- Νομιμότητα της Διοίκησης των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα
- Φαίνεται σαν παράνομη κατοχή
- Η περίπτωση του Παναμά
- Η σύλληψη του Μαδούρο παραβιάζει το διεθνές δίκαιο;
- Πόσο σημαντική είναι η απαγόρευση του ΟΗΕ σύμφωνα με το αμερικανικό δίκαιο;
- Αρπαγές και εκρηκτικοί μηχανισμοί
- Τι ισχύει για τη σύζυγο του Μαδούρο;
- Ενδιαφέρον των αμερικανικών δικαστηρίων
- Ασυλία Μαδούρο
- Συμπέρασμα
Η σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από τις Ηνωμένες Πολιτείες και η δήλωση του πρώην προεδρεύοντος Τραμπ ότι οι ΗΗ.Π. θα «διοικήσουν τη χώρα» του, προκαλούν μια σειρά από σοβαρά νομικά ερωτήματα, όπως αναφέρουν οι New York Times. Αυτά τα ερωτήματα αγγίζουν το διεθνές δίκαιο και την προεδρική εξουσία, αναδεικνύοντας τις νομικές πτυχές της εν λόγω επιχείρησης.
Το άρθρο επισημαίνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει ακόμη δημοσιοποιήσει μια λεπτομερή νομική σκέψη σχετικά με την επιχείρηση. Ωστόσο, προηγούμενες δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο, υπουργού Εξωτερικών και συμβούλου εθνικής ασφάλειας της κυβέρνησης, παρέχουν κάποιες ενδείξεις για τις προθέσεις της.
Ενδεικτικά, το 1989, όταν η κυβέρνηση Μπους πραγματοποίησε στρατιωτική επιχείρηση για την σύλληψη του ηγέτη του Παναμά, Μανουέλ Νοριέγκα, χαρακτήρισε την επιχείρηση ως «στρατιωτική υποστήριξη για την επιβολή του νόμου». Όπως και ο κ. Μαδούρο, ο Νοριέγκα είχε κατηγορηθεί για διακίνηση ναρκωτικών. Το Πεντάγωνο ανώμαλα περιέγραψε την επιχείρηση κατά του Μαδούρο ως «υποστήριξη» προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης.
Ας το εξετάσουμε πιο προσεκτικά.
Νομιμότητα της Διοίκησης των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα
Όπως αναφέρεται, μετά την ανακοίνωση ότι οι ΗΗ.Π. θα «διοικήσουν τη χώρα», ο Τραμπ υπονοεί ότι σκοπεύει να ασκήσει πίεση στην αντιπρόεδρο του Μαδούρο, Ντέλσι Ροντρίγκες, για να υπακούσει.
Σε συνέντευξή του στο New York Post, απαντώντας για πιθανή αποστολή στρατευμάτων, είπε: «Όχι, εάν η αντιπρόεδρος Μαδούρο — αν πράξει όπως επιθυμούμε, δεν θα χρειαστεί να το κάνουμε». Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι «δεν φοβάται την αποστολή στρατευμάτων», κυρίως λόγω των πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας.
Αυτό, αναφέρουν οι ΝΥΤ, προκαλεί το ερώτημα πώς σκοπεύει ο πρόεδρος να ασκήσει διοίκηση αν η Ροντρίγκες αρνηθεί. Οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς και έχουν προκαλέσει αμηχανία στους ειδικούς του διεθνούς και εθνικού δικαίου.
Φαίνεται σαν παράνομη κατοχή
Η Ρεμπέκα Ίνγκμπερ, καθηγήτρια στο Cardozo School of Law και πρώην ανώτερη δικηγόρος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δήλωσε ότι δεν βλέπει νομικά ερείσματα για μια τέτοια ενέργεια. «Πρόκειται για παράνομη κατοχή βάσει του διεθνούς δικαίου», τόνισε, σημειώνοντας την πιθανότητα ότι η κυβέρνηση θα χρειαστεί χρηματοδότηση από το Κογκρέσο.
Η περίπτωση του Παναμά
Η περίπτωση του Παναμά παρέχει περιορισμένες κατευθυντήριες γραμμές. Το 1989, ο Γκιγέρμο Εντάρα, θεωρούμενος νικητής των εκλογών, ορκίστηκε ως πρόεδρος σε αμερικανική στρατιωτική βάση, μετά την ακύρωση των εκλογών από τον Νοριέγκα. Αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες τον υποστήριξαν, ο Μπους δεν προσποιήθηκε ότι διοικούσε τον Παναμά ως κατοχική δύναμη.
Η σύλληψη του Μαδούρο παραβιάζει το διεθνές δίκαιο;
Το άρθρο παρατηρεί ότι ενδεχομένως παραβιάζει τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με τον οποίον απαγορεύεται η βία σε έδαφος κυριαρχίας άλλου χωρίς συγκατάθεση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραβίασαν αυτή τη διάταξη, και ενώ σπάνια τηρούνται οι σχετικές διαδικασίες, η σύλληψη του Μαδούρο αντιπροσωπεύει ενέργεια επιβολής του νόμου, όχι αυταμυντικής δράσης.
Ενδεικτικά, το 1989, η πλειοψηφία του Συμβουλίου Ασφαλείας ψήφισε κατά της εισβολής στον Παναμά, αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποίησαν βέτο. Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ την καταδίκασε, θεωρώντας την «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου».
Πόσο σημαντική είναι η απαγόρευση του ΟΗΕ σύμφωνα με το αμερικανικό δίκαιο;
Εδώ τα πράγματα περιπλέκονται περαιτέρω. Το Σύνταγμα των Η.Π.Α. υποδεικνύει τις επικυρωμένες συμβάσεις ως μέρος του «ανώτατου νόμου». Ωστόσο, οι δικηγόροι της εκτελεστικής εξουσίας προτείνουν ότι οι πρόεδροι μπορούν, κατά καιρούς, να παρακάμπτουν τις διεθνείς νομικές υποχρεώσεις.
Αναφορικά με την παρέμβαση στον Παναμά, αποδείχθηκε ότι ο Μπους είχε το δικαίωμα να στείλει το FBI για τη σύλληψη ενός φυγά, με βάση τη νομική γνωμοδότηση του William P. Barr, που αργότερα έγινε Γενικός Εισαγγελέας.
Η συγκεκριμένη τεκμηρίωση είχε προκαλέσει κριτική από νομικούς ειδικούς, και ο Brian Finucane υπεστήριξε ότι η γνωμοδότηση του Barr μπερδευόταν με ζητήματα βασικών διατάξεων των διεθνών συμφωνιών.
Αρπαγές και εκρηκτικοί μηχανισμοί
Ο στρατηγός Dan Caine ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέστρεψαν τα αμυντικά συστήματα της Βενεζουέλας κατά την επιχείρηση σύλληψης. Μετά την αναφορά από τα κεντρικά, η κατάσταση υπήρξε τεταμένη, ενώ γερουσιαστές, όπως ο Mike Lee, εξέφρασαν αμφιβολίες για τη συνταγματικότητα της παρέμβασης.
Παρ’ όλα αυτά, οι Ρεπουμπλικάνοι στήριξαν τις ενέργειες, αναγνωρίζοντας την εσωτερική προσταγή του προεδρικού αξιώματος.
Τι ισχύει για τη σύζυγο του Μαδούρο;
Η Σίλια Φλόρες, σύζυγος του Μαδούρο, συνελήφθη και μεταφέρθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες για να δικαστεί. Οι κατηγορίες εναντίον της ανακοινώθηκαν από τη γενική εισαγγελέα Παμ Μπόντι και η νομική κατάσταση γύρω από την υπόθεσή της εξετάζεται αμέσως.
Ενδιαφέρον των αμερικανικών δικαστηρίων
Πιθανόν τα αμερικανικά δικαστήρια να μην ενδιαφερθούν για τις συνθήκες της σύλληψης λόγω της προτεραιότητας που δίνεται στη συμμόρφωση με το εσωτερικό δίκαιο.
Ασυλία Μαδούρο
Σύμφωνα με διεθνείς κανόνες, οι αρχηγοί κρατών έχουν ασυλία σε ξένα δικαστήρια. Το αν ο Μαδούρο έχει αυτή την προστασία εξαρτάται από την αναγνώριση του από ξένες κυβερνήσεις και τα νομικά δικαιώματα που μπορεί να επικαλεστεί.
Συμπέρασμα
Η κατάσταση του Μαδούρο είναι περίπλοκη, με τη VOA και άλλες πηγές να αναθεωρούν τις προεδρικές εκλογές του 2018 και του 2024, οι οποίες θεωρήθηκαν αμφισβητούμενες.
Η ανάλυση των νομικών πτυχών της σύλληψης αυτής, σύμφωνα με τις in.gr, αναδεικνύει τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει η διεθνής κοινότητα σχετικά με την εξουσία των Η.Π.Α. να παρέμβει σε μια άλλη κυρίαρχη χώρα.
