Ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ισπανίας, Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος, και ο πρώην επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας, Κλάας Κνοτ, έχουν προταθεί ως οι κορυφαίοι υποψήφιοι από Ευρωπαίους οικονομολόγους για τη θέση της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση που διεξήγαγαν τα Financial Times.
Η οκταετής θητεία της Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία δεν είναι ανανεώσιμη, λήγει τον Νοέμβριο του 2027. Παρόλα αυτά, η διεκδίκηση της καίριας αυτής θέσης έχει ήδη αρχίσει, στο πλαίσιο ανασχηματισμού ανώτερων θέσεων στην ΕΚΤ που αναμένονται τα επόμενα δύο χρόνια.
Στην έρευνα συμμετείχαν 70 οικονομολόγοι, που κλήθηκαν να εκφράσουν την προτίμησή τους για τον διάδοχο της Λαγκάρντ. Ο Ερνάντες ντε Κος συγκέντρωσε το 26% της προτίμησης, ενώ ο Κνοτ ακολούθησε με 24%. Οι συμμετέχοντες προήλθαν από τον ακαδημαϊκό χώρο, think tanks και τον ιδιωτικό τομέα, αποδεικνύοντας το ενδιαφέρον και την έμφαση που δίνεται στην προσεχή επιλογή ηγεσίας της ΕΚΤ.
Ο Ερνάντες ντε Κος έχει επαινεθεί για την εκτενή τεχνική του γνώση στη νομισματική πολιτική και στην λειτουργία των κεντρικών τραπεζών. Υποστηρικτές του σημειώνουν ότι η τοποθέτηση ενός έμπειρου τεχνοκράτη στη θέση αυτή θα ενίσχυε την αξιοπιστία και την ανεξαρτησία της ΕΚΤ, ειδικά σε μια εποχή όπου οι κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πολιτικές πιέσεις. Αυτό θα μπορούσε να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα για τη δέσμευση της Ευρώπης στην διατήρηση ενός ισχυρού και σταθερού ευρώ.
Από την άλλη, ο Κνοτ, του οποίου η δεύτερη επταετής θητεία έληξε τον Ιούνιο, προβάλλεται ως μια σταθερότατη επιλογή, ικανός να προσαρμόζεται στις μεταβαλλόμενες οικονομικές συνθήκες. Η φήμη του για δημοσιονομική και νομισματική σύνεση έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον οικονομολόγων που παρακολουθούν την κατάσταση του πληθωρισμού και τη συνολική χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Απουσία Γερμανών υποψηφίων στην προεδρία της ΕΚΤ
Δύο Γερμανοί υποψήφιοι – ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιοάκιμ Νάγκελ, και το μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ, Ίζαμπελ Σνάμπελ – έλαβαν μικρότερη υποστήριξη, με τη Σνάμπελ να συγκεντρώνει το 14% και τον Νάγκελ μόλις το 7%. Παρόλο που θεωρούνται ικανοί, αρκετοί οικονομολόγοι εξέφρασαν επιφυλάξεις, δεδομένου ότι η νομοθεσία της ΕΕ θα μπορούσε να δυσκολεύει τη μετάβαση ενός μέλους του εκτελεστικού συμβουλίου απευθείας στην προεδρία.
Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Γαλλίας, Φρανσουά Βιλερουά Ντε Γκαλό, είναι ο μοναδικός εναλλακτικός υποψήφιος που αναφέρεται περισσότερες από μία φορές, ενώ σχεδόν το 25% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να διατυπωθούν προτιμήσεις.
Η εθνικότητα των υποψηφίων έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις. Ενώ κάποιοι οικονομολόγοι θεωρούν ότι, σχεδόν τρεις δεκαετίες από τη δημιουργία της ΕΚΤ, θα ήταν δίκαιο να αναλάβει επιτέλους ένας Γερμανός τον ρόλο του προεδρεύοντος, άλλοι επικαλούνται την πολιτική ρευστότητα και την ανάγκη για ισορροπία, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διοικείται από μια Γερμανίδα, την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Αρκετοί αναλυτές σημειώνουν ότι η διαδικασία επιλογής είναι συνήθως αδιαφανής και επηρεάζεται από πολιτικές σκοπιμότητες, με το αποτέλεσμα να εξαρτάται συχνά από συμφωνίες της τελευταίας στιγμής.
Η εμπειρία των προηγούμενων διορισμών υποδεικνύει ότι οι πρώτοι υποψήφιοι δεν είναι πάντα και οι επικρατέστεροι, όπως είχε συμβεί και με την εκλογή της Λαγκάρντ. Η προσοχή επομένως στρέφεται στις επερχόμενες προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει ο επόμενος πρόεδρος της ΕΚΤ, οι οποίες περιλαμβάνουν την αντιμετώπιση των αυξανόμενων επιπέδων δημόσιου χρέους στην Ευρώπη.
Η υπερχρέωση ενδέχεται να περιορίσει τη δυνατότητα της κεντρικής τράπεζας να αυξήσει τα επιτόκια, καθώς αυτό θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τα δημόσια οικονομικά. Η διασφάλιση της αξιοπιστίας και της ανεξαρτησίας της ΕΚΤ, εν μέσω ολοένα αυξανόμενων πολιτικών πιέσεων, θα είναι καθοριστική για την επιτυχία της, καθώς κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη προσεγγίζουν τη κεντρική τράπεζα να αναλάβει διευρυμένες ευθύνες, πέρα από τον έλεγχο του πληθωρισμού.
Συνολικά, αν και οι Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος και Κλάας Κνοτ βρίσκονται στην κορυφή των προτιμήσεων, η πολιτική αβεβαιότητα δημιουργεί προβληματισμούς για το μέλλον της προεδρίας της ΕΚΤ. Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από μια σειρά παραμέτρων, τόσο πολιτικών όσο και τεχνικών προσόντων που θα διασφαλίσουν την ακεραιότητα της Ευρώπης στο χρηματοπιστωτικό τοπίο.
