Το 2026 θα είναι μια χρονιά-ορόσημο για την ανθρωπότητα στο Διάστημα, καθώς η Κίνα ετοιμάζεται να προχωρήσει σε μία κρίσιμη αποστολή στη Σελήνη. Κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια διαδραματίζει η φιλόδοξη αποστολή Chang’e 7, η οποία προγραμματίζεται να εκτοξευθεί το δεύτερο μισό του τρέχοντος έτους. Σκοπός της αποστολής αυτής είναι όχι μόνο η προσγείωση, αλλά κυρίως η επιτόπια έρευνα για τον πολύτιμο πόρο στο Διάστημα: το παγωμένο νερό.
Η παγκόσμια κοινότητα παρακολουθεί στενά την κούρσα για την κατάκτηση του Διαστήματος, και το Πεκίνο φαίνεται να τηρεί αυστηρά το χρονοδιάγραμμά του, εστιάζοντας στον στρατηγικό Νότιο Πόλο της Σελήνης.
Μια «αρμάδα» ρομπότ στον κρατήρα Shackleton
Το Chang’e 7 δεν είναι απλώς μία σεληνάκατος, αλλά ένα σύνθετο σύστημα διαστημικών σκαφών που περιλαμβάνει έναν δορυφόρο τροχιάς (orbiter), μία σεληνάκατο προσεδάφισης (lander), ένα ρόβερ και ένα εξαιρετικά καινοτόμο «ιπτάμενο» σκάφος αναπήδησης (hopper).
Αυτό το «hopper» σχεδιάζεται για να εισέλθει σε περιοχές όπου το φως του ήλιου δεν φτάνει ποτέ, τις λεγόμενες Μόνιμα Σκιαζόμενες Περιοχές (PSRs). Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι σε αυτές τις περιοχές μπορεί να κρύβονται αρχαία αποθέματα πάγου, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο για την παραγωγή οξυγόνου και πόσιμου νερού, αλλά και για καύσιμα που θα διευκολύνουν μελλοντικές αποστολές στον Άρη.
Η περιοχή στόχος είναι το χείλος του κρατήρα Shackleton, ένα σημείο που προσφέρει σχεδόν συνεχή ηλιοφάνεια στις κορυφές του και απίστευτο σκοτάδι στο εσωτερικό του. Η επιτυχής προσγείωση εκεί θεωρείται τεχνολογικός άθλος, λόγω του ανώμαλου εδάφους και των δραματικών μεταβολών φωτισμού.
Η τεχνολογία πίσω από την ανακάλυψη
Για να εντοπιστεί το νερό, το Chang’e 7 φέρει συνολικά 18 επιστημονικά όργανα. Το σκάφος αναπήδησης είναι εξοπλισμένο με τον αναλυτή LUWA (Lunar soil Water molecule Analyzer). Όπως αναφέρουν ερευνητές από το Ινστιτούτο Φυσικών Επιστημών της Hefei, το όργανο αυτό θα πραγματοποιήσει επιτόπιες μετρήσεις για την ποσότητα και προέλευση του σεληνιακού πάγου.
Ενθαρρυντική είναι η διεθνής συνεργασία της αποστολής, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις. Στο φορτίο του Chang’e 7 περιλαμβάνονται όργανα από την Αίγυπτο, το Μπαχρέιν, την Ιταλία, την Ελβετία, την Ταϊλάνδη και τη Ρωσία. Ειδικότερα, με τη Roscosmos συνεργάζονται σε ένα σύστημα παρακολούθησης της σεληνιακής σκόνης και του πλάσματος, στοιχεία κεφαλαιώδους σημασίας για τις μελλοντικές μόνιμες βάσεις.
Αξιοσημείωτο είναι το ευρυγώνιο τηλεσκόπιο ILO-C, το οποίο δημιουργήθηκε μέσω σύμπραξης του Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ και της International Lunar Observatory Association (ILOA) από τη Χαβάη, έτοιμο να προσφέρει μοναδικές εικόνες του γαλαξία μας από την επιφάνεια της Σελήνης.
Ο αγώνας δρόμου και η επόμενη μέρα
Η σημασία της αποστολής ξεπερνά την επιστήμη. Όπως αναφέρει ο Norbert Schörghofer, ανώτερος επιστήμονας στο Planetary Science Institute, η Κίνα φαίνεται να γυρίζει σελίδα στην εκμετάλλευση των σεληνιακών πόρων. «Προγραμματικά, η σειρά Chang’e τηρεί αυστηρά τα χρονοδιαγράμματα», επισημαίνει, προσθέτοντας ότι οι Κινέζοι ενδέχεται να είναι μπροστά κατά τουλάχιστον ένα έτος στον ανταγωνισμό, θέτοντας τις βάσεις για μόνιμη παρουσία στη Σελήνη.
Το Chang’e 7 αποτελεί προπομπό του Διεθνούς Σεληνιακού Ερευνητικού Σταθμού (ILRS), μιας κοινοπραξίας υπό την ηγεσία της Κίνας και της Ρωσίας. Αν η αποστολή αυτή στεφθεί με επιτυχία, η επόμενη αποστολή, το Chang’e 8 το 2028, θα δοκιμάσει τεχνολογίες τρισδιάστατης εκτύπωσης κτιρίων με χρήση σεληνιακού εδάφους. Σκοπός είναι η αποστολή πληρώματος στη Σελήνη πριν το 2030.
Γιατί μας αφορά;
Η επιτυχία του Chang’e 7 μπορεί να ανατρέψει την ισορροπία στις διαστημικές δυνάμεις. Η ανακάλυψη εκμεταλλεύσιμων ποσοτήτων νερού δεν είναι μόνο μία επιστημονική νίκη, αλλά το κλειδί για τη βιωσιμότητα της ανθρώπινης διάδοσης στο Ηλιακό Σύστημα.
Καθώς η NASA προχωρά το πρόγραμμα Artemis, η στρατηγική της Κίνας να συνδυάσει ρομποτική ακρίβεια με διεθνείς συνεργασίες δείχνει ότι η Σελήνη είναι πλέον ένας τόπος όπου δεν τοποθετούνται μόνο σημαίες, αλλά αναδείχνεται ως το επόμενο μεγάλο οικονομικό και στρατηγικό σύνορο. Έτσι, το 2026 δεν αναμένουμε απλώς μια εκτόξευση, αλλά την αρχή μιας εποχής όπου η ανθρωπότητα θα αρχίσει να «ζει από τη γη» του φεγγαριού.
