Οι αρχαιολόγοι στη Δανία λένε ότι ένα βυθισμένο πλοίο των Βίκινγκ κοντά στην Κοπεγχάγη είναι το μεγαλύτερο σκάφος του είδους του που ανακαλύφθηκε ποτέ – και αυτό κάτι λέει. Με μήκος σχεδόν 92 πόδια, το σκάφος ηλικίας 600 ετών είναι επίσης ένα από τα καλύτερα διατηρημένα παραδείγματα οδοντωτών τροχών, ενός «σούπερ πλοίου» του οποίου ο προηγμένος σχεδιασμός και η ικανότητα μεταφοράς βοήθησαν να μεταμορφωθεί το εμπόριο στη μεσαιωνική Ευρώπη.
«Το εύρημα είναι ένα ορόσημο για τη θαλάσσια αρχαιολογία», ο επικεφαλής της ανασκαφής Otto Uldum είπε σε δήλωσηπροσθέτοντας ότι το σκάφος προσφέρει τώρα μια «μοναδική ευκαιρία να κατανοήσουμε τόσο την κατασκευή όσο και τη ζωή στα μεγαλύτερα εμπορικά πλοία του Μεσαίωνα».
Πήρε το όνομά του από το κανάλι στο οποίο κατοικεί, Svælget 2 είχε μεγαλύτερο μήκος από δύο σχολικά λεωφορεία και πλάτος σχεδόν όσο ένα. Οι αρχαιολόγοι ανέλυσαν δαχτυλίδια δέντρων στην ξυλεία του για να υπολογίσουν ότι οι τεχνίτες Βίκινγκ κατασκεύασαν το γρανάζι στην Ολλανδία γύρω στο 1410 Κ.Χ. Σχεδόν 40 πόδια άμμου και λάσπης είχαν θάψει το πλοίο από τότε που βυθίστηκε πριν από αιώνες, προστατεύοντας μεγάλο μέρος του από υποβρύχιες συνθήκες που συνήθως καταστρέφουν παρόμοια κειμήλια. Svælget 2 είναι τόσο καλοδιατηρημένο που εξακολουθεί να περιέχει στοιχεία για την αρματωσιά του.
“Είναι εκπληκτικό να έχουμε τόσα πολλά μέρη της αρματωσιάς. Δεν το έχουμε ξαναδεί αυτό και μας δίνει μια πραγματική ευκαιρία να πούμε κάτι εντελώς νέο για τον τρόπο με τον οποίο τα γρανάζια ήταν εξοπλισμένα για ιστιοπλοΐα”, δήλωσε ο Uldum.
Λεπτομέρειες όπως Svælget 2Η αρματωσιά του θα βοηθήσει τους αρχαιολόγους να κατανοήσουν καλύτερα πώς το σχετικά μικρό πλήρωμά του έλεγχε ένα τόσο μεγάλο πλοίο κατά τη διάρκεια των πολλών ταξιδιών του σε όλη την περιοχή.
«Τα ευρήματα δείχνουν πώς κάτι τόσο περίπλοκο όσο η ξάρτια λύθηκε στα μεγαλύτερα γρανάζια», πρόσθεσε ο Uldum. “Η ξάρτια είναι απολύτως κεντρική σε ένα μεσαιωνικό πλοίο, καθώς καθιστά δυνατό τον έλεγχο του πανιού, τη στερέωση του ιστού και την ασφάλεια του φορτίου. Χωρίς σχοινιά και ξάρτια, το πλοίο δεν θα ήταν τίποτα.”
Εκτός από αυτά τα υλικά, οι ερευνητές είναι πλέον σε θέση να επιβεβαιώσουν ότι ορισμένα γρανάζια Βίκινγκ είχαν ψηλές ξύλινες πλατφόρμες τόσο στην πλώρη όσο και στην πρύμνη, γνωστά ως κάστρα. Αν και οι ιστορικές απεικονίσεις έχουν υποδείξει από καιρό ότι υπήρχαν αυτά τα δομικά χαρακτηριστικά, κανένα σαφές αρχαιολογικό στοιχείο δεν τεκμηριώνει το έργο τέχνης.
«Έχουμε πολλά σχέδια από κάστρα, αλλά δεν έχουν βρεθεί ποτέ γιατί συνήθως σώζεται μόνο ο πυθμένας του πλοίου», είπε ο Uldum. «Αυτή τη φορά έχουμε την αρχαιολογική απόδειξη».
Στην περίπτωση του κάστρου της πρύμνης (ή του πίσω μέρους), οι αρχαιολόγοι εντόπισαν λεπτομέρειες ενός καλυμμένου καταστρώματος που παρείχε καταφύγιο και προστασία στο πλήρωμα του οδοντωτού τροχού. Σε σύγκριση με προηγούμενα ναυάγια, Svælget 2 διαθέτει περίπου 20 φορές περισσότερο υλικό προς ανάλυση.
«Δεν είναι άνεση με τη σύγχρονη έννοια, αλλά είναι ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός σε σύγκριση με τα πλοία της Εποχής των Βίκινγκ, τα οποία είχαν μόνο ανοιχτά καταστρώματα σε κάθε είδους καιρό», εξήγησε ο Uldum.
Αν και η ανακάλυψή του δεν αναθεωρεί την κατανόηση των ερευνητών για το μεσαιωνικό ναυτικό εμπόριο, Svælget 2 δείχνει ακριβώς πόση χρηματοδότηση, πόροι και τεχνολογικές γνώσεις απαιτούνταν για την κατασκευή ενός τέτοιου σκάφους.
“Γνωρίζουμε πλέον, αναμφισβήτητα, ότι τα γρανάζια θα μπορούσαν να είναι τόσο μεγάλα – ότι ο τύπος του πλοίου θα μπορούσε να ωθηθεί σε αυτό το άκρο”, είπε ο Uldum.
2025 PopSci Outdoor Gift Guide
VIA: popsci.com
