Την ώρα που η διεθνής κοινότητα προσπαθούσε να κατανοήσει τα κίνητρα πίσω από την αμερικανική παρέμβαση στη Βενεζουέλα και την πρόσφατη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε το αληθινό κίνητρo του εγχειρήματος: το πετρέλαιο.
«Η πετρελαϊκή παραγωγή στη Βενεζουέλα έχει υποστεί δραματική πτώση εδώ και χρόνια. Θα αναγκάσουμε τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες των Ηνωμένων Πολιτειών να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια στην ανοικοδόμηση της κατεστραμμένης υποδομής, ώστε η χώρα να αρχίσει να βγάζει χρήματα» δήλωσε ο Τραμπ.
Ένα σχέδιο εκδίκησης ή κάτι μεγαλύτερο;
Πολλοί θεώρησαν την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου ως μια προσπάθεια εκδίκησης. Κι αυτό γιατί, πριν από δεκαοκτώ χρόνια, επί κυβέρνησης Ούγκο Τσάβες, η Βενεζουέλα αποφάσισε να εθνικοποιήσει τον πετρελαϊκό της τομέα, πέρα από άλλες περιουσίες που ανήκαν σε αμερικανικές και δυτικές εταιρείες. Έκτοτε, οι αγωγές εναντίον της PDVSA, της εθνικής πετρελαϊκής εταιρείας, συσσωρεύτηκαν, με αξίωση που φτάνει τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια από αμερικανικά και διεθνή δικαστήρια. Στις 16 Δεκεμβρίου, ο Τραμπ απαίτησε από τη Βενεζουέλα να αποδώσει «όλο το πετρέλαιο, τη γη και άλλες περιουσίες που μας έκλεψε».
Η θεωρία της εκδίκησης, όπως υποστηρίζουν ορισμένα μέλη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, ίσως είναι ελκυστική αλλά δεν επαρκεί για να δικαιολογήσει τις ενέργειες των ΗΠΑ. Σύμφωνα με την έκθεση του Economist, o Τραμπ φέρνει στο προσκήνιο φιλόδοξα σχέδια καθαρά οικονομικού χαρακτήρα.
Λόγω υποεπενδύσεων, κακοδιαχείρισης και κυρώσεων, η παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας έχει μειωθεί κατά 67% από το 2000. Σήμερα, παράγει μόλις 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως. Η λογική πίσω από τις αμερικανικές επιδιώξεις είναι πως αν καταφέρουν να επισκευάσουν τις υποδομές και να αυξήσουν την παραγωγή, τόσο η Βενεζουέλα θα γνωρίσει οικονομική άνθηση όσο και οι αμερικανικές εταιρείες θα έχουν πρόσβαση σε νέο πλούτο.
Τάνκερ της Chevron / REUTERS/Isaac Urrutia/File Photo
Η Βενεζουέλα υπολογίζεται ότι διαθέτει περίπου 300 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, ποσότητα που αντιστοιχεί στο ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποθεμάτων. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει προοπτική για αύξηση της παραγωγής, κυρίως λόγω του τύπου του βαρύ, όξινου αργού πετρελαίου που διαθέτει, που είναι πολύτιμο για τα αμερικανικά διυλιστήρια, ειδικά εν μέσω των τεταμένων σχέσεων με τον Καναδά.
Καλό το πετρέλαιο, αλλά υπάρχουν εμπόδια
Ωστόσο, τα σχέδια του Ντόναλντ Τραμπ δεν προκαλούν ενθουσιασμό στις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες. Καμία από αυτές δεν έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να επενδύσει στη Βενεζουέλα.
Οι λόγοι είναι πολλοί. Βραχυπρόθεσμα, η παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας μάλλον θα μειωθεί παρά θα ανακάμψει, κυρίως λόγω του αμερικανικού εμπάργκο στις αποστολές πετρελαίου από τη χώρα. Ένα από αυτά τα πλοία κατασχέθηκε ήδη. Ως αποτέλεσμα, οι εξαγωγές σημειώνουν δραματική πτώση, με το πετρέλαιο να εγκλωβίζεται σε αδρανείς δεξαμενές.
Επιπλέον, εξαιτίας των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, η Βενεζουέλα αντιμετωπίζει έλλειψη νάφθας, του απαραίτητου αραιωτικού για τη μεταφορά του θολού αργού πετρελαίου. Χωρίς την άρση των κυρώσεων, η παραγωγή ενδέχεται να περιοριστεί σε λιγότερα από 700.000 βαρέλια ημερησίως.
Ενώ είναι πιθανό η παραγωγή να ανακάμψει σε λίγους μήνες, απαιτείται πολιτική σταθερότητα και άρση των αμερικανικών κυρώσεων. Εάν όλα αυτά διασφαλιστούν, η παραγωγή θα μπορούσε να φτάσει τα 1,2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα έως το 2026. Ωστόσο, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων Kpler, αυτό το επίπεδο παραγωγής θα είναι απλώς ανεπαρκές σε σύγκριση με τις ικανότητες της χώρας, αφήνοντάς την πίσω από τη Λιβύη.
Τρία σοβαρά εμπόδια
Προκειμένου να αυξήσει την παραγωγή της, η Βενεζουέλα θα πρέπει να αντιμετωπίσει τρία μεγάλα προβλήματα: την ανάγκη για κεφάλαια, την έλλειψη εργατικού δυναμικού και την κορεσμένη παγκόσμια αγορά.
Σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Rystad Energy, απαιτούνται τουλάχιστον 110 δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφαλαιουχικές δαπάνες για να επανέλθει η παραγωγή της χώρας στα επίπεδα του 2007, ποσό το οποίο είναι διπλάσιο από το συνολικό ποσό που επένδυσαν φέτος οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες παγκοσμίως.
Η αμερικανική Chevron, που ήδη δραστηριοποιείται στη Βενεζουέλα, θα μπορούσε να διευρύνει τις δραστηριότητές της καθώς εξάγει περίπου 200.000 βαρέλια ημερησίως με απαλλαγή από τις κυρώσεις. Όμως, οι υπόλοιπες εταιρείες είναι διστακτικές να επιστρέψουν, εξαιτίας των κινδύνων που δημιούργησε η ιστορία.
Επιπλέον, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οι ασφαλιστικές εταιρείες που θα απαιτούνταν για τη χρηματοδότηση και εξασφάλιση των αποστολών, είναι απίθανο να επιστρέψουν προσεχώς.
Ο τομέας του πετρελαίου έχει υποστεί σοβαρές ζημιές από τη διαρροή εξειδικευμένου προσωπικού, και η PDVSA διεξάγεται κατά κύριο λόγο από στρατιωτικούς. Για να δημιουργηθούν βιώσιμες συνεργασίες με δυτικές εταιρείες, η PDVSA θα πρέπει να υποβληθεί σε αναμόρφωση.
Τέλος, η πιθανή αύξηση της παραγωγής θα βρει μια παγκόσμια αγορά που είναι ήδη κορεσμένη. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προσβλέπει σε υπερπροσφορά αργού μέχρι το 2030, κυρίως λόγω της υψηλής παραγωγής σε χώρες όπως η Βραζιλία και η Γουιάνα. Οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να υποχωρήσουν κάτω από τα 50 δολάρια το βαρέλι, τιμή που είναι χαμηλότερη από την τρέχουσα ελάχιστη τιμή για το αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας.
Ένα αισιόδοξο σενάριο
Σύμφωνα με την Kpler, το πιο αισιόδοξο σενάριο δείχνει ότι η παραγωγή της Βενεζουέλας μπορεί να ανέλθει σε 1,7-1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέχρι το 2028, γεγονός που θα μπορούσε να αναδιατάξει τις εμπορικές ροές. Τα αμερικανικά διυλιστήρια μπορεί να έχουν πρόσβαση σε αυξημένες ποσότητες πετρελαίου, ενώ η Κούβα πιθανόν να αναζητήσει προμήθειες από το Μεξικό ή τη Ρωσία.
Ωστόσο, αυτή η αναδιάρθρωση ίσως προσφέρει μόνο περιορισμένα οφέλη στις ΗΠΑ. Επομένως, αν και η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο υπήρξε ταχεία και θεαματική, τα οικονομικά οφέλη παραμένουν αβέβαια.
Πηγή: In.gr
