Τα πυρηνικά απόβλητα εξαφανίζονται ποτέ;

Οι πυρηνικοί σταθμοί χρησιμοποιούνται κυρίως για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, και ενώ συχνά θεωρούνται ως καθαρότερη πηγή ενέργειας, υπάρχει ένα μειονέκτημα. Αυτοί οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας παράγουν απόβλητα. Αυτά τα απόβλητα είναι ραδιενεργά και, ως εκ τούτου, εξαιρετικά επικίνδυνα. Τούτου λεχθέντος, υπάρχει μια κοινή παρανόηση ότι τα πυρηνικά απόβλητα είναι επικίνδυνα για πάντα, αλλά αυτό δεν είναι απολύτως αλήθεια. Ο χρόνος που τα απόβλητα είναι ραδιενεργά εξαρτάται από τον τύπο και δεν εξαφανίζονται απαραίτητα ποτέ.

Η ραδιενέργεια των πυρηνικών αποβλήτων διασπάται με την πάροδο του χρόνου. Τα περισσότερα πυρηνικά απόβλητα γίνονται αρκετά ασφαλή για χειρισμό μέσα σε λίγες μόνο δεκαετίες και απορρίπτονται σε ρηχές εγκαταστάσεις, αποσυντίθενται στα ίδια επίπεδα ραδιενέργειας που αρχικά εξορύσσονταν (η οποία, για κάθε δίκαιο, μπορεί ακόμα να φέρει κάποιο επίπεδο κινδύνου ανάλογα με τη συγκέντρωση). Ένα πολύ μικρό μέρος παραμένει ραδιενεργό για χιλιάδες χρόνια και χρειάζεται βαθιά, μακροχρόνια αποθήκευση. Αν και αυτό μπορεί να ακούγεται αρκετά τρομακτικό, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι πολλές άλλες βιομηχανίες δημιουργούν επικίνδυνα απόβλητα και μερικοί όπως ο υδράργυρος ή το κάδμιο παραμένουν επικίνδυνοι για πάντα.

Με το ενδιαφέρον για την πυρηνική ενέργεια σε άνοδο – η κυβέρνηση των ΗΠΑ σκοπεύει ακόμη και να δημιουργήσει πυρηνικούς αντιδραστήρες επόμενης γενιάς – είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τις διάφορες μεθόδους για το πώς αποθηκεύονται τα πυρηνικά απόβλητα και πού, συμπεριλαμβανομένων βαθιά υπόγειων και βραχυπρόθεσμων εγκαταστάσεων αποθήκευσης. Και παρόλο που έχουν διερευνηθεί άλλες μέθοδοι για την αποθήκευση πυρηνικών αποβλήτων, μέχρι σήμερα, δεν έχουν εφαρμοστεί.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι εγκαταστάσεων για την ασφαλή διάθεση των πυρηνικών αποβλήτων και η μέθοδος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο καιρό τα απόβλητα παραμένουν ραδιενεργά. Τα απόβλητα χαμηλής στάθμης και τα ενδιάμεσα απόβλητα μικρότερης διάρκειας ζωής τοποθετούνται συνήθως σε χώρους διάθεσης κοντά στην επιφάνεια, είτε στο επίπεδο του εδάφους είτε σε ρηχά υπόγεια σπήλαια. Αυτές οι εγκαταστάσεις χρησιμοποιούν μηχανικά θησαυροφυλάκια που γεμίζουν, σφραγίζονται και τελικά καλύπτονται με προστατευτικά στρώματα εδάφους και αδιαπέραστες μεμβράνες. Αυτοί οι τύποι εγκαταστάσεων λειτουργούν σε μέρη όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιαπωνία, οι ΗΠΑ, η Σουηδία και η Φινλανδία.

Για πιο επικίνδυνα πυρηνικά απόβλητα, η λύση είναι η απόρριψη σε βαθιά γεωλογία. Αυτές οι υπόγειες εγκαταστάσεις μπορούν να βρίσκονται έως και μερικά μίλια κάτω και να βασίζονται σε ένα σύστημα πολλαπλών φραγμών για ασφάλεια. Το δοχείο απορριμμάτων, κατασκευασμένο από κατασκευασμένα υλικά όπως ο πηλός μπεντονίτη, και η γύρω γεωλογία συνεργάζονται για να εμποδίσουν το ραδιενεργό υλικό να φτάσει στην επιφάνεια. Πολλές χώρες έχουν ενεργά έργα βαθιάς γεωλογίας. Υπάρχει ακόμη και ένας πυρηνικός υπόγειος τάφος που μπορεί να αποθηκεύσει απόβλητα για 100.000 χρόνια.

Ορισμένες χώρες χρησιμοποιούν επίσης ενδιάμεση αποθήκευση κατά τη δημιουργία μακροπρόθεσμων αποθετηρίων. Τα απόβλητα υψηλής στάθμης και τα χρησιμοποιημένα καύσιμα αντιδραστήρων συχνά περνούν χρόνια ψύχοντας σε πισίνες πριν μεταφερθούν σε βαρέλια ξηρής αποθήκευσης από χάλυβα και σκυρόδεμα. Αυτά τα βαρέλια μπορούν να κάθονται πάνω από το έδαφος ή εν μέρει κάτω και είναι σχεδιασμένα να περιέχουν με ασφάλεια καύσιμο που παράγει θερμότητα για δεκαετίες.

Έχουν προταθεί και άλλες ιδέες για την αποθήκευση πυρηνικών αποβλήτων που δεν χρησιμοποιούνται επί του παρόντος. Μια τέτοια επιλογή ήταν η εκτόξευση πυρηνικών αποβλήτων στο διάστημα. Λόγω του υψηλού κόστους των πυραύλων, αυτό θεωρήθηκε μόνο για τα πιο επικίνδυνα από τα πυρηνικά απόβλητα. Αν και η NASA εξέτασε αυτήν την επιλογή στις δεκαετίες του 1970 και του 1980 με μια προτεινόμενη ιδέα που αφορούσε την τοποθέτηση πυρηνικών αποβλήτων στον ήλιο, η ιδέα τελικά εγκαταλείφθηκε. Ο κίνδυνος να πάει στραβά με μια εκτόξευση κατά τη μεταφορά τόσο επικίνδυνου φορτίου ήταν πολύ υψηλός για να αξίζει τον κόπο η προσπάθεια.

Μια άλλη ερευνητική ιδέα ήταν να τοποθετηθούν πυρηνικά απόβλητα σε ωκεάνια τάφρους εντός των ζωνών καταβύθισης. Αυτή η μέθοδος δεν εφαρμόστηκε ποτέ λόγω της δυσκολίας πρόσβασης σε αυτές τις βαθιές υποβρύχιες ζώνες. Επίσης, αν και κάποτε χρησιμοποιήθηκε η απόρριψη στη θάλασσα, τώρα απαγορεύεται βάσει διεθνών συμφωνιών, πράγμα που σημαίνει ότι η διάθεση στη ζώνη καταβύθισης είναι επίσης παράνομη. Έγινε κάποια σκέψη για την πιθανή διάθεση πυρηνικών αποβλήτων σε στρώματα πάγου. Ωστόσο, η Συνθήκη της Ανταρκτικής του 1959 τροφοδότησε την απόρριψη αυτής της ιδέας. Αυτή η συνθήκη τονίζει ότι η Ανταρκτική πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο για ειρηνικούς σκοπούς, ότι η επιστημονική έρευνα στην περιοχή βασίζεται στη συνεργασία και ότι η Ανταρκτική δεν μπορεί να αξιωθεί ως κυρίαρχο έδαφος.

Δεδομένου ότι η πυρηνική ενέργεια, όπως αυτή που χρησιμοποιείται σε πυρηνικά αμερικανικά στρατιωτικά αεροπλανοφόρα, φαίνεται ότι θα είναι πάντα μαζί μας, το ίδιο θα ισχύει και για τα απόβλητά της. Αν και μπορεί να μην εξαφανιστεί ποτέ πλήρως, μπορεί τουλάχιστον να περιοριστεί με ασφάλεια.