμα και την απομείωση των εκπομπών CO2 ανέδειξε και φέτος την δυσκολία επίτευξης συμφωνίας, σε μια διαδικασία που απαιτεί ομοφωνία μεταξύ σχεδόν 200 κρατών.

Η δέσμευση για «σταδιακή μείωση» της χρήσης ορυκτών καυσίμων είχε συμφωνηθεί στην προηγούμενη σύνοδο, την COP28, τιμώντας την πρώτη ρητή αναφορά στην κυριότερη αιτία της κλιματικής αλλαγής, σε διαπραγματεύσεις που διαρκούν εδώ και τρεις δεκαετίες.

O πρόεδρος της COP30 Αντρέ Κορέα ντο Λάγο παίζει ρόλο μεσολαβητή για τη γεφύρωση των διαφορών (Reuters)

Η αντίδραση των πετρελαιοπαραγωγών χωρών ήταν άμεση. Τρεις πηγές του Reuters ανέφεραν ότι το αραβικό μπλοκ, το οποίο περιλαμβάνει τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ζήτησε σε κλειστή συνάντηση να μην υπάρξει καμία αναφορά στις ενεργειακές τους βιομηχανίες.

Η Σαουδική Αραβία ενημέρωσε τους διαπραγματευτές για ανακοίνωση της Αραβικής Ομάδας, προειδοποιώντας ότι η στοχοποίηση των αραβικών εταιρειών υδρογονανθράκων θα οδηγούσε σε κατάρρευση των διαπραγματεύσεων.

Πριν από την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, περίπου 80 κυβερνήσεις πρόβαλαν αίτημα για οδικό χάρτη σχετικά με την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Όμως, την Παρασκευή βράδυ, πολλές από αυτές διακήρυξαν σε κλειστές συνομιλίες ότι θα αποδέχονταν συμφωνία χωρίς τέτοιες αναφορές.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι ΗΠΑ απουσίαζαν φέτος από τις συνομιλίες, καθώς ο πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει αρχίσει τη διαδικασία αποχώρησης της χώρας από τη Συμφωνία του Παρισιού, χαρακτηρίζοντας την κλιματική αλλαγή φάρσα.

Ωστόσο, το Σάββατο, η σύνοδος των ηγετών της G20 στη Νότιο Αφρική κατέληξε σε ανακοίνωση που υποδηλώνει τη σοβαρότητα της κλιματικής αλλαγής, κίνηση που χαρακτηρίστηκε «επαίσχυντη» από τις ΗΠΑ.

Μπροστά στην COP30, ο ΟΗΕ προειδοποίησε ότι η ανθρωπότητα έχει ουσιαστικά χάσει τη δυνατότητα συμμόρφωσης με τον στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού, σύμφωνα με τον οποίο η άνοδος της θερμοκρασίας έως το τέλος του αιώνα δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τους 1,5 βαθμούς, ή το πολύ 2,0 βαθμούς σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.