Η απώλεια του φυσικού περιβάλλοντος, η αποδάσωση, το παράνομο εμπόριο άγριων ζώων και η κλιματική αλλαγή αποτελούν σοβαρές απειλές που οδηγούν ολοένα περισσότερα είδη προς την εξαφάνιση. Αυτές οι προκλήσεις αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη για άμεσες και ουσιαστικές δράσεις για την προστασία της φύσης.
Περιβαλλοντολόγοι προειδοποιούν ότι ο πλανήτης δεν μπορεί πλέον να αντέξει την αναβολή κλιματικών και περιβαλλοντικών δράσεων. Καθώς το 2030 πλησιάζει – ένα κρίσιμο ορόσημο για πολλούς διεθνείς στόχους που σχετίζονται με τη φύση και το κλίμα – η ανάγκη για άμεση δράση καθίσταται επιτακτική σύμφωνα με το Euronews.
Στις 7 Ιανουαρίου, η διεθνής φιλανθρωπική οργάνωση Fauna & Flora δημοσίευσε τη λίστα “2026 Species to Watch”, η οποία επισημαίνει δέκα είδη φυτών και ζώων που βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο. Η συγκεκριμένη λίστα εντοπίζει τις κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα πιο ευάλωτα είδη, αλλά παράλληλα προσφέρει και ελπίδα, αναδεικνύοντας ανθρώπους και κοινότητες που εργάζονται σκληρά για να αναστρέψουν την πορεία προς την εξαφάνιση.
Ευρωπαϊκό χέλι: Ένα αινιγματικό ψάρι σε ελεύθερη πτώση
Κάποτε κοινό σε ποτάμια και ακτές σε ολόκληρη την Ευρώπη, το ευρωπαϊκό χέλι έχει υποστεί δραματική παρακμή τα τελευταία 25 χρόνια, με τον πληθυσμό του στο Ηνωμένο Βασίλειο να μειώνεται κατά 95%. Οι βασικοί παράγοντες αυτής της πτώσης περιλαμβάνουν την υπεραλίευση, την ρύπανση και το παράνομο εμπόριο.
Anguilla anguilla
Παρά την εμφάνισή του, το ευρωπαϊκό χέλι παίζει κρίσιμο ρόλο στα οικοσυστήματα γλυκού νερού και παράκτιων περιοχών, αποτελώντας κύρια πηγή τροφής για άλλα είδη. Η εξαφάνισή του θα είχε σοβαρές οικολογικές συνέπειες, καθιστώντας αναγκαία την περαιτέρω έρευνα και προστασία του.
Γιββώνας Cao-vit: Το δεύτερο σπανιότερο πρωτεύον στον κόσμο
Ο γιββώνας Cao-vit, γνωστός για το χαρακτηριστικό του κάλεσμα, θεωρείτο εξαφανισμένος μέχρι το 2002, με μόλις 74 άτομα να εκτιμώνται ότι απομένουν σήμερα. Η γενετική αποδυνάμωση, η ενδογαμία και οι καταστροφές του οικοτόπου τον απειλούν σοβαρά.
Η Fauna & Flora σχεδιάζει νέα απογραφή το 2026, με την ελπίδα ότι οι έως τώρα προσπάθειες αποκατάστασης θα έχουν θετικό αντίκτυπο στον πληθυσμό του.
Ψυχεδελική γήινη τίγρη: Όταν η ομορφιά γίνεται κατάρα
Η ινδική ταραντούλα του ουράνιου τόξου εντυπωσιάζει με τα ιριδίζοντα χρώματά της, αλλά η μοναδική της εμφάνιση έχει γίνει στόχος του παράνομου εμπορίου κατοικίδιων ζώων. Η υποβάθμιση των δασών και η παράνομη συλλογή έχουν μειώσει δραστικά τον πληθυσμό της.
Σήμερα, ερευνητικές ομάδες και τοπικές κοινότητες συνεργάζονται για την προστασία της, επενδύοντας στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση.
Μαύρη κιθάρα: «Μισό καρχαρίας, μισό σαλάχι»
Η μαύρη κιθάρα, με το παράξενο σχήμα που θυμίζει ένα υβρίδιο καρχαρία και σαλαχιού, είναι ενδημική της Μεσογείου και του ανατολικού Ατλαντικού. Η σοβαρή υπεραλίευση και η καταστροφή του βυθού έχουν οδηγήσει το είδος σε κίνδυνο εξαφάνισης.
Προς το παρόν, οι προσπάθειες επικεντρώνονται στη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών για την προστασία αυτών των οργανισμών.
Πανγολίνος του Temminck: Θύμα παράνομου εμπορίου
Ο πανγολίνος του Temminck, γνωστός για την μοναδική του κίνηση, απειλείται κυρίως λόγω του παράνομου εμπορίου κρέατος και φολίδων. Παρά την ήρεμη φύση του, παραμένει ένα από τα πιο εμπορεύσιμα θηλαστικά στον κόσμο.
Η δημιουργία κλινικών διάσωσης και επανένταξης στη Μοζαμβίκη αποτελεί μια σημαντική ελπίδα για το μέλλον του είδους.
Γεράκι: Από σύμβολο δύναμης σε απειλούμενο είδος
Το γεράκι, στενά συνδεδεμένο με την παράδοση της ιερακοτροφίας, έχει υποστεί σοβαρές συνέπειες από το διεθνές εμπόριο. Με λιγότερα από 30.000 άτομα στη φύση, οι επιστήμονες προειδοποιούν για ραγδαία μείωση του πληθυσμού.
Η παρακολούθηση των πληθυσμών και η συλλογή δεδομένων είναι κρίσιμες για την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών διατήρησης.
«Συννεφιασμένη» λεοπάρδαλη: Στόχος της μαύρης αγοράς
Η συννεφιασμένη λεοπάρδαλη, με το εντυπωσιακό της τρίχωμα και τα δόντια της, γίνεται στόχος κυνηγών. Η μείωση των πληθυσμών στη Νοτιοανατολική Ασία προκύπτει από το παράνομο εμπόριο και την απώλεια των ενδιαιτημάτων της.
Οι περιπολίες υπό την ηγεσία τοπικών κοινοτήτων αποτελούν κρίσιμο μέτρο προστασίας των πληθυσμών της.
Ιγκουάνα με ακανθώδη ουρά της Ουτίλα: Μια σπάνια επιτυχία
Η ιγκουάνα της Ουτίλα, που επιβιώνει στα μαγκρόβια δάση της Ονδούρας, παραμένει απειλούμενη, με τις τελευταίες έρευνες να δείχνουν μια θετική αύξηση στον πληθυσμό της, αποδεικνύοντας ότι οι στοχευμένες δράσεις μπορούν να αποδώσουν καρπούς.
Fer de lance της Αγίας Λουκίας: Από φόβος σε εθνικό θησαυρό
Παρά τη δηλητηριώδη φύση του, το φίδι Fer de lance δεν είναι επιθετικό. Η άγνοια γύρω από το είδος συχνά οδηγεί σε επιθέσεις εναντίον του. Η αλλαγή της δημόσιας αντίληψης είναι σημαντική για την διατήρηση του.
Άγριες τουλίπες: Η σιωπηλή απειλή για τα φυτά
Η κατάσταση των φυτών είναι εξίσου κρίσιμη, καθώς οι άγριες τουλίπες κινδυνεύουν από την υπερεκμετάλλευση και την κλιματική αλλαγή. Η συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες είναι η βάση για τη διατήρηση τους.
Ένα κατευθυντήριο αστέρι για το μέλλον
Η λίστα “2026 Species to Watch” δεν είναι απλώς μια απαρίθμηση απωλειών. Αντίθετα, είναι μια υπενθύμιση ότι η προστασία της βιοποικιλότητας είναι εφικτή μέσω της επιστήμης, της τοπικής γνώσης και της πολιτικής βούλησης. Σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο, αυτά τα είδη μας καλούν σε δράση – πριν είναι πολύ αργά.
