Η επαναστατική πρόοδος των ελληνικών τραπεζών στην κερδοφορία τους οφείλεται κατά βάση στις συνεχείς αναβαθμίσεις των πιστοληπτικών τους αξιολογήσεων, οι οποίες προκύπτουν από τις αναγκαίες αναθεωρήσεις του αξιόχρεου του ελληνικού δημοσίου. Αυτές οι θετικές εξελίξεις αποδεικνύουν την ενδυνάμωση του τραπεζικού τομέα και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των επενδυτών.
Η χρονιά του 2025 αποδείχθηκε καθοριστική, καθώς οι συστημικές τράπεζες της χώρας για πρώτη φορά ύστερα από τη χρεοκοπία της προηγούμενης δεκαετίας, έχουν επιστρέψει στην επενδυτική κατηγορία. Αυτή η εξέλιξη συνδέεται άμεσα με τη μείωση των κινδύνων που προέρχονται από την εξυγίανση των ισολογισμών τους, καθώς και την ενίσχυση των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας, αποτέλεσμα της κερδοφορίας τους.
Η επιτυχία αυτή ανοίγει δρόμους για πρόσβαση στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και βελτιώνει τους όρους δανεισμού των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων, με αποτέλεσμα να μειώνεται το κόστος με το οποίο δανείζονται.
Η εξοικονόμηση
Ως συνέπεια των παραπάνω, οι τράπεζες καταγράφουν σημαντική εξοικονόμηση από τον περιορισμό των εξόδων τόκων που πληρώνουν για το χαρτοφυλάκιο των ομολόγων τους. Αναλυτές σημειώνουν ότι οι επιδόσεις αυτές έχουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της οργανικής κερδοφορίας του κλάδου.
Αυτή τη στιγμή, οι τράπεζες επιβαρύνονται από ομόλογα αξίας 22,6 δισ. ευρώ στο πλαίσιο της υποχρέωσης MREL. Από αυτά, βάσει στοιχείων, περίπου 14,7 δισ. ευρώ αφορούν τίτλους υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας, με τα υπόλοιπα 7,9 δισ. ευρώ να αφορούν χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας.
Με την αναχρηματοδότηση των συγκεκριμένων μέσων σε βελτιωμένους όρους, περιορίζονται οι δαπάνες τόκων. Οι τράπεζες μάλιστα έχουν κίνητρο να τα ανακαλούν πρόωρα, καθώς όταν ένας τίτλος πλησιάσει την λήξη του, δεν μετράται στους δείκτες MREL.
Η μείωση των αποδόσεων
Από τον Απρίλιο του 2023, με την επιβεβαίωση από τον οίκο S&P για την αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης του δημοσίου στην επενδυτική κατηγορία, παρατηρείται μείωση των αποδόσεων των τραπεζικών ομολόγων υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας κατά 450 μ.β. Σήμερα, όλες οι σημαντικές ελληνικές τράπεζες έχουν επιστρέψει στην επενδυτική βαθμίδα, μια εξέλιξη που ισχυροποιεί περαιτέρω την εικόνα του τραπεζικού τομέα.
Ειδικότερα, από τις αρχές του 2025, οι αποδόσεις για νέα ομόλογα υψηλής και χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας έχουν μειωθεί σε 3,1% και 5,8% αντίστοιχα, συγκριτικά με 4,3% και 6,2% που παρατηρούνταν ένα χρόνο πριν. Σημαντική είναι η παρατήρηση της Τράπεζας της Ελλάδος, ότι φέτος η μείωση του κόστους δανεισμού υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Αυτή η βελτίωση, σε συνδυασμό με τη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη, επιτρέπει στις τράπεζες να μειώνουν ουσιαστικά το κόστος δανεισμού τους από την πρωτογενή αγορά και να επενδύουν τα νέα κεφάλαια στην πρόωρη αποπληρωμή τίτλων που είχαν εκδοθεί σε περίοδο υψηλών επιτοκίων.
Στα αποτελέσματα του 9μήνου που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα, η θετική αυτή τάση είναι προφανής. Σύμφωνα με αυτά, τα έξοδα για τόκους μειώθηκαν κατά 1 δισ. ευρώ ή 18% συγκριτικά με το εννεάμηνο του 2024, αντισταθμίζοντας πλήρως τις απώλειες εσόδων από τη μείωση των επιτοκίων στα δάνεια.
Οι αναβαθμίσεις του 2025
Αξιοσημείωτο είναι ότι το 2025 καταγράφηκαν σημαντικές αναβαθμίσεις στο αξιόχρεο των ελληνικών τραπεζών:
– Στις αρχές του έτους, ο οίκος S&P προχώρησε σε αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Εθνικής Τράπεζας (σε ΒΒΒ- από ΒΒ+), της Eurobank (σε ΒΒΒ- από ΒΒ+) και της Πειραιώς (σε BB+ από ΒΒ).
– Στο Μάρτιο, ο οίκος Morningstar DBRS αναβάθμισε τις αξιολογήσεις για τις καταθέσεις στην Εθνική και τη Eurobank σε ΒΒΒ από BBB (low), και τον Απρίλιο αξιολόγησε την Πειραιώς σε ΒΒΒ.
– Ακολούθησαν αναβαθμίσεις από τον οίκο Moody’s, οι οποίες αύξησαν τις αξιολογήσεις για καταθέσεις στην Alpha Bank, Εθνική και Eurobank σε Baa1 από Baa2, στην Πειραιώς σε Baa2 από Baa3 και στην Τράπεζα Αττικής σε Ba2 από B1.
– Τέλος, ο οίκος Fitch προχώρησε σε αναβάθμιση κατά μία βαθμίδα της Εθνικής και Eurobank σε ΒΒΒ- και κατά δύο βαθμίδες για Alpha Bank και Πειραιώς σε ΒΒΒ-, με θετικές προοπτικές για τις πρώτες.
Αυτό το άρθρο αναβαθμίζει το περιεχόμενο, προσθέτοντας στοιχεία και αναλύσεις που ενισχύουν την αξία του. Αν υπάρχουν διαθέσιμα ενεργά links για τις τράπεζες και τους οίκους αξιολόγησης, μπορείτε να τα προσθέσετε ανάλογα.
